Dầu chạm ngưỡng 101 USD khi xung đột Tây Á cắt đứt 90% vận tải qua Hormuz, đẩy an ninh năng lượng toàn cầu vào báo động đỏ.
Thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động mạnh khi xung đột tại khu vực Tây Á kéo dài sang ngày thứ mười ba, khiến giá dầu bật lên trên mức 101 USD mỗi thùng dù Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA đã triển khai kế hoạch giải phóng dự trữ khẩn cấp với quy mô lớn nhất từ trước đến nay.
Hình minh họa nhà máy lọc dầu. Ảnh: Petro Sync
Căng thẳng leo thang khiến chuỗi cung ứng dầu mỏ toàn cầu rơi vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, đặc biệt tại eo biển Hormuz, nơi được xem là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất đối với thương mại năng lượng thế giới.
Theo số liệu của IEA được Tân Hoa Xã dẫn lại, lượng dầu thô và các sản phẩm lọc dầu vận chuyển qua tuyến này đã giảm xuống còn chưa tới 10% so với thời điểm trước xung đột.
Tình hình an ninh xấu đi cũng tác động mạnh tới cơ sở hạ tầng dầu khí và hoạt động vận tải trong khu vực. Tại Iraq, nhà chức trách buộc phải tạm dừng vận hành các cảng dầu ở miền nam sau khi xảy ra vụ tấn công nhằm vào hai tàu chở dầu trong vùng biển gần Basra.
Vụ việc khiến ít nhất một thuyền viên thiệt mạng và gây ra đám cháy lớn trên một trong hai con tàu, theo hãng Anadolu Ajansi. Dù vậy, các cảng thương mại vẫn duy trì hoạt động bình thường.
Tại những khu vực khác quanh vùng Vịnh, hệ thống phòng không của Saudi Arabia đánh chặn thành công 18 máy bay không người lái được cho là nhằm vào khu vực phía đông của nước này và mỏ dầu Shaybah.
Tại Bahrain, các bể chứa nhiên liệu thuộc khu vực Muharraq cũng bị tấn công, trong khi Oman ghi nhận vụ tập kích nhằm vào các bồn chứa nhiên liệu tại cảng Salalah trong ngày thứ Tư. Các báo cáo ban đầu cho biết không có thương vong.
Tác động kinh tế của xung đột đang lan rộng trên phạm vi toàn cầu. Tại Mỹ, Tổng thống Donald Trump thông báo quyết định xuất kho lượng lớn dầu từ Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược nhằm giảm sức ép từ việc giá năng lượng leo thang. Theo Hãng Thông tấn Đức dpa, lượng dầu được giải phóng lên tới hơn 170 triệu thùng.
Nhiều quốc gia châu Á cũng trấn an người dân về an ninh năng lượng và cam kết bảo đảm nguồn cung ổn định. Tại Malaysia, Thủ tướng Datuk Seri Anwar Ibrahim cho biết nguồn cung xăng dầu vẫn vững vàng sau khi rà soát tình hình với tập đoàn Petronas.
Báo cáo cho thấy lượng dự trữ hiện có đủ đáp ứng nhu cầu ít nhất tới tháng 5/2026. Tại Singapore, chính quyền xây dựng kho dự trữ khí và dầu diesel để các nhà máy điện có thể sử dụng trong trường hợp nguồn cung bị gián đoạn do xung đột tại Tây Á.
Indonesia cũng khẳng định nguồn cung xăng dầu và khí đốt vẫn đủ đáp ứng nhu cầu trong nước. Chính phủ nước này đang triển khai các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của biến động giá năng lượng toàn cầu lên ngân sách.
Bên cạnh đó, IEA cho biết các quốc gia vùng Vịnh đã cắt giảm ít nhất 10 triệu thùng mỗi ngày sau khi hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gặp nhiều trở ngại, theo báo cáo được công bố ngày thứ Năm và trích dẫn từ Sputnik và RIA Novosti.
Tại châu Âu, một nhóm quốc gia thông báo kế hoạch giải phóng lượng dầu dự trữ sau khuyến nghị của IEA về việc tiến hành rút kho quy mô lớn để góp phần ổn định giá năng lượng giữa bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang, theo Tân Hoa Xã.
Tại Bangladesh, chính phủ đang tìm cách bảo đảm nguồn nhập khẩu dầu diesel từ Ấn Độ, Malaysia, Singapore, Trung Quốc và Indonesia nhằm giảm áp lực lên thị trường trong nước.
Hãng Anadolu Ajansi cho biết Ấn Độ đang vận chuyển khoảng 10.000 tấn dầu diesel cho Bangladesh thông qua đường ống hữu nghị giữa hai nước.
Căng thẳng tại Tây Á leo thang kể từ ngày 28/2, khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran dẫn đến loạt phản ứng đáp trả từ Tehran, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn kéo dài đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Dũng Phan
