Trong bối cảnh chuỗi thương mại toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ, yêu cầu về phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số ngày càng cao, việc nâng cao năng lực cạnh tranh trở thành điều kiện then chốt để hàng Việt Nam gia tăng giá trị, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.

Ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) phát biểu tại Diễn đàn.

Nâng cao giá trị, sức cạnh tranh trong chuỗi thương mại toàn cầu

Trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, chiều 3/2, Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” đã diễn ra, tập trung thảo luận các giải pháp nâng cao giá trị, mở rộng thị trường và thúc đẩy xuất khẩu Việt Nam theo hướng bền vững.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động; chuỗi cung ứng toàn cầu được tái cấu trúc mạnh mẽ; xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, trong khi các tiêu chuẩn về môi trường - xã hội, phát triển bền vững, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số ngày càng khắt khe. Đây vừa là thách thức, vừa mở ra những cơ hội mới cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.

Theo ông Hoàng Minh Chiến, yêu cầu đặt ra đối với các ngành xuất khẩu không chỉ là duy trì tăng trưởng, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, gia tăng giá trị trong toàn bộ chuỗi từ thiết kế, nguyên liệu, sản xuất đến xây dựng thương hiệu, phân phối và mở rộng thị trường quốc tế.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian đối thoại cởi mở, thực chất giữa các cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, tổ chức xúc tiến thương mại, đối tác quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp; qua đó chia sẻ thông tin, thảo luận chính sách và đề xuất giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.

Một điểm nhấn của Diễn đàn là sự phối hợp giữa Cục Xúc tiến thương mại và Công ty TNHH Alibaba.com (Việt Nam) trong thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử B2B xuyên biên giới. Thông qua các sáng kiến như “Gian hàng Quốc gia Việt Nam - Vietnam Pavilion”, Diễn đàn kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nâng cao khả năng tiếp cận thị trường quốc tế, gia tăng độ nhận diện thương hiệu và mở rộng cơ hội hợp tác kinh doanh bền vững.

Ngoại thương duy trì đà tăng trưởng, thúc đẩy xuất khẩu bền vững

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Trần Quốc Toản - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, năm 2025 tiếp tục ghi dấu ấn tích cực của ngoại thương Việt Nam cả về quy mô và chất lượng. Kim ngạch xuất khẩu đạt trên 475 tỷ USD, tăng hơn 17%; kim ngạch nhập khẩu đạt trên 455 tỷ USD, tăng trên 19,4%, qua đó Việt Nam xuất siêu khoảng 20 tỷ USD.

Theo ông Trần Quốc Toản, cơ cấu xuất khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực, với 8 nhóm mặt hàng đạt kim ngạch trên 10 tỷ USD, chiếm khoảng 72% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó nổi bật là nhóm điện tử, máy tính và linh kiện; máy móc, thiết bị; điện thoại và linh kiện; dệt may; giày dép; gỗ và sản phẩm gỗ; thủy sản. Điều này cho thấy vai trò trụ cột của các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, đồng thời phản ánh nỗ lực nâng cao giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu.

Ở chiều nhập khẩu, các mặt hàng chủ yếu vẫn là máy móc, thiết bị, linh kiện, nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất, thể hiện mối liên kết chặt chẽ giữa nhập khẩu và năng lực sản xuất - xuất khẩu trong nước. Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất.

Ông Toản cho hay, một trong những động lực quan trọng giúp xuất khẩu duy trì tăng trưởng là việc tận dụng mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết, cùng với việc hoàn thiện chính sách về xuất xứ hàng hóa và khuôn khổ pháp lý cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Quang cảnh Diễn đàn.

Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, triển khai Luật Thương mại điện tử, sửa đổi các quy định liên quan đến quản lý ngoại thương, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp chủ động tận dụng ưu đãi từ FTA, tăng cường liên kết sản xuất - xuất khẩu, chú trọng sản xuất xanh, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Ông Trần Quốc Toản nhấn mạnh, đây chính là những yếu tố ngày càng mang tính quyết định để hàng hóa Việt Nam đứng vững và đi xa hơn tại các thị trường lớn, khó tính.

Tại Diễn đàn, đại diện Alibaba.com Việt Nam đã giới thiệu định hướng hợp tác chiến lược với Bộ Công Thương trong việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế thông qua nền tảng thương mại điện tử B2B. Trong đó, Dự án “Gian hàng Quốc gia Việt Nam - Vietnam Pavilion” giai đoạn 2026-2027 được xác định là giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao mức độ nhận diện, uy tín và khả năng kết nối của doanh nghiệp Việt Nam với các nhà mua hàng toàn cầu.

Các phiên tọa đàm tại Diễn đàn tập trung thảo luận về chính sách xuất nhập khẩu, định hướng phát triển thị trường và giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cho các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ. Nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong đổi mới công nghệ, phát triển thiết kế, xây dựng thương hiệu và khai thác hiệu quả thương mại điện tử B2B đã được chia sẻ, mang lại những gợi mở thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp.

Thông qua Diễn đàn, doanh nghiệp Việt Nam có thêm kênh tiếp cận thông tin thị trường, chính sách hỗ trợ và đối tác quốc tế, góp phần thúc đẩy xuất khẩu theo hướng bền vững - gia tăng giá trị - chuyển đổi số, đồng thời nâng cao vị thế của sản phẩm Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Trần Huyền

Link gốc