Sau cú sập mạnh cuối tháng 1 và đầu tháng 2/2026, thị trường vàng - bạc toàn cầu vẫn chìm trong trạng thái bất ổn khi dòng tiền đầu cơ lớn chưa quay trở lại. Các quỹ đầu cơ và tổ chức tài chính đồng loạt thu hẹp vị thế, trong khi biến động giá cực mạnh phơi bày mặt trái của cơn sốt đầu cơ từng đẩy kim loại quý lên những đỉnh cao kỷ lục.

Hàng loạt cá mập rút lui trước cú sập giá vàng

Sau cú lao dốc mạnh cuối tháng 1 và đầu tháng 2/2026, thị trường kim loại quý toàn cầu vẫn chưa tìm lại được sự ổn định. Các báo cáo và phân tích quốc tế cho thấy, không chỉ nhà đầu tư cá nhân hoảng loạn trước biến động giá, mà các quỹ đầu cơ và tổ chức tài chính lớn cũng đang tiếp tục thu hẹp vị thế, khiến triển vọng ngắn hạn của vàng và bạc trở nên khó lường hơn.

Theo dữ liệu thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay đã giảm hơn 10% so với đỉnh trên 5.500 USD/ounce, có thời điểm lùi về vùng dưới 4.600 USD/ounce trước khi hồi phục nhẹ. Bạc còn chịu cú sốc mạnh hơn, mất hơn 30% giá trị chỉ trong vài phiên, sau khi từng vọt lên trên 120 USD/ounce - mức cao chưa từng có trong lịch sử. Financial Times nhận định đây là một trong những đợt điều chỉnh mạnh nhất của thị trường bạc kể từ khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.

Các hãng tin lớn như Reuters và Business Insider cho biết, cú sập không chỉ đến từ yếu tố tâm lý mà còn phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong dòng vốn toàn cầu. Dữ liệu từ báo cáo Commitments of Traders (COT) của Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC) cho thấy, nhóm “managed money” - bao gồm các quỹ đầu cơ và nhà đầu tư tổ chức - đã liên tục giảm vị thế mua ròng đối với vàng, bạc và cả bạch kim ngay trước khi giá lao dốc mạnh. Sau cú sập, xu hướng rút vốn này vẫn chưa dừng lại.

Reuters dẫn lời các nhà phân tích cho rằng, sự biến động quá lớn khiến nhiều quỹ buộc phải giảm rủi ro, đặc biệt với các tài sản có đòn bẩy cao như hợp đồng tương lai và quyền chọn kim loại quý. Khi giá giảm nhanh, áp lực margin call và yêu cầu bổ sung ký quỹ đã kích hoạt làn sóng bán kỹ thuật, khiến thị trường rơi vào vòng xoáy giảm sâu hơn.

Một điểm đáng chú ý là dòng tiền đang có dấu hiệu dịch chuyển sang các thị trường khác. Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa của Saxo Bank, nhận định rằng sau cú sập, vốn đầu cơ đã chuyển hướng sang nhóm năng lượng, đặc biệt là dầu thô. Giá dầu WTI của Mỹ tăng khoảng 8% từ đầu năm 2026, giao dịch quanh mức 60-62 USD/thùng, nhờ lo ngại gián đoạn nguồn cung do căng thẳng địa chính trị và thời tiết khắc nghiệt. Điều này cho thấy nhà đầu tư đang ưu tiên các tài sản gắn với yếu tố cung - cầu vật chất rõ ràng hơn, thay vì kim loại quý vốn chịu ảnh hưởng lớn từ giao dịch tài chính.

Cơn sốt đầu cơ hạ nhiệt, biến động vẫn chưa kết thúc

Một yếu tố khác tiếp tục gây áp lực lên vàng và bạc là triển vọng chính sách tiền tệ của Mỹ. Trong đợt giảm đầu tiên của thị trường kim loại quý vào cuối tháng 1, Reuters và Business Insider đều nhấn mạnh rằng việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử ông Kevin Warsh - người được xem là có quan điểm “diều hâu” - cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã khiến đồng USD mạnh lên. Khi kỳ vọng cắt giảm lãi suất bị đẩy lùi, các tài sản không sinh lợi suất như vàng và bạc trở nên kém hấp dẫn hơn trong mắt nhà đầu tư tổ chức.

Đầu tháng 2, ở châu Á, biến động tại thị trường bạc còn để lại dư chấn rõ rệt. Reuters đưa tin một quỹ ETF bạc tại Trung Quốc đã phải tạm ngừng giao dịch để bảo vệ nhà đầu tư sau khi giá giảm sâu, phản ánh mức độ căng thẳng của thị trường và rủi ro thanh khoản gia tăng. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại rằng sự điều chỉnh của kim loại quý không chỉ là câu chuyện riêng của thị trường Mỹ hay châu Âu, mà đã lan rộng trên phạm vi toàn cầu.

Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng cú sập vừa qua mang tính “thanh lọc” sau giai đoạn tăng nóng kéo dài. Financial Times nhận định phần lớn đà tăng của vàng và bạc trong năm 2025 và đầu 2026 đến từ hoạt động đầu cơ tài chính hơn là nhu cầu nắm giữ vật chất dài hạn. Do đó, việc giá điều chỉnh mạnh có thể giúp thị trường trở nên lành mạnh hơn về dài hạn, dù ngắn hạn vẫn còn nhiều biến động.

"Điều quan trọng cần nhớ là cơn sốt kim loại quý chỉ là một biểu hiện trong chuỗi những phản ứng quá đà của hệ thống tài chính hiện nay. Không chỉ vàng và bạc, mà cả thị trường tiền điện tử, vốn tư nhân và đặc biệt là đà tăng mạnh của chứng khoán nhờ làn sóng trí tuệ nhân tạo đều mang đặc điểm giống nhau: tăng trưởng quá nhanh trong thời gian ngắn.

Những giai đoạn bùng nổ như vậy cần được xem là tín hiệu cảnh báo về rủi ro, thay vì chỉ coi đó là diễn biến bình thường của thị trường.", tờ Financial Times nhận định.

Tuy vậy, cũng không nên đánh giá thấp sức mạnh của dòng tiền đầu cơ và tâm lý đám đông. Chỉ vài ngày sau đợt điều chỉnh mạnh, giá vàng đã nhích lên so với mức đáy, dù bạc vẫn tiếp tục chịu áp lực giảm sâu hơn.

Biến động lớn khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại và rút lui, nhưng những người thực sự tin vào xu hướng thị trường thường có khả năng chịu đựng biến động cao và sẵn sàng nắm giữ dài hạn. Vì thế, làn sóng đầu cơ có thể suy yếu trong ngắn hạn, nhưng khó có thể biến mất hoàn toàn.

Trong bối cảnh hiện nay, giới phân tích quốc tế đồng thuận rằng thị trường vàng - bạc sẽ còn dao động mạnh, phụ thuộc lớn vào diễn biến của đồng USD, chính sách tiền tệ của Fed và dòng vốn toàn cầu. Khi các quỹ lớn chưa quay lại mạnh mẽ, kim loại quý khó có thể sớm lấy lại đà tăng bền vững như giai đoạn trước cú sập. Nhà đầu tư được khuyến nghị thận trọng hơn với các biến động ngắn hạn. Còn về dài hạn, vàng vẫn là kênh trú ẩn an toàn.

Thiên Ân

Link gốc