Việc SpaceX âm thầm nộp hồ sơ IPO không chỉ mở đường cho thương vụ niêm yết lớn nhất lịch sử, mà còn cho thấy tham vọng vượt lên trong cuộc đua với các đối thủ.
Với định giá tiềm năng vượt mốc 1.750 tỷ USD, SpaceX được dự báo có thể huy động trên 50 tỷ USD từ đợt IPO, qua đó bỏ xa kỷ lục 25,6 tỷ USD do Saudi Aramco thiết lập vào năm 2019.
Một "mega-IPO" đang âm thầm hình thành
Theo các nguồn tin từ Bloomberg và Reuters, SpaceX đã nộp hồ sơ IPO theo hình thức bảo mật (confidential filing) lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Đây là bước đi thường được các doanh nghiệp lớn sử dụng để chuẩn bị niêm yết mà chưa cần công khai toàn bộ thông tin tài chính.
Cơ chế này cho phép doanh nghiệp làm việc trước với cơ quan quản lý, điều chỉnh hồ sơ và chiến lược mà không chịu áp lực từ thị trường. Chỉ đến giai đoạn chuẩn bị phát hành, các dữ liệu tài chính quan trọng mới được công bố rộng rãi.
Nếu tiến trình diễn ra thuận lợi, SpaceX có thể lên sàn ngay trong tháng 6/2026, mở ra thương vụ IPO được dự báo lớn nhất lịch sử thị trường vốn toàn cầu. Hiện được định vị là doanh nghiệp tư nhân có giá trị cao nhất thế giới, SpaceX sở hữu mức định giá dao động từ khoảng 800 tỷ đến hơn 1,75 nghìn tỷ USD, tùy theo phương pháp định giá và các giao dịch gần đây trên thị trường thứ cấp.
Nền tảng cho mức định giá này không chỉ nằm ở hoạt động phóng tên lửa, mà còn được củng cố bởi hệ sinh thái công nghệ đang mở rộng nhanh chóng. Trong đó, công nghệ tên lửa tái sử dụng giúp tối ưu chi phí và tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn; mạng internet vệ tinh Starlink mang lại dòng doanh thu ổn định với hàng triệu thuê bao toàn cầu.
Ngoài ra, sự liên kết với công ty AI xAI của Elon Musk giúp SpaceX mở ra tiềm năng tích hợp giữa hạ tầng không gian và trí tuệ nhân tạo. Vượt ra ngoài khuôn khổ của một doanh nghiệp hàng không vũ trụ truyền thống, SpaceX ngày càng được nhìn nhận như một tổ hợp công nghệ đa lĩnh vực, nơi ranh giới giữa viễn thông, quốc phòng và AI dần được xóa nhòa.
.png)
SpaceX được dự báo có thể huy động trên 50 tỷ USD từ đợt IPO. Ảnh: SpaceX
Vì sao IPO của SpaceX có thể "bỏ lại phía sau" các công ty AI?
Trong bối cảnh năm 2026 được dự báo là "năm của các mega-IPO", SpaceX nhiều khả năng sẽ đi trước các đối thủ AI như OpenAI và Anthropic trong việc tiếp cận thị trường đại chúng.
Điều này mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Niêm yết sớm giúp SpaceX huy động lượng vốn khổng lồ - có thể lên tới 40-80 tỷ USD - để đầu tư vào các dự án dài hạn như hạ tầng AI ngoài không gian hoặc chương trình Starship.
Bên cạnh đó, việc trở thành công ty đại chúng tạo ra lợi thế về tính minh bạch và khả năng tiếp cận nhà đầu tư tổ chức - điều mà các công ty AI vẫn đang cân nhắc. Cuối cùng, trong khi OpenAI và Anthropic vẫn đang đối mặt với các vấn đề cấu trúc doanh nghiệp và chiến lược thương mại hóa, SpaceX đã sở hữu mô hình doanh thu tương đối rõ ràng, đặc biệt từ Starlink.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu thành công, IPO của SpaceX sẽ không đơn thuần là một thương vụ niêm yết, mà có thể mở ra một lớp tài sản mới trên thị trường tài chính: "space economy" - nền kinh tế không gian. Việc đưa một doanh nghiệp kết hợp giữa công nghệ vũ trụ, AI và hạ tầng viễn thông lên sàn sẽ buộc thị trường phải tái định giá cách nhìn nhận về tăng trưởng dài hạn, rủi ro và dòng tiền trong các ngành công nghệ sâu (deep tech).
Dù vậy, phần lớn thông tin tài chính của SpaceX - bao gồm doanh thu Starlink, chi phí phát triển Starship hay hiệu quả của các dự án AI - vẫn đang được giữ kín. Theo quy định, bản cáo bạch chính thức (S-1) sẽ chỉ được công bố khoảng 15 ngày trước khi công ty bắt đầu giai đoạn thuyết trình rộng rãi về thương vụ IPO (roadshow), đồng nghĩa với việc nhà đầu tư toàn cầu vẫn phải chờ đợi để có cái nhìn đầy đủ về "cỗ máy tăng trưởng" này.
Việc SpaceX nộp hồ sơ IPO trong im lặng phản ánh một chiến lược quen thuộc của Elon Musk: hành động nhanh, giữ kín thông tin và tạo cú hích thị trường vào phút chót. Nếu thương vụ này diễn ra đúng kế hoạch, không chỉ kỷ lục IPO toàn cầu bị phá vỡ, mà cán cân quyền lực trong cuộc đua công nghệ - giữa không gian, AI và hạ tầng số - cũng có thể được thiết lập lại.
Hoàng Phan
