Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Hải quân Mỹ có thể bắt đầu hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết, đồng thời chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro và bảo lãnh tài chính cho hoạt động hàng hải tại vùng Vịnh.
Phát biểu trước báo giới và trên mạng xã hội, ông Trump khẳng định Washington sẵn sàng hành động để đảm bảo lưu thông năng lượng toàn cầu. “Dù thế nào đi nữa, Mỹ sẽ đảm bảo dòng chảy năng lượng tự do tới thế giới”, ông viết.
Theo đó, Hải quân Mỹ có thể triển khai hoạt động hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược bậc nhất thế giới. Song song đó, ông Trump đã chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và các bảo lãnh tài chính nhằm giảm áp lực chi phí cho các chủ tàu và doanh nghiệp vận tải.
Nhà Trắng coi đây là biện pháp cần thiết để kiềm chế đà tăng của giá năng lượng, sau khi giao tranh giữa Mỹ, Israel và Iran làm gián đoạn hoạt động vận chuyển dầu tại Trung Đông. Giá dầu thô quốc tế đã tăng mạnh những ngày qua do căng thẳng địa chính trị và lo ngại nguồn cung bị thu hẹp.
Dù vậy, Tổng thống Mỹ thừa nhận người dân có thể phải chấp nhận giá nhiên liệu cao hơn trong ngắn hạn.
“Có thể chúng ta sẽ phải sống chung với mức giá cao trong một thời gian ngắn, nhưng ngay khi mọi việc kết thúc, tôi tin rằng giá sẽ giảm, thậm chí thấp hơn trước”, ông nói.
Ông Trump tại một buổi lễ (Ảnh: Getty)
Giới quan sát nhận định kiểm soát chi phí nhiên liệu là ưu tiên chính trị quan trọng của Tổng thống Trump, đặc biệt trong bối cảnh áp lực lạm phát và triển vọng bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược nằm giữa Iran và Oman, là điểm trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều tác động tức thì đến thị trường năng lượng thế giới.
Sau các cuộc không kích quy mô lớn do Mỹ và Israel tiến hành vào cuối tuần qua, phía Iran đã tuyên bố phong tỏa eo biển này, đồng thời đe dọa sẽ tấn công bất kỳ tàu nào cố găng đi qua. Tuyên bố này đã làm hoạt động vận tải tại eo biển gần như tê liệt, với hàng trăm tàu chở dầu và hàng hóa mắc kẹt ở hai phía bờ biển.
Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cũng tăng vọt, buộc các hãng vận tải phải cân nhắc trì hoãn hành trình hoặc tìm tuyến thay thế. Một số công ty bảo hiểm thậm chí đã thu hẹp hoặc rút khỏi thị trường khu vực.
Theo các nguồn tin, kế hoạch của ông Trump có thể giúp trấn an tâm lý phần nào nhưng chưa chắc đủ để kéo giảm phí bảo hiểm nếu xung đột tiếp diễn.
Ông Rohit Rathod, chuyên gia phân tích cấp cao tại công ty theo dõi tàu biển Vortexa, nhận định: “Các cuộc tấn công vẫn có thể xảy ra. Kịch bản thực tế hơn là phí bảo hiểm duy trì ở mức cao, nhưng sẽ có những bên riêng lẻ đạt thỏa thuận với phía Iran để được miễn trừ cho tàu của họ”.
Các chuyên gia cảnh báo chỉ riêng biện pháp bảo vệ vận tải biển có thể chưa đủ để ổn định thị trường, trong bối cảnh rủi ro còn lan rộng sang cả các cơ sở sản xuất dầu trong khu vực.
Chính quyền Mỹ cũng cho biết họ chưa sử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược, nhưng để ngỏ khả năng can thiệp nếu giá tiếp tục leo thang.
Theo Reuters
Thanh Trúc
