Sau 15 năm làm việc tại thành phố lớn, sở hữu hơn 1 tỷ đồng tiền tích lũy nhưng vẫn đứng trước lựa chọn đầy áp lực giữa vay nợ mua nhà hay tiếp tục thuê trọ. Câu chuyện không chỉ phản ánh nỗi bế tắc cá nhân mà còn cho thấy thực trạng an cư ngày càng khó tiếp cận của nhiều gia đình có thu nhập trung bình và khá, cùng những góc nhìn tài chính đáng suy ngẫm về nhà ở, đầu tư và an toàn tài chính dài hạn.

Lao động đô thị: Thu nhập 50 triệu, tiết kiệm 1 tỷ vẫn áp lực

Mười lăm năm làm việc và gắn bó với thành phố lớn, ở tuổi 36, anh Quang Sơn ở (Phường Đống Đa - Hà Nội) đã có gia đình với hai con nhỏ, tưởng như đã chạm tới sự ổn định mà nhiều người mơ ước. Tổng thu nhập của hai vợ chồng đạt khoảng 50 triệu đồng mỗi tháng - con số không hề thấp nếu nhìn trên mặt bằng chung. Thế nhưng, đằng sau mức thu nhập được xem là “khá” ấy lại là một thực tế đầy áp lực và bất an, khi giấc mơ an cư ngày càng trở nên xa vời.

Sau 15 năm chắt chiu, tiết kiệm, số tiền tích lũy được hơn một tỷ đồng - thành quả của việc thắt chặt chi tiêu, hy sinh nhu cầu cá nhân và sống dè sẻn trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá bất động sản tại các đô thị lớn liên tục leo thang, số tiền này gần như trở nên nhỏ bé. Trên thị trường, một căn hộ hoặc ngôi nhà có vị trí tương đối phù hợp cho một gia đình bốn người hiện nay thường dao động từ 3 đến 4 tỷ đồng, vượt xa khả năng chi trả bằng tiền mặt của phần lớn người lao động.

Bài toán tài chính trở nên nặng nề hơn khi đặt trong bối cảnh chi tiêu sinh hoạt hàng tháng. Với gia đình bốn người, các khoản chi cố định như tiền thuê nhà, học phí cho con, điện nước, ăn uống, đi lại, cùng những chi phí xã hội không tên khác dễ dàng tiêu tốn khoảng 35 triệu đồng mỗi tháng. Số tiền còn lại sau chi tiêu chỉ đủ để dự phòng, không tạo ra cảm giác an toàn tài chính lâu dài.

Trong tình thế đó, phương án vay ngân hàng để mua nhà được nhiều người cân nhắc, nhưng lại đi kèm rủi ro lớn. Với một căn nhà trị giá 3 tỷ đồng, sau khi dùng toàn bộ số tiền tích lũy 1 tỷ, người mua vẫn phải vay khoảng 2 tỷ đồng. Khoản vay này kéo theo nghĩa vụ trả cả gốc lẫn lãi lên tới khoảng 30 triệu đồng mỗi tháng. Dù không còn phải trả tiền thuê nhà, tổng chi phí bị đẩy lên mức xấp xỉ toàn bộ thu nhập hàng tháng.

Điều này đồng nghĩa với việc gia đình gần như không còn dư địa tài chính. Mọi rủi ro như ốm đau, thất nghiệp, biến động thu nhập hay chi phí phát sinh đều có thể đẩy họ vào khủng hoảng. Cuộc sống trở nên căng thẳng khi mọi nỗ lực lao động chỉ nhằm duy trì khả năng trả nợ, trong khi chất lượng sống bị bóp nghẹt. Việc cho con học thêm, tham gia các hoạt động phát triển kỹ năng hay đơn giản là nghỉ ngơi, du lịch đều trở thành điều xa xỉ.

Không ít người trong hoàn cảnh tương tự rơi vào trạng thái bế tắc, phải đứng trước những lựa chọn đầy mâu thuẫn. Một bên là việc chấp nhận vay nợ lớn để sở hữu nhà ở, đổi lại là nhiều năm sống trong áp lực tài chính triền miên. Bên còn lại là tiếp tục thuê nhà tại thành phố, hoặc tìm về vùng ven, thậm chí về quê mua đất với hy vọng giá trị tăng trong tương lai, nhưng lại đối mặt với những bất ổn về công việc và điều kiện học tập của con cái.

Câu chuyện này không phải là cá biệt mà đang phản ánh một thực trạng phổ biến của tầng lớp lao động đô thị hiện nay. Khi giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với tốc độ tăng thu nhập, ngay cả những gia đình có mức lương hàng chục triệu đồng mỗi tháng cũng cảm thấy tương lai trở nên mờ mịt. Áp lực “phải có nhà” vô hình trung trở thành gánh nặng tâm lý, khiến nhiều người rơi vào cảm giác mệt mỏi, hoang mang và mất phương hướng trong chính cuộc sống mà họ đã dành cả tuổi trẻ để xây dựng.

An cư không nhất thiết phải gắn với mua nhà

Bà Nguyễn Chu Kim Yến - Đồng sáng lập Fidey Việt Nam

Trả lời VietnamFinance, bà Nguyễn Chu Kim Yến - chuyên gia tư vấn tài chính cá nhân, Đồng sáng lập Fidey Việt Nam cho biết, trường hợp này thực chất vẫn cần thêm nhiều thông tin chi tiết như cơ cấu chi tiêu cụ thể, mục tiêu tài chính dài hạn, khả năng gia tăng thu nhập hay sự hỗ trợ từ gia đình, người thân.

Tuy nhiên, đây là một ví dụ rất điển hình cho áp lực “phải mua nhà” đang đè nặng lên nhiều gia đình trẻ hiện nay. Nhiều người không nhận ra rằng nhà để ở, xét thuần túy về tài chính, là một tiêu sản vì không tạo ra dòng tiền, trong khi lại làm gia tăng rủi ro tài chính nếu vay nợ quá lớn.

Với số vốn một tỷ đồng, trong đa số trường hợp, việc dồn toàn bộ tiền để mua nhà ở chưa chắc là lựa chọn tối ưu. Thay vào đó, việc đầu tư để tạo dòng tiền bền vững có thể là một hướng đi hợp lý hơn, miễn là lựa chọn kênh đầu tư phù hợp với kiến thức và khả năng quản trị rủi ro của bản thân.

Có người chọn vay mượn thêm từ người thân, bạn bè để mua bất động sản cho thuê, vừa tạo dòng tiền, vừa có tiềm năng tăng giá. Có người đầu tư vào rẫy, vườn và khoán cho người khác canh tác để tạo thu nhập đều đặn. Cũng có người chọn chứng khoán hoặc các quỹ đầu tư với phương pháp dài hạn, an toàn và kỷ luật.

Theo bà Yến, song song với việc đầu tư, điều quan trọng không kém là tiếp tục tích lũy, gia tăng thu nhập và nâng cao năng lực bản thân. Sau 15 năm đi làm, tổng thu nhập 50 triệu cho cả hai vợ chồng thực tế chưa phải là cao so với mặt bằng chi phí hiện tại ở thành phố lớn. Việc cải thiện kỹ năng, tìm thêm nguồn thu hoặc tối ưu hóa công việc có thể tạo ra khác biệt lớn trong dài hạn.

Trong trường hợp vẫn muốn mua nhà để ở, bà Yến cho rằng không nên bỏ qua sự hỗ trợ từ gia đình, người thân. Nhiều người vì ngại ngần, cả nể mà không dám nhờ vả, để rồi đánh mất cơ hội sở hữu nhà trong giai đoạn quan trọng. Quan trọng nhất vẫn là phải có kế hoạch trả nợ rõ ràng, kiểm soát được dòng tiền và không để khoản vay vượt quá khả năng chịu đựng của gia đình.

Bà Yến minh họa sức mạnh của lãi kép trong tài chính cá nhân: với vốn ban đầu 700 triệu đồng và tích lũy đều 15 triệu mỗi tháng, sau 20 năm tổng tài sản có thể vượt 20 tỷ đồng, trong đó phần lớn đến từ lãi tích lũy chứ không phải vốn góp ban đầu. 

Một điểm đáng chú ý khác là nhiều người chưa thực sự ý thức được sức mạnh của lãi kép. Trong trường hợp này, mỗi tháng gia đình vẫn dư khoảng 15 triệu đồng, nhưng lại xem đó chỉ là “dư chút đỉnh phòng thân”.

Thực tế, nếu biết cách đầu tư đều đặn, kỷ luật, số tiền ấy hoàn toàn có thể trở thành nền tảng cho sự an toàn và tự do tài chính trong tương lai. An cư, vì thế, không chỉ nằm ở việc sở hữu một căn nhà, mà còn ở cảm giác an tâm trước những biến động của cuộc sống - điều mà một kế hoạch tài chính bền vững có thể mang lại.

Thùy Dương

Link gốc