Bước sang năm 2026, cộng đồng doanh nghiệp TPHCM đặt nhiều kỳ vọng vào cải cách thủ tục hành chính, mở rộng tiếp cận chính sách hỗ trợ và nâng cao vai trò của kinh tế tư nhân.
Doanh nghiệp TPHCM mong được tháo gỡ những điểm nghẽn để phục hồi và tăng trưởng bền vững. Ảnh: Ngọc Lê
Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa từng bước lớn mạnh
Theo ông Nguyễn Hữu Nam - Phó Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh TPHCM, kỳ vọng lớn nhất của doanh nghiệp trong năm 2026 là thủ tục hành chính sẽ thực sự nhẹ nhàng, thuận lợi hơn.
Thực tế cho thấy, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa - nhóm dễ bị tổn thương nhất trước các biến động của thị trường. Trong khi doanh nghiệp FDI thường có “lá chắn” từ các cơ quan ngoại giao và các hiệp hội mạnh, thì nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước vẫn phải tự xoay xở, khiến lợi thế cạnh tranh ngày càng bị thu hẹp.
Ông Nguyễn Hữu Nam cho rằng, yêu cầu cấp thiết hiện nay là phải hiện thực hóa Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân bằng những chính sách hỗ trợ cụ thể, sát thực tế và tập trung đúng vào nhóm doanh nghiệp yếu thế.
Theo đó, sự thấu hiểu và thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp làm việc với doanh nghiệp giữ vai trò then chốt. Mọi thủ tục cần được nhìn nhận là công cụ hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân, chứ không trở thành rào cản.
Về dài hạn, ông Nam cho rằng, các ngành chủ lực như điện tử, may mặc, da giày vẫn sẽ do doanh nghiệp FDI chi phối. Tuy nhiên, lợi ích thực sự quay trở lại nền kinh tế Việt Nam từ các ngành này còn khiêm tốn do chủ yếu là gia công. Vì vậy, bài toán cốt lõi không chỉ nằm ở thu hút FDI, mà là xây dựng một hệ thống chính sách và định hướng xuyên suốt, thông suốt từ Trung ương đến địa phương, nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, từng bước lớn mạnh, nâng cao giá trị và làm chủ chuỗi cung ứng.
Thúc đẩy tiêu dùng nội địa giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô
Ông Nguyễn Quốc Khanh - Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest) - cho hay, đã đến lúc doanh nghiệp gỗ trong nước cần chủ động chuyển sang xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tăng hàm lượng chất xám, đẩy mạnh marketing, thiết kế và nâng tỉ lệ nội địa hóa. Theo ông, với vai trò đầu tàu và nơi tập trung khoảng 70% doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ, TPHCM đủ điều kiện hình thành thương hiệu đồ gỗ giá trị cao, cùng hệ sinh thái nhân lực, quản trị, công nghệ và logistics đồng bộ, kết nối hiệu quả với thị trường toàn cầu.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) bày tỏ hoàn toàn đồng tình với các giải pháp mà Bộ Công Thương đang triển khai nhằm thúc đẩy tiêu dùng nội địa, coi đây là động lực quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô và duy trì sản xuất ổn định.
Để các trụ cột phát huy hiệu quả, theo ông cần đồng bộ ba yêu cầu then chốt gồm đẩy mạnh cải cách thể chế, sớm ban hành các cơ chế cho Trung tâm Tài chính Quốc tế và khu vực kinh tế Nhà nước; nâng cao năng lực thực thi, phân cấp, phân quyền rõ ràng...
Ở góc độ nghiên cứu, TS. Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý TPHCM, nhận định, năm 2025, sức khỏe của khu vực doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đã có sự cải thiện rõ rệt. TPHCM đạt mức tăng trưởng GRDP khoảng 8,3%, lạm phát được kiểm soát, cho thấy nền kinh tế đang dần lấy lại nhịp sau giai đoạn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, quá trình phục hồi này chưa diễn ra đồng đều.
Thời gian qua, Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, từ tín dụng, mặt bằng sản xuất, đào tạo nhân lực đến cải cách thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian thanh tra, kiểm tra. Tuy nhiên, số doanh nghiệp thực sự tiếp cận được các chính sách này còn rất hạn chế, mới chỉ khoảng 11 doanh nghiệp với tổng vốn hỗ trợ 4.270 tỉ đồng.
“Để tạo hiệu ứng lan tỏa, TPHCM cần mở rộng quy mô hỗ trợ, với mục tiêu ít nhất khoảng 1.000 doanh nghiệp được thụ hưởng” - ông Thắng đề xuất. Ông cũng kỳ vọng trong năm 2026, khi Nghị quyết 260 (sửa đổi Nghị quyết 98) được triển khai, TPHCM sẽ có thêm quyền chủ động về quy hoạch, chính sách và nguồn thu. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để thành phố cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp một cách hiệu quả hơn.
Ngọc Lê
