Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/8 cho rằng Ukraine nên đạt một thỏa thuận chấm dứt chiến sự với Nga vì “Nga là một cường quốc rất lớn, còn họ thì không”, sau hội nghị thượng đỉnh mà theo nhiều nguồn thạo tin, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã yêu cầu thêm lãnh thổ từ Ukraine.
Sau cuộc gặp với ông Putin tại Alaska ngày 15/8, Tổng thống Trump đã nói với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy rằng nhà lãnh đạo Nga sẵn sàng đóng băng phần lớn tiền tuyến nếu Kyiv chấp nhận nhượng toàn bộ vùng Donetsk – khu công nghiệp trọng yếu và là một trong những mục tiêu lớn nhất của Moscow.
Tuy nhiên, nguồn tin thân cận cho biết ông Zelenskiy đã thẳng thừng bác bỏ yêu cầu này. Hiện Nga kiểm soát khoảng 1/5 lãnh thổ Ukraine, bao gồm 3/4 tỉnh Donetsk, nơi họ lần đầu can dự từ năm 2014.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tổ chức họp báo với Tổng thống Nga Vladimir Putin sau cuộc gặp để đàm phán chấm dứt chiến sự ở Ukraine, tại Căn cứ chung Elmendorf-Richardson ở Anchorage, Alaska, Mỹ, ngày 15/8/2025. (Ảnh: REUTERS/Jeenah Moon)
Tổng thống Trump cũng tuyên bố ông đồng ý với ông Putin rằng cần tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình toàn diện mà không cần một lệnh ngừng bắn tạm thời – điều mà Kyiv cùng các đồng minh châu Âu, với sự hậu thuẫn trước đó của Washington, vẫn kiên quyết đòi hỏi.
Ông Zelenskiy cho biết sẽ gặp ông Trump tại Washington vào ngày 18/8. Trong khi đó, các đồng minh châu Âu của Ukraine hoan nghênh nỗ lực ngoại giao của ông Trump nhưng khẳng định vẫn tiếp tục ủng hộ Kyiv và siết chặt các biện pháp trừng phạt với Moscow.
Cuộc gặp giữa ông Trump và ông Putin là hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Nga đầu tiên kể từ khi Moscow phát động chiến dịch quân sự đặc biệt vào Ukraine hồi tháng 2/2022, kéo dài vỏn vẹn 3 giờ.
“Đã có sự đồng thuận rằng cách tốt nhất để chấm dứt cuộc chiến giữa Nga và Ukraine là tiến thẳng đến một Hiệp định hòa bình, chứ không chỉ dừng ở một thỏa thuận ngừng bắn vốn thường không bền vững”, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Nga hoan nghênh phát biểu của Tổng thống Trump
Nhiều tuyên bố của Tổng thống Trump sau hội nghị thượng đỉnh nhìn chung phù hợp với lập trường công khai của Moscow, vốn nhấn mạnh mong muốn một giải pháp toàn diện chứ không phải một “khoảng lặng”. Tuy nhiên, hai bên vẫn tồn tại khác biệt “đối nghịch hoàn toàn”.
Trước hội nghị, ông Trump từng khẳng định ông sẽ không hài lòng nếu chưa có một lệnh ngừng bắn. Nhưng sau đó, ông cho biết nếu cuộc gặp với Zelenskiy ngày 18/8 diễn ra “suôn sẻ”, Mỹ sẽ lên lịch một vòng đàm phán mới với ông Putin.
Về phía Tổng thống Putin, ông không đưa ra dấu hiệu nhượng bộ các yêu cầu lâu nay, bao gồm phủ quyết mong muốn gia nhập NATO của Ukraine. Nhà lãnh đạo Nga cũng không đề cập tới việc gặp Zelenskiy, dù phía Kyiv cho biết sẵn sàng. Trợ lý Điện Kremlin Yuri Ushakov khẳng định chưa hề bàn tới khả năng tổ chức một hội nghị ba bên.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông Trump ám chỉ ông và Putin đã bàn về việc “chuyển giao lãnh thổ” cũng như “đảm bảo an ninh cho Ukraine”, và “về cơ bản đã đạt nhiều đồng thuận”.
“Tôi nghĩ chúng ta đã rất gần một thỏa thuận”, ông Trump nói, nhưng nhấn mạnh: “Ukraine phải đồng ý. Có thể họ sẽ nói ‘không’.” Khi được hỏi sẽ khuyên Zelenskiy điều gì, ông Trump trả lời: “Phải đạt được một thỏa thuận. Hãy nhìn xem, Nga là một cường quốc rất lớn, còn họ thì không”.
Nhu cầu đảm bảo an ninh cho Ukraine
Ông Zelenskiy nhiều lần khẳng định không thể nhượng bộ lãnh thổ nếu không thay đổi hiến pháp. Ukraine coi các “thành phố pháo đài” tại Donetsk như Sloviansk và Kramatorsk là phòng tuyến chiến lược chống đà tiến công của Nga.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Anchorage, Alaska. (Ảnh: Andrew Harnik/Getty Images)
Tổng thống Ukraine cũng nhấn mạnh yêu cầu có các cam kết an ninh nhằm ngăn Nga không “động binh” trong tương lai. Ông tiết lộ đã thảo luận với Tổng thống Trump về những “tín hiệu tích cực” cho thấy Mỹ có thể tham gia, đồng thời nhấn mạnh Ukraine cần một nền hòa bình lâu dài chứ không phải “chỉ là khoảng nghỉ” giữa các cuộc tấn công.
Thủ tướng Canada Mark Carney hoan nghênh thái độ cởi mở của Tổng thống Trump đối với việc cung cấp đảm bảo an ninh cho Ukraine, gọi đây là “yếu tố thiết yếu cho bất kỳ nền hòa bình công bằng và bền vững nào”.
Ông Putin, dù phản đối sự hiện diện của lực lượng bộ binh nước ngoài, vẫn đồng ý rằng an ninh Ukraine cần được “đảm bảo”. “Tôi hy vọng sự hiểu biết mà chúng ta đạt được sẽ đưa chúng ta đến gần hơn mục tiêu ấy và mở đường cho hòa bình tại Ukraine”, ông phát biểu trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Trump.
Với ông Putin, chỉ riêng việc được ngồi trao đổi với ông Trump đã được xem là một thắng lợi, sau khi ông bị cô lập bởi phương Tây suốt hơn hai năm qua. Chỉ một tuần trước, bản thân ông còn phải đối mặt với đe dọa trừng phạt mới từ Washington.
“1-0 cho Tổng thống Putin”
Sau khi trở về Washington, Tổng thống Trump đã điện đàm với nhiều lãnh đạo châu Âu. Họ nhấn mạnh cần tiếp tục duy trì sức ép với Moscow.
Thủ tướng Anh Keir Starmer nhận định: “Chiến sự đã gần đi đến hồi kết hơn bao giờ hết nhờ nỗ lực của ông Trump. Nhưng cho tới khi ông Putin chấm dứt, chúng tôi sẽ tiếp tục siết chặt cỗ máy chiến sự của ông ta bằng nhiều lệnh trừng phạt hơn nữa.”
Một tuyên bố chung của các lãnh đạo châu Âu khẳng định “Ukraine phải có những đảm bảo an ninh tuyệt đối”, đồng thời không chấp nhận bất kỳ giới hạn nào đối với lực lượng vũ trang cũng như quyền xin gia nhập NATO.
Trong lúc các hoạt động ngoại giao diễn ra, Nga và Ukraine vẫn tiếp tục tiến hành không kích ban đêm và giao tranh ác liệt trên nhiều mặt trận.
Ông Trump cũng cho biết sẽ hoãn việc áp thuế đối với Trung Quốc vì mua dầu từ Nga, song nhấn mạnh “có thể phải suy nghĩ lại” sau 2 đến 3 tuần nữa.
Kết thúc hội nghị, ông nói với Putin: “Chúng tôi sẽ sớm liên lạc và có thể sẽ gặp lại ngài trong thời gian gần.” “Lần sau ở Moscow nhé”, ông Putin mỉm cười đáp lại bằng tiếng Anh.
Theo Reuters
