Hai hãng đóng tàu lớn nhất Trung Quốc đang hoàn tất thương vụ sáp nhập, dự kiến sẽ tạo ra tập đoàn đóng tàu lớn nhất thế giới. Điều này tiếp tục nới rộng khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ trong ngành đóng tàu. Hiện nay, chỉ 0,2% số tàu mới trên thế giới được đóng tại Mỹ, thấp hơn rất nhiều so với gần 3/4 tại Trung Quốc.
Thương vụ sáp nhập giữa Tập đoàn công nghiệp Đóng tàu Trung Quốc (CSIC) và Tập đoàn Đóng tàu quốc gia Trung Quốc (CSSC) có trị giá 16 tỷ USD. Động thái này được cho là sẽ tiếp tục nới rộng khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang thúc đẩy khôi phục ngành đóng tàu trì trệ của Mỹ.
Trong 2 thập kỷ qua, Trung Quốc đã vươn lên dẫn đầu ngành đóng tàu toàn cầu. Tập đoàn đóng tàu quốc doanh lớn nhất nước này (CSSC) đã bàn giao nhiều tàu thương mại tính theo trọng tải trong năm 2024 hơn toàn bộ sản lượng ngành đóng tàu Mỹ kể từ khi Thế chiến II kết thúc.
Năng lực đóng tàu của Trung Quốc cũng ngày càng mở rộng sang lĩnh vực hải quân. Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc hiện sở hữu hạm đội lớn nhất thế giới tính theo số lượng thân tàu. Mỗi khi hải quân Mỹ vừa hạ thủy 1 con tàu mới, thì hải quân Trung Quốc đã kịp cho ra đời gần 3 con tàu.
CSSC là tập đoàn đóng tàu lớn nhất thế giới của Trung Quốc. (Ảnh: CSSC).
Trong tuần này, CSSC sẽ tiếp nhận tập đoàn đóng tàu lớn thứ 2 Trung Quốc CSIC.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Clarksons Research, 2 công ty này chiếm gần 17% thị phần toàn cầu trong năm 2024.
Trước đây vốn dĩ 2 doanh nghiệp này cùng thuộc một tổ chức, nhưng đã được tách ra vào năm 1999. Chính quyền Trung Quốc kỳ vọng thương vụ sáp nhập sẽ giúp giảm chi phí và giảm thiểu tác động từ các “đòn đánh” thương mại của Mỹ. Truyền thông nhà nước ca ngợi thương vụ là bước tiến nhằm loại bỏ sự kém hiệu quả, tối ưu hóa phân bổ nguồn lực và củng cố triển vọng của Trung Quốc trên thị trường đóng tàu toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và sự cạnh tranh từ các đối thủ như Hàn Quốc và Nhật Bản.
“Những năm gần đây, Mỹ đã có những biện pháp nhằm gây sức ép lên ngành đóng tàu Trung Quốc, chẳng hạn như cái gọi là hành động Mục 301 nhắm vào lĩnh vực hàng hải, hậu cần và đóng tàu của Trung Quốc, cùng với kế hoạch thu phí cảng”, Thời báo Hoàn Cầu của Trung Quốc cho biết.
Theo đó, chính quyền Tổng thống Trump đã bắt đầu áp dụng dần các khoản phí cảng mới đối với tàu Trung Quốc, cáo buộc nước này có các hành vi thương mại không công bằng và nhận trợ cấp nhà nước.
Những biện pháp này dường như đã bắt đầu phát huy tác dụng. Theo Hội đồng Hàng hải Quốc tế và Baltic (BIMCO), thị phần đơn hàng đóng tàu mới của Trung Quốc đã giảm xuống còn 52% từ mức 72% trong nửa đầu năm nay.
TT Trump cam kết "hồi sinh" ngành đóng tàu Mỹ
Hồi tháng 3, ông Trump từng phát biểu trước Quốc hội Mỹ: “Chúng ta đã từng đóng rất nhiều tàu. Giờ chúng ta không còn đóng nhiều nữa, nhưng chúng ta sẽ đóng thật nhanh, thật sớm. Điều đó sẽ tạo ra tác động rất lớn”.
Ông Trump cam kết “hồi sinh” cả ngành đóng tàu thương mại và quân sự ở Mỹ, bày tỏ tiếc nuối rằng chỉ 0,2% số tàu trên thế giới được đóng tại Mỹ so với gần 3/4 tại Trung Quốc.
Tổng thống Trump cam kết hồi sinh ngành đóng tàu Mỹ.
“Ngành đóng tàu của Mỹ đã bị bỏ bê suốt nhiều thập kỷ dưới nhiều đời tổng thống, nhưng giờ đây ông Trump đang ưu tiên ngành công nghiệp thiết yếu này để củng cố an ninh kinh tế của đất nước. Kế hoạch của ông bao gồm một khoản đầu tư lịch sử trị giá 43 tỷ USD cho ngành đóng tàu của Mỹ”, bà Anna Kelly, Phó thư ký báo chí Nhà Trắng nói với Newsweek.
Trong khi đó, chuyên gia trong ngành Tom Shugart cho rằng: “Năng lực đóng tàu lớn mạnh của Trung Quốc vẫn đang nằm trong tay một doanh nghiệp duy nhất do nhà nước kiểm soát. Với quy mô đó, cùng với việc sản xuất phục vụ quân sự và thương mại, sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt thúc đẩy sức mạnh hải quân Trung Quốc, và sẽ là nhân tố chính làm xói mòn cán cân hàng hải Mỹ - Trung".
Nói về thương vụ sáp nhập hai hãng đóng tàu lớn nhất Trung Quốc, nhà phân tích Từ Dịch thuộc công ty quản lý rủi ro Haitong Futures chia sẻ với South China Morning Post: “Thương vụ này đánh dấu sự tái cấu trúc chiến lược lớn nhất trong lịch sử ngành đóng tàu Trung Quốc, nhằm tối ưu hóa phân bổ nguồn lực và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu”.
Theo Newsweek
