Ukraina đang rơi vào khủng hoảng tài chính trầm trọng khi ngân sách quốc phòng có nguy cơ thiếu hụt ngay trong năm nay, trong khi năm tới cần hơn 100 tỷ USD để duy trì bộ máy nhà nước và quân đội. Trước tình thế đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã thừa nhận khả năng Kiev có thể sụp đổ trước cuối năm, đồng thời không loại trừ việc phải chấm dứt xung đột với Nga, theo RIA Novosti.
Tổng thống Volodymyr Zelensky. Ảnh IT
“Đòi” 120 tỷ USD từ phương Tây
Theo RIA, ông Zelensky đặt ra cho phương Tây một lựa chọn: hoặc cung cấp cho Ukraine 120 tỷ USD, hoặc chiến sự kết thúc ngay trong năm nay. Trong số này, 60 tỷ USD dành cho quân sự, phần còn lại cho chi trả lương hưu, lương công chức và các chi tiêu xã hội.
Bộ trưởng Tài chính Ukraine, ông Sergey Marchenko, nói thẳng: “Chúng tôi cần nhiều tiền hơn năm nay. Chiến tranh chưa đến giai đoạn cuối, chúng ta phải chuẩn bị sẵn sàng”.
Tuy nhiên, ngay trong nội bộ, một số nghị sĩ cáo buộc Tổng thống Zelensky “muốn chiến đấu đến người lính cuối cùng, nhưng bằng sinh mạng của người khác”. Theo báo Ukrainska Pravda, ông Zelensky đã cảnh báo các nghị sĩ rằng phải chuẩn bị cho những “quyết định khó khăn” nếu tình hình chiến trường diễn biến xấu.
ADVERTISEMENT
VN Content 2VN Content 2
Cựu nghị sĩ Ukraine Oleg Tsarev nhận định: “Đây là tối hậu thư gửi đến phương Tây. Ông Zelensky nói: đưa tôi 120 tỷ USD, nếu không tôi sẽ thua – và các vị cũng sẽ thua”. Ông cho rằng con số thực tế thiếu hụt ngân sách chỉ khoảng 40-50 tỷ USD, nhưng ông Zelensky đã cố tình “thổi phồng” lên thành 120 tỷ để gây áp lực.
Ngân sách khủng hoảng
Năm ngoái, Kiev đã buộc phải điều chỉnh ngân sách giữa chừng vì không đủ tiền trả cho quân đội, dù đã tăng thêm 9 tỷ USD chi phí quốc phòng. Tính đến cuối 2025, Ukraine vẫn cần tìm thêm 7,3 tỷ USD để duy trì quân đội và cơ quan an ninh.
Dự toán năm 2026 thậm chí còn cắt giảm 113 triệu USD chi phí mua sắm vũ khí, trong khi lại tăng gấp 10 lần chi tiêu cho “truyền thông chiến lược và hội nhập châu Âu”. Điều này khiến nhiều nghị sĩ cho rằng đây không còn là “ngân sách của một quốc gia trong chiến tranh” mà là “ngân sách phục vụ bầu cử".
Một số nghị sĩ dự báo Ukraine có thể tổ chức bầu cử quốc hội trong năm tới, dù điều kiện thiết quân luật hiện nay chưa cho phép. Việc nâng lương tối thiểu và tăng một số khoản chi xã hội trong dự thảo ngân sách càng củng cố nghi ngờ về “chuẩn bị cho bầu cử.”
“Donor-conomy” – Kinh tế phụ thuộc viện trợ
Theo cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ukraine Kirill Shevchenko, nền kinh tế Ukraine hiện chỉ xoay quanh việc duy trì niềm tin của các nhà tài trợ phương Tây và trông chờ từng gói viện trợ, thay vì tạo ra giá trị gia tăng. Ông gọi đây là mô hình “donor-conomy” – nền kinh tế phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn tài trợ.
Tờ The Economist nhận xét, các đối tác phương Tây từng kỳ vọng nguồn tiền viện trợ sẽ giúp Kiev tăng vị thế trên bàn đàm phán và nhanh chóng kết thúc chiến tranh, nhưng kỳ vọng này đã không thành. Trong khi đó, EU vẫn lưỡng lự khi phải chi thêm từ ngân sách của mình, thay vào đó tìm cách trích từ tài sản Nga bị đóng băng.
Phương Đăng (theo RIA Novosti)
