Theo các chuyên gia, để xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) có sức cạnh tranh, hạ tầng kỹ thuật và công nghệ cần đi trước một bước. Đồng thời, phải đảm bảo an ninh mạng, bảo mật dữ liệu để tạo dựng niềm tin đối với các nhà đầu tư quốc tế.
Tại hội thảo về xây dựng khung pháp lý cho TTTCQT gần đây, ông Olivier Vigna, Phó Tổng giám đốc hiệp hội tài chính Paris Europlace, đánh giá cao nỗ lực chuyển đổi số và cải tiến công nghệ của Việt Nam. Ông cho rằng đây là lựa chọn đúng đắn và có tính then chốt trong quá trình xây dựng TTTCQT, khi mà tài chính toàn cầu đang đẩy mạnh hiện đại hóa.
Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký, Trưởng Ban pháp chế, Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), hạ tầng kỹ thuật và công nghệ của Việt Nam còn một số bất cập cần giải quyết trong thời gian tới.
Tòa nhà Trung tâm Tài chính Quốc tế Saigon Marina (Saigon Marina IFC). (Ảnh: HDBank).
Hạ tầng kỹ thuật cần đi trước một bước
Việt Nam là nước có nền kinh tế số tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á. Nước ta nằm trong top những thị trường dẫn đầu về tỷ lệ áp dụng các công nghệ mới nổi như fintech và metaverse (tiền điện tử, thực tế ảo, thực tế tăng cường, NFT…)
Sắp tới TTTCQT tại Việt Nam, đặc biệt là tại Đà Nẵng, cũng sẽ tập trung vào tài sản số. Do vậy, việc thúc đẩy ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, điện toán lượng tử, dữ liệu lớn hay blockchain được coi là chìa khóa để tạo ra lợi thế cạnh tranh.
Tuy nhiên, theo ông Đậu Anh Tuấn, hạ tầng kỹ thuật của Việt Nam chưa đồng bộ, đặc biệt là về blockchain.
“Việt Nam hiện thiếu nền tảng blockchain và hợp đồng thông minh (smart contract) đạt chuẩn quốc tế, do đó trong thời gian tới chắc chắn phải hoàn thiện các yêu cầu này”, ông nhận xét.
Theo các chuyên gia, blockchain là nền tảng cốt lõi của một TTTCQT hiện đại, nhờ vào tính minh bạch, khả năng truy vết và tự động hóa.
Singapore và Dubai là minh chứng điển hình cho việc áp dụng hiệu quả công nghệ blockchain, từ đó thu hút nhiều startup blockchain và sàn giao dịch tài sản số quốc tế.
Hạ tầng kĩ thuật và công nghệ là nền tảng để xây dựng một TTTCQT hiện đại. (Ảnh: Tư liệu).
Trong bối cảnh đó, TP. HCM và Đà Nẵng đang tập trung phát triển hạ tầng số hiện đại với các công nghệ như điện toán đám mây, AI và blockchain, đồng thời triển khai chính sách Open Data, Open Banking nhằm xây dựng môi trường công nghệ minh bạch, an toàn và kết nối. Thành phố Đà Nẵng cũng sẽ được vận hành cơ chế sandbox cho những lĩnh vực công nghệ mới, trong đó có blockchain và tài sản số.
Tuy vậy, việc áp dụng blockchain tại TTTCQT cũng đòi hỏi một khuôn khổ pháp lý rõ ràng, đặc biệt là về tài sản số.
Theo Phó tổng thư ký VCCI, khung pháp lý cho tài sản số vẫn đang trong giai đoạn thí điểm. Chính phủ đã ban hành nghị quyết 05 về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Tài sản số cũng luật hóa trong luật Công nghiệp công nghệ số. Tuy nhiên, Bộ luật Dân sự Việt Nam vẫn chưa có khái niệm tài sản số. Do vậy, khi thực thi có thể gặp khó khăn, do tồn tại những cách hiểu khác nhau.
Bên cạnh đó, nguồn nhân lực của Việt Nam trong các lĩnh vực fintech, blockchain, AI, Big Data còn hạn chế, cần chú trọng đào tạo và thu hút trong thời gian tới.
Vấn đề an ninh mạng, bảo mật dữ liệu
Bên cạnh hạ tầng kĩ thuật hiện đại, sự ổn định của hệ thống tài chính phụ thuộc rất lớn vào bảo mật và an ninh mạng.
Trong TTTCQT, việc gián đoạn giao dịch hay rò rỉ dữ liệu không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài.
Theo ông Tuấn, Việt Nam đang cố gắng nâng cấp an ninh mạng, nhưng những rủi ro liên quan đến rửa tiền, lừa đảo, gian lận vẫn có và chắc chắn sẽ phải đối mặt.
Sự ổn định và đáng tin của hệ thống tài chính phụ thuộc rất lớn vào bảo mật và an ninh mạng. (Ảnh: Báo Chính phủ).
Phó tổng thư ký VCCI lấy dẫn chứng về sự cố an ninh mạng tại Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia (CIC) ngày 10/9 vừa qua. Kết quả điều tra cho thấy tội phạm mạng đã tấn công, xâm nhập với mục đích đánh cắp dữ liệu cá nhân.
Sự cố này gióng lên hồi chuông về an ninh mạng. Để kinh tế số trở thành trụ cột, việc tăng cường bảo mật thông tin là điều tất yếu.
Trên thực tế, các TTTCQT hàng đầu thế giới như New York, London, Singapore,... đều có các biện pháp mạnh mẽ để kiểm soát, giám sát phòng ngừa các nguy cơ như mã độc tống tiền, tấn công chuỗi cung ứng,...
Tại Việt Nam, TP. HCM và Đà Nẵng đang đầu tư xây dựng các trung tâm dữ liệu đạt chuẩn, nâng cao an ninh mạng và chủ quyền số.
Bên cạnh đó, theo các chuyên gia, doanh nghiệp muốn tham gia TTTCQT cần chuẩn bị hệ thống công nghệ thông tin đạt chuẩn an toàn cấp độ 4 trước khi đưa vào vận hành, khai thác.
