Nghị định 20/2026/NĐ-CP đặt trọng tâm vào ưu đãi thuế và đổi mới sáng tạo, mở ra nền tảng chính sách toàn diện thúc đẩy khu vực tư nhân tăng tốc.
Ưu đãi thuế mới được xem là cú hích giúp khu vực kinh tế tư nhân tăng tốc trong giai đoạn 2026–2030. Ảnh: Hải Nguyễn
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15 về các cơ chế, chính sách đặc biệt nhằm thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Một trong những nội dung trọng tâm của nghị định là mở rộng và cụ thể hóa các ưu đãi thuế, tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tư nhân — đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các tổ chức nghiên cứu – đổi mới công nghệ.
Nhóm chính sách thuế được thiết kế theo hướng giảm chi phí đầu vào, gia tăng khả năng tích lũy, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các hoạt động có giá trị gia tăng cao. Đây là giải pháp quan trọng để nâng cao vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong giai đoạn 2026–2030.
Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới
Một điểm nhấn đáng chú ý của Nghị định 20/2026 là quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu. Chính sách này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể áp lực tài chính trong giai đoạn mới thành lập, đồng thời mở ra dư địa để tái đầu tư, mở rộng hoạt động và cải thiện năng lực cạnh tranh.
Ưu đãi này cũng góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang mô hình doanh nghiệp, phù hợp với định hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân theo hướng chính thức, có quy mô và năng lực hơn.
Ưu đãi thuế cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các quỹ đầu tư
Nghị định 20/2026 dành dung lượng đáng kể cho nhóm doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và các công ty quản lý quỹ đầu tư vào startup. Các đối tượng này được hưởng ưu đãi thuế đối với hoạt động liên quan đến đổi mới sáng tạo và đầu tư mạo hiểm, qua đó giảm chi phí ban đầu và tạo điều kiện thúc đẩy phát triển các mô hình kinh doanh mới.
Ý nghĩa lớn nhất của chính sách nằm ở việc giảm rủi ro tài chính cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo — nhóm có chi phí nghiên cứu, phát triển sản phẩm và thử nghiệm thị trường cao hơn đáng kể so với doanh nghiệp thông thường.
Ưu đãi thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia và nhân lực đổi mới sáng tạo
Bên cạnh doanh nghiệp, nghị định cũng mở rộng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực hoạt động trong doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc các tổ chức nghiên cứu. Đây là một trong những cơ chế giúp thu hút và giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao — yếu tố quyết định đối với năng lực công nghệ và khả năng đổi mới của khu vực tư nhân.
Việc giảm gánh nặng thuế thu nhập tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nhân sự chiến lược và khuyến khích chuyên gia tham gia sâu hơn vào các dự án nghiên cứu, phát triển.
Trích lập quỹ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Nghị định cho phép doanh nghiệp trích một phần thu nhập tính thuế để hình thành quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cơ chế này tạo nguồn lực tài chính ổn định nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nâng cấp công nghệ, cải tiến quy trình, phát triển sản phẩm mới hoặc triển khai các dự án chuyển đổi số.
Việc trích lập quỹ vừa giúp doanh nghiệp chủ động đầu tư dài hạn, vừa góp phần giảm nghĩa vụ thuế, tạo động lực để doanh nghiệp tái cấu trúc theo hướng nâng cao năng suất và giá trị gia tăng.
Gắn kết ưu đãi thuế với hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất – kinh doanh
Một điểm mới đáng chú ý của Nghị định 20/2026 là kết nối chính sách thuế với hỗ trợ đất đai và hạ tầng sản xuất – kinh doanh. Theo đó, doanh nghiệp đủ điều kiện có thể được tạo thuận lợi trong việc tiếp cận mặt bằng, quỹ đất và hạ tầng phục vụ hoạt động sản xuất, giúp giảm chi phí vận hành và tăng khả năng mở rộng quy mô.
Sự kết hợp giữa ưu đãi thuế và hỗ trợ mặt bằng được đánh giá là giải pháp toàn diện, giúp chính sách phát huy hiệu quả thực tế thay vì chỉ giảm nghĩa vụ thuế trên giấy.
Tác động kỳ vọng tới khu vực kinh tế tư nhân
Về tổng thể, các ưu đãi thuế trong Nghị định 20/2026 được thiết kế theo hướng giải quyết cả nhu cầu ngắn hạn lẫn mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Ngắn hạn, doanh nghiệp có thêm nguồn lực để vượt qua chi phí đầu vào cao và các biến động kinh tế. Dài hạn, cơ chế ưu đãi giúp thúc đẩy đầu tư vào công nghệ, nhân lực chất lượng cao và các mô hình kinh doanh đổi mới — nền tảng cốt lõi để nâng cao sức cạnh tranh của khu vực tư nhân.
Khi được triển khai đồng bộ cùng các chính sách về đất đai, hạ tầng và hỗ trợ tiếp cận vốn, Nghị định 20/2026 được kỳ vọng mở ra không gian tăng trưởng mới cho kinh tế tư nhân trong giai đoạn 2026–2030, đóng góp vào mục tiêu xây dựng khu vực tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế Việt Nam.
Song Anh
