Một nguồn tin của Reuters ngày 2/12 tiết lộ rằng Trung Quốc đã cấp lô giấy phép xuất khẩu đất hiếm mới đầu tiên, giúp đẩy nhanh việc vận chuyển đến một số khách hàng nhất định. Đây được xem là kết quả quan trọng từ hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Việc cấp phép này diễn ra sau nhiều tháng gián đoạn do Trung Quốc áp dụng biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm vào tháng 4/2025, thời điểm căng thẳng thương mại leo thang.
Trước đó, các công ty phải xin giấy phép cho từng lần xuất khẩu đất hiếm, tạo ra tình trạng thiếu hụt, làm gián đoạn một số bộ phận của chuỗi cung ứng ô tô; đồng thời mang lại lợi thế thương lượng lớn cho Bắc Kinh trong các cuộc đàm phán với Washington.
Công nhân vận chuyển đất chứa các nguyên tố đất hiếm để xuất khẩu tại một cảng ở Liên Vân Cảng, tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. (Ảnh: Reuters)
Theo Reuters, các “giấy phép chung” mới được thiết kế để giảm bớt áp lực này, cho phép các công ty xuất khẩu nhiều hơn trong vòng 1 năm cho từng khách hàng cụ thể. Đây là kết quả quan trọng của cuộc họp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập vào cuối tháng 10.
Ba công ty Trung Quốc được biết đã nhận giấy phép chung là: JL Mag Rare Earth, nhận giấy phép cho hầu hết khách hàng của mình. Ningbo Yunsheng và Zhong Ke San Huan High-Tech Bắc Kinh nhận giấy phép cho một số khách hàng nhất định.
Cả ba công ty và Bộ Thương mại Trung Quốc chưa phản hồi ngay lập tức các câu hỏi từ Reuters. Theo thông tin trên website chính thức, cả ba đều cung cấp sản phẩm cho ngành ô tô và nhiều ngành khác. JL Mag có công ty con tại châu Âu, trong khi Ningbo Yunsheng có khách hàng tại châu Âu và châu Mỹ.
Các giấy phép mới sẽ bổ sung chứ không thay thế chế độ cấp phép hiện hành. Hiện chỉ các công ty lớn của Trung Quốc mới đủ điều kiện xin giấy phép chung, nhưng tiêu chí này có thể được mở rộng nếu quá trình triển khai thành công.
Mặc dù các giấy phép chung phần nào giúp thu hẹp khoảng cách giữa tuyên bố của Bắc Kinh và Washington, Bắc Kinh vẫn chưa công khai nhiều thông tin và chưa có dấu hiệu phá bỏ hoàn toàn chế độ kiểm soát xuất khẩu.
Hiện chưa rõ giấy phép sẽ được cấp rộng rãi đến mức nào, hoặc liệu có bị hạn chế đối với một số lĩnh vực nhạy cảm như quốc phòng, hàng không vũ trụ hay chất bán dẫn. Trong khi đó, một số công ty châu Âu vẫn phản ánh tình trạng chậm trễ kéo dài và thiếu minh bạch trong hệ thống kiểm soát xuất khẩu hiện tại.
Theo Reuters
