Bên cạnh lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư để thu hút nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn đa quốc gia, Chính phủ đề xuất cơ chế đặc biệt “luồng xanh” với hàng loạt ngành, lĩnh vực đầu tư chiến lược tại Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do.
Sáng nay 11/11 tại Hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng thừa uỷ quyền của Thủ tướng đọc Tờ trình dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi để Quốc hội cho ý kiến, xem xét thông qua. Dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi bao gồm 7 chương, 53 điều với nhiều nội dung sửa đổi, cơ chế mới và lần đầu xây dựng.
Sẽ có “luồng xanh” cho các dự án công nghệ cao
Dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi đưa ra hàng loạt tư duy mới, quan điểm mở của Chính phủ về phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho địa phương.
Theo đó, định hướng trọng tâm của lần sửa đổi này là thực hiện phân cấp, phân quyền tối đa cho các địa phương theo nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Cụ thể, thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư sẽ được thay đổi.
Thừa uỷ quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình Quốc hội dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi sáng nay 11/11 (Ảnh: Quochoi.vn).
Chính phủ đề xuất chỉ giữ lại thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án có nguy cơ lớn về quốc phòng, an ninh và thuộc các lĩnh vực trọng yếu như cảng biển, sân bay và tăng thẩm quyền cho địa phương, trong đó nhấn mạnh đến trao quyền phê duyệt cho lãnh đạo cấp tỉnh ở phần lớn các dự án trên địa bàn nhằm tăng trách nhiệm cá nhân và rút ngắn thời gian xử lý.
Dự thảo luật nhấn mạnh chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" gắn với việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát sau khi dự án đi vào hoạt động. Thay vì yêu cầu thẩm định sớm các nội dung về công nghệ, môi trường, nhà ở..., cơ chế mới sẽ cho phép nhà đầu tư cam kết tuân thủ quy định pháp luật ở giai đoạn triển khai.
Tại dự thảo Luật, Chính phủ đề cập đến thủ tục đầu tư đặc biệt (cơ chế luồng xanh) cho dự án đầu tư. Cụ thể, cho phép các dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong khu kinh tế được quyền lựa chọn đăng ký đầu tư theo thủ tục đầu tư đặc biệt (luồng xanh) với mức độ ưu tiên cao nhất.
Toàn cảnh phiên họp sáng nay.
Dự luật loại trừ một số dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng như dự án sân bay, cảng biển… tại khu kinh tế, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và dự án đầu tư thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Thủ tướng Chính phủ.
Về thủ tục thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài, Chính phủ đề xuất cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế mà không yêu cầu phải có dự án đầu tư trước khi thành lập nhưng phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 9 của Luật này khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế.
Cơ quan soạn thảo khẳng định, việc sửa đổi, bổ sung quy định này giúp môi trường đầu tư kinh doanh trở nên thông thoáng, hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư nước ngoài, thúc đẩy thu hút đầu tư, đảm bảo sự đối xử bình đẳng giữa nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài khi thực hiện thủ tục này.
Liên quan đến Quỹ hỗ trợ và ưu đãi đặc biệt nhà đầu tư chiến lược, Chính phủ thành lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư để ổn định môi trường đầu tư, khuyến khích, thu hút nhà đầu tư chiến lược, tập đoàn đa quốc gia và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước đối với một số lĩnh vực cần khuyến khích đầu tư.
Đồng thời, Luật cho phép Chính phủ quy định chi tiết mô hình hoạt động, địa vị pháp lý, nguồn ngân sách cấp hằng năm và bổ sung cho Quỹ, hình thức hỗ trợ, cơ chế bồi hoàn hỗ trợ và các chính sách đặc thù khác của Quỹ, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành.
Chip bán dẫn, AI, dữ liệu lớn (Big Data)… vào nhóm ưu đãi đặc biệt
Về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt, Luật đề xuất cho Chính phủ quyết định việc áp dụng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt nhằm khuyến khích phát triển một số dự án đầu tư có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội.
Đối tượng là các dự án đầu tư thành lập mới, các trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, dự án đầu tư xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu lớn, hạ tầng điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên và hạ tầng số khác trong lĩnh vực công nghệ chiến lược theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Dự án đầu tư trong lĩnh vực công nghệ chiến lược, sản xuất sản phẩm công nghệ chiến lược theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ có tổng vốn đầu tư từ 3.000 tỷ đồng trở lên, thực hiện giải ngân tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong thời hạn 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư.
Nhiều cơ chế, chính sách thông thoáng đặc biệt được Chính phủ luật hoá tại dự thảo Luật Đầu tư sửa đổi lần này (Ảnh: Quochoi.vn).
Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia được thành lập theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Dự án đầu tư sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, dự án nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn, dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo theo pháp luật về công nghiệp công nghệ số đáp ứng quy mô tổng vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên, thực hiện giải ngân tối thiểu 6.000 tỷ đồng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư.
Và các dự án đầu tư thuộc ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư có quy mô vốn đầu tư và thời hạn giải ngân vốn đầu tư theo quy định của Chính phủ.
Liên quan đến các ngành nghề ưu đãi đầu tư, Chính phủ đề xuất danh mục 10 ngành, lĩnh vực được ưu đãi đầu tư để hưởng các cơ chế đặc biệt, chính sách rút gọn về đầu tư trong đó lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và công nghiệp bán dẫn; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ, kinh tế số, phát triển các mô hình kinh tế mới; phát triển cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị, thu hút đầu tư quản trị hiện đại, có giá trị gia tăng cao, có tác động lan toả, kết nối chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu; phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch; bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
