Nhìn từ kết quả tháng 1/2026, với quyết tâm chính trị rất cao ở cả trung ương và địa phương, hoạt động sản xuất công nghiệp vẫn còn rất nhiều dư địa để tăng trưởng tích cực, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Hoạt động sản xuất công nghiệp đã có sự bứt phá ngay từ đầu năm.
Hoạt động sản xuất công nghiệp đã có sự bứt phá ngay từ đầu năm khi có chỉ số sản xuất công nghiệp toàn ngành (IIP) tháng 1/2026 tăng ở mức cao 21,5% so với cùng kỳ năm trước. Lý giải cho mức tăng ấn tượng này, bà Phí Thị Hương Nga - Trưởng ban, Ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng (Cục Thống kê) cho biết, tháng 1/2025 trùng với tháng Tết Nguyên đán nên có thời gian sản xuất ngắn hơn; trong khi năm nay Tết Nguyên đán rơi vào tháng Hai, do đó, hoạt động sản xuất công nghiệp diễn ra trong trọn tháng 1/2026, có số ngày làm việc nhiều hơn.
Hàng năm, kết quả hoạt động sản xuất công nghiệp tháng Một và tháng Hai thường có sự lệch nhịp do phụ thuộc vào thời gian nghỉ Tết Nguyên đán "rơi" vào tháng nào. Do vậy, bà Phương Nga cho rằng, với chỉ số tăng trưởng ấn tượng của tháng Một vừa qua thì khả năng chỉ số IIP tháng 2/2026 sẽ có xu hướng tăng thấp hơn, khi các doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh, cho người lao động nghỉ để ăn Tết. Kết quả sản xuất công nghiệp tháng Một và cả xu hướng của tháng Hai tới đây chưa đủ cơ sở để nhận định hay dự báo tình hình sản xuất công nghiệp cho quý I hay cả năm 2026.
Trong tháng 1/2026, chúng ta được chứng kiến chỉ số IIP một số ngành trọng điểm cấp II là sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác; sản xuất kim loại tăng con số rất cao so cùng kỳ, lần lượt là 41,9% và 35,4%, bởi đây là những ngành sản xuất phục vụ cho hoạt động đầu tư công, ngành xây dựng, nhất là khi hàng loạt các dự án nhà ở xã hội đang được đẩy mạnh đầu tư và triển khai thi công để nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu 1 triệu căn hộ giai đoạn 2021-2030, trọng tâm là giai đoạn 2025-2030, đáp ứng nhu cầu an cư cho người thu nhập thấp.
Ngành sản xuất xe có động cơ cũng ghi nhận mức tăng cao 36,6%. Theo bà Nga, đà tăng này tiếp nối đà tăng từ năm 2025 của ngành công nghiệp ô tô, đặc biệt là đối với sản phẩm xe điện. Dự báo trong năm nay, ngành công nghiệp sản xuất động cơ điện sẽ còn tiếp tục tăng trưởng tốt hơn khi xu hướng người dân vẫn tiếp tục thay đổi theo hướng tiêu dùng xanh, thân thiện với môi trường và ưu tiên sử dụng các phương tiện, thiết bị điện tử, xe điện (electric vehicles).
Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 1/2026 so với cùng kỳ năm trước tăng ở cả 34 địa phương. Top 10 địa phương có chỉ số IIP tăng cao nhất hầu hết là các tỉnh phía Bắc, trong đó Sơn La có mức tăng rất cao 56,7%; tiếp đến là Phú Thọ (+49,2%); Bắc Ninh (+41,8%); TP. Hải Phòng (+36,2%);...
Nguồn: Cục Thống kê (Bộ Tài chính)
Nói về chỉ số IIP tăng trưởng đồng đều ở cả 34 địa phương, bà Phương Nga nhận định, kết quả này thể hiện việc sắp xếp lại các địa phương theo địa lý từ tháng 7/2025 đã có thấy sự phù hợp để mỗi địa phương khai thác hiệu quả dư địa phát triển sau hợp nhất.
“Nhìn từ kết quả tháng 1/2026, với quyết tâm chính trị rất cao ở cả trung ương và địa phương, hoạt động sản xuất công nghiệp vẫn còn rất nhiều dư địa để tăng trưởng tích cực, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số“, bà Hương Nga nói.
Tuy nhiên, bà Nga cũng lưu ý kết quả sản xuất công nghiệp vẫn còn phụ thuộc vào nhiều tố khác. Đối với yếu tố đầu ra thì đó là thị trường xuất khẩu và thị trường tiêu dùng trong nước. Nhìn vào các ngành xuất khẩu chủ lực hiện nay cho thấy, ngành điện tử vẫn có tín hiệu tích cực và được kỳ vọng là sẽ tiếp tục tạo lực đẩy cho hoạt động sản xuất công nghiệp trong nước. Tuy nhiên, đối với các mặt hàng điện tử nói riêng và các mặt hàng xuất khẩu chủ lực khác nói chung, các doanh nghiệp trong nước cần nỗ lực tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới để có thêm các đơn hàng mới - yếu tố sẽ kéo đà tăng trưởng của hoạt động sản xuất công nghiệp.
Tại thị trường trong nước, thời gian qua Chính phủ và các bộ, ngành đã có nhiều giải pháp kích cầu, tuy nhiên theo quan sát và với tình hình đơn hàng hiện tại, bà Nga cho rằng thị trường trong nước vẫn chưa có nhiều đột biến và cần có thêm các giải pháp kích cầu nội địa hiệu quả hơn để thúc đẩy tiêu dùng, tạo lực đẩy cho ngành sản xuất công nghiệp.
Ngọc Linh
