Một số địa phương sau sắp xếp bộ máy thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công do đã chuyển công tác hoặc nghỉ theo chủ trương tinh giản biên chế, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, trong 2 tháng đầu năm 2026 đã giải ngân được gần 55.740 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao, tương đương với cùng kỳ năm ngoái.
Kết quả đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 6 bộ, cơ quan và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước, đơn cử: Ngân hàng Chính sách xã hội, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Công an, Điện Biên, Hải Phòng, TP HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ,...
Tuy nhiên, còn 29 Bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới bình quân chung cả nước, trong đó có 25 Bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân.
Trong 2 tháng đầu năm 2026 đã giải ngân được gần 55.740 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch. (Ảnh: CT)
Bộ Tài chính cho biết, năm 2026 là năm mở đầu kế hoạch trung hạn 2026–2030 với quy mô vốn đầu tư công lớn nhất từ trước tới nay, tạo áp lực giải ngân rất lớn.
Trong bối cảnh hiện nay, nhiều yếu tố từng ảnh hưởng năm 2025 tiếp tục tác động đến tiến độ giải ngân như vướng mắc đền bù, giải phóng mặt bằng; thiếu nguồn cung và biến động giá vật liệu khi nhiều dự án lớn triển khai cùng lúc; thời tiết diễn biến thất thường.
Bên cạnh đó, 2026 là năm chuyển tiếp về thể chế, nhiều quy định mới có hiệu lực từ 1/1/2026 có thể phát sinh khó khăn trong quá trình thực thi.
Theo báo cáo định kỳ của các Bộ, ngành và địa phương, Bộ Tài chính đã ghi nhận một số vướng mắc chính ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công trong hai tháng đầu năm 2026.
Thứ nhất, khó khăn liên quan đến phân bổ vốn. Theo Bộ Tài chính, hiện nay, khoảng 32.800 tỷ đồng (chiếm 3,3% kế hoạch Thủ tướng giao) chưa được phân bổ, làm giảm tỷ lệ giải ngân những tháng đầu năm.
Một số bộ, địa phương còn phân bổ vốn cho dự án chưa đủ điều kiện như chưa phê duyệt dự toán, bố trí vượt tổng mức đầu tư hoặc vượt thời gian thực hiện. Bộ Tài chính đã yêu cầu rà soát, điều chỉnh theo quy định.
Thứ hai về tổ chức thực hiện. Theo Bộ, hai tháng đầu năm, tiến độ triển khai thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công thường đạt thấp, do các chủ đầu tư chủ yếu tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân khai kế hoạch vốn chi tiết cho từng dự án và tiếp tục triển khai thi công đối với các dự án chuyển tiếp.
Trong khi đó, thời gian nghỉ Tết năm 2026 diễn ra muộn hơn so với năm 2025, tạm thời làm chậm công tác thi công xây dựng cho dự án của các chủ đầu tư, nhà thầu. Vì vậy, khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh trong tháng chưa nhiều, làm ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân chung.
Ngoài ra, năng lực và sự chủ động của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu còn hạn chế; một số địa phương sau sắp xếp bộ máy thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công do đã chuyển công tác hoặc nghỉ theo chủ trương tinh giản biên chế, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Đối với dự án ODA, một số dự án chưa hoàn tất thủ tục điều chỉnh, gia hạn hoặc ký kết hiệp định vay nên chưa đủ điều kiện bố trí vốn. Nhiều dự án vẫn tập trung hoàn tất chứng từ năm 2025, đồng thời xử lý đấu thầu và giải phóng mặt bằng, khiến tỷ lệ giải ngân kế hoạch năm 2026 còn thấp.
Định Trần
