Chính quyền Trump hôm thứ Tư 22/10 đã áp đặt các lệnh trừng phạt đối với hai tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga, đồng thời kêu gọi Moscow chấp thuận ngừng bắn ngay lập tức trong cuộc chiến với Ukraine.
Tổng thống Donald Trump trong nhiều tuần qua đã ám chỉ khả năng áp dụng biện pháp trừng phạt Nga vì tiếp tục tiến hành chiến tranh, nhưng đến nay mới thực hiện bước đi mạnh mẽ này.
Thông báo được đưa ra sau khi ông Trump nói rằng ông đã “hủy” cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Putin vì “không cảm thấy chúng tôi sẽ đạt được điều cần đạt”.
Phát biểu tại Phòng Bầu Dục, ông Trump nói rằng ông “cảm thấy đã đến lúc” áp đặt lệnh trừng phạt, thừa nhận rằng ông “đã chờ rất lâu,” nhưng hy vọng “chúng sẽ không kéo dài” vì chiến tranh sẽ sớm kết thúc.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố: “Đã đến lúc chấm dứt giết chóc và đạt được ngừng bắn ngay lập tức. Do Tổng thống Putin từ chối chấm dứt cuộc chiến vô nghĩa này, Bộ Tài chính sẽ trừng phạt hai tập đoàn dầu khí lớn nhất của Nga – những nguồn tài chính nuôi dưỡng cỗ máy chiến tranh của Điện Kremlin”.
Ông Bessent nói thêm rằng Bộ Tài chính “sẵn sàng hành động thêm nếu cần thiết để hỗ trợ nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt một cuộc chiến khác” và “kêu gọi các đồng minh cùng tham gia và tuân thủ các lệnh trừng phạt này”.
Các biện pháp mới nhắm vào Rosneft, Lukoil và gần ba chục công ty con của họ. Tuần trước, Anh đã trừng phạt hai tập đoàn này, còn Liên minh châu Âu sáng thứ Năm thông qua gói trừng phạt mới, trong đó có lệnh cấm nhập khẩu khí hóa lỏng (LNG) của Nga.
Đặc phái viên EU về trừng phạt David O’Sullivan sẽ gặp quan chức Bộ Tài chính Mỹ John Hurley trong ngày thứ Năm, theo phát ngôn viên Bộ Tài chính cho biết.
Đại sứ Ukraine tại Mỹ, bà Olga Stefanishyna, hoan nghênh động thái của Washington, cho rằng “quyết định này được đưa ra sau nhiều nỗ lực nhằm tạo cơ hội cho Nga bắt đầu đàm phán nghiêm túc để chấm dứt chiến tranh".
Tuần trước, ông Trump cho biết dự định gặp ông Putin tại Budapest, song hôm thứ Tư tuyên bố đã “hủy” cuộc gặp này vì “cảm thấy không ổn,” dù khẳng định hai bên sẽ gặp nhau trong tương lai. Một quan chức Nhà Trắng cho biết hiện “chưa có kế hoạch” cho hội nghị thượng đỉnh trong “tương lai gần.”
Theo các chuyên gia, tác động của lệnh trừng phạt mới phụ thuộc vào việc chúng được thực thi ra sao và liệu Mỹ có áp dụng “trừng phạt thứ cấp” hay không – tức là nhắm đến các ngân hàng, nhà máy lọc dầu và nhà buôn trung gian giao dịch với Rosneft và Lukoil.
Hồi tháng 1, chính quyền Biden đã trừng phạt một số công ty dầu khí hàng đầu khác của Nga, nhưng tránh động đến Rosneft và Lukoil. Khi đó, các quan chức cho rằng việc trì hoãn là nhằm tránh gây tác động tiêu cực đến thị trường dầu toàn cầu và kinh tế Mỹ.
Ông Trump trước đây cũng từng do dự với việc trừng phạt thêm Nga. Khi được hỏi tại hội nghị G7 hồi tháng 6 vì sao không áp lệnh trừng phạt, ông nói: “Mỗi lần tôi trừng phạt một quốc gia, nước Mỹ phải trả cái giá rất lớn. Trừng phạt không hề dễ - đó không phải con đường một chiều”.
Thông báo hôm thứ Tư được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Nga mở một đợt tấn công đường không quy mô lớn vào Ukraine, bao gồm thủ đô Kiev.
Trước đó, ông Bessent mô tả đây là “một trong những gói trừng phạt lớn nhất,” phản ánh sự thất vọng của ông Trump với ông Putin và tiến trình đàm phán sau hội nghị ở Alaska hơn hai tháng trước.
“Đây là các lệnh trừng phạt thực sự, không phải thuế quan thứ cấp,” Bessent khẳng định. “Chúng sẽ mạnh mẽ và có tác động lớn, và chúng tôi đang kêu gọi các đồng minh châu Âu, nhóm G7, Canada và Australia cùng hành động”.
