Chuyên gia cho rằng, rủi ro lớn nhất của nhà đầu tư cá nhân chính là không xác định được mức độ chịu đựng rủi ro ngắn hạn, trong khi, về dài hạn, thị trường chứng khoán (TTCK) luôn đi lên.
Nhà đầu tư cá nhân cần vượt qua những rủi ro ngắn hạn để hướng tới lợi nhuận lâu dài. Ảnh minh hoạ: TH.
Nhà đầu tư cá nhân cần xác định mức độ chống chịu rủi ro
Nhận định về những rủi ro mà nhà đầu tư cá nhân có thể gặp phải, ông Nguyễn Duy Anh, Giám đốc Quản lý danh mục CTCP Quản lý quỹ Vietcombank (VCBF) đánh giá nhà đầu tư cá nhân thường không xác định được mức độ chống chịu rủi ro.
"Điều nhà đầu tư cá nhân quan tâm là lợi nhuận, khi họ đứng trước một lựa chọn đầu tư bất kỳ, sẽ luôn đặt câu hỏi về lợi nhuận kiếm được. Nhưng thực ra điều họ cần quan tâm là mức độ chấp nhận sự biến động của dòng vốn. Liệu ở một thời điểm nào đó, lựa chọn đầu tư khiến họ mất đi 10 hay 15% vốn, liệu họ có chấp nhận được không? Hay điều đó sẽ ảnh hưởng đến nhu cầu tài chính cá nhân trong tương lai gần", ông Duy Anh phân tích trong talkshow “Cuối năm nhìn lại: Thị trường 2025 - Đánh giá cơ hội và rủi ro từ góc nhìn quỹ.
Quan trọng nhất đối với nhà đầu tư cá nhân là mức độ chấp nhận rủi ro được đến đâu. Khi nhà đầu tư đã xác định được rủi ro có thể chấp nhận và dòng tiền có thể lưu trú dài hạn thì khi đó, biến động giá trong ngắn hạn là điều rất bình thường.
"Nếu nhìn ngắn hạn, TTCK sẽ biến động đi lên đi xuống. Nhưng nếu nhìn dài hạn, TTCK luôn là một đồ thị đi lên", vị chuyên gia của VCBF khẳng định
Đồng quan điểm, phân tích với Nhadautu.vn, chuyên gia Võ Diệp Thành Thoại của DNSE cho rằng, hầu hết các nhà đầu tư xác định và tìm hiểu lý do tại sao mọi người đưa ra lựa chọn nào đó. Và nhà đầu tư không có tư duy hợp lý khi đứng trước các tình huống khó khăn.
"Các bẫy tâm lý nhà đầu tư thường gặp phải là mâu thuẫn nhận thức, bám chặt giá ban đầu và mất khả năng hành động. Vì vậy, đầu tư để thắng là phải thắng chính bản thân mình, chứ không phải thắng thị trường", chuyên gia Võ Diệp Thành Thoại khẳng định.
Theo ông Thoại, rất nhiều nhà đầu tư thiếu chiến lược lâu dài, kế hoạch dài hạn, không xác định được bài toán tài chính cá nhân, dẫn đến dễ nảy sinh tâm lý FOMO.
"Ngày mà nhà đầu tư quyết định xuống tiền, ai cũng có những nguyên tắc để bán ra. Nhưng đến ngày vi phạm nguyên tắc cắt lỗ, chúng ta có làm không. Phần lớn những phi vụ lỗ nhất của nhà đầu tư đến từ việc vi phạm nguyên tắc đặt ra chứ không phải là từ phương pháp đầu tư", ông Thoại phân tích.
Ông Duy Anh cho rằng, một trong những giải pháp giúp nhà đầu tư cá nhân có thể vượt qua những biến động ngắn hạn là đầu tư vào quỹ.
Thực tế cho thấy, những năm gần đây, luôn có mã cổ phiếu dẫn dắt sự tăng trưởng của thị trường. Năm 2024 là FPT, trong khi 2025 là câu chuyện của "họ Vin", "họ Gelex"...
"Đối với nhà đầu tư cá nhân, thông thường họ chỉ đầu tư vài mã cổ phiếu dẫn đến không thể bắt nhịp với những mã cổ phiếu tăng trưởng, dẫn dắt, trong khi các quỹ đầu tư luôn đa dạng và cân nhắc về các mã trong danh mục, khi đầu tư vào quỹ, nhà đầu tư cá nhân gián tiếp sở hữu hàng chục mã cổ phiếu đã được quỹ đầu tư lựa chọn kỹ lưỡng, phân tán sự rủi ro trong danh mục của bản thân", ông Duy Anh đưa góc nhìn.
Những biến số của năm 2026
Nhận định về thị trường trong năm 2026, ông Duy Anh cho rằng, năm sau sẽ là năm xảy ra những biến số liên quan đến lãi suất và tỷ giá.
"Năm 2025 chứng kiến khối ngoại bán ròng hơn 5 tỷ USD. Trong khi đó, lực bán ròng của khối ngoại 1 tỷ USD mỗi năm đã là khá áp lực. Vì vậy, cả nhà đầu tư cá nhân lẫn quỹ đầu tư cần theo dõi vấn đề này", ông Duy Anh nói.
Điều này liên quan đến chính sách, cả quốc tế lẫn tại Việt Nam. Riêng Việt Nam, chúng ta đặt mục tiêu năm 2026 tăng trưởng GDP trên 10%. Để hỗ trợ cho mục tiêu này, mặt bằng lãi suất vẫn phải giữ ở mức độ hợp lý để thúc đẩy tăng trưởng.
Đồng thời, diễn biến này cũng có thể gây nên rủi ro về tỷ giá. Hiện tại, mặt bằng lãi suất của Mỹ vẫn đang neo cao. Nếu Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có động thái giảm lãi suất nhanh hơn kỳ vọng thì Việt Nam sẽ dễ thở hơn trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Tỷ giá lúc này sẽ cân bằng và ổn định hơn. Dòng tiền nước ngoài lúc này cũng yên tâm hơn và sẽ quay lại thị trường Việt Nam.
Bên cạnh đó, là chính sách liên quan đến thị trường bất động sản, khi thị trường này chưa thực sự được nắn dòng, khiến dòng tiền đổ về bất động sản nhiều hơn là sản xuất kinh doanh, có thể gây cản trở cho sự phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.
Theo vị chuyên gia này, những biến số nói trên có thể khiến thị trường rơi vào sự bất ổn như năm 2025. Nhà đầu tư cần duy trì tư duy thận trọng và mức độ chống chịu rủi ro cao trong trường hợp thị trường rơi vào nhịp điều chỉnh.
Bình luận thêm về ngành xuất khẩu, chuyên gia VCBF đánh giá nhóm này tương đối phụ thuộc vào thị trường nước ngoài nên chưa thể xác định được bức tranh cụ thể.
"Dự phóng kết quả kinh doanh phụ thuộc vào việc đo lường thị trường quốc tế, dẫn đến việc doanh nghiệp sẽ phải thực hiện chiến lược theo từng năm. Vì vậy, nhóm ngành này chịu rất nhiều bất ổn trong năm sau, khi thuế quan và những yếu tố chính trị có thể tác động. Tuy nhiên, về dài hạn sẽ có những doanh nghiệp thuộc ngành này tận dụng được lợi thế bất ổn để đánh chiếm thị phần, tích luỹ hàng hoá và đợi chờ thị trường ổn định lại vào các năm tiếp theo để phát triển, vươn lên", ông Duy Anh nhận định.
Liên Thượng
