Ngoài đầu tư kinh doanh bất động sản vẫn được xem là lĩnh vực rủi ro tín dụng cao, trong năm 2026, đầu tư kinh doanh xuất nhập khẩu cũng là lĩnh vực mà các nhà băng quan ngại, được đánh giá rủi ro hơn cả đầu tư chứng khoán.

Xu hướng “nới lỏng nhẹ” điều kiện tín dụng

Vụ Dự báo, Thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính, Ngân hàng Nhà nước công bố kết quả chính của cuộc điều tra “Xu hướng tín dụng của các tổ chức tín dụng (TCTD) tháng 6/2025”,

Kết quả điều tra cho thấy, trong 6 tháng đầu năm 2025, các TCTD tiếp tục đáp ứng nhu cầu vay vốn tổng thể của khách hàng ở mức cao (từ 75- 100%). Tỷ lệ này ở nhóm 16 ngân hàng thương mại (NHTM) trọng yếu tiếp tục là 100%.

Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn tín dụng, trong 6 tháng đầu năm 2025, phần lớn các TCTD tiếp tục giữ ổn định tiêu chuẩn tín dụng so với 6 tháng cuối năm 2024. Riêng nhóm NHTM trọng yếu, bên cạnh 81,3% TCTD cho biết đã giữ nguyên tiêu chuẩn tín dụng, 18,7% TCTD còn lại cho biết “nới lỏng” hơn tiêu chuẩn tín dụng đối với tất cả các nhóm khách hàng.

Trái ngược với xu hướng thắt chặt nhẹ trong 6 tháng cuối năm 2024, trong 6 tháng đầu năm 2025, các TCTD cho biết đã nới lỏng các điều kiện và điều khoản cho vay tổng thể đối với cả khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân; các khoản vay sản xuất kinh doanh; các khoản vay phục vụ đời sống (vay tiêu dùng). Dự kiến xu hướng này sẽ tiếp tục trong 6 tháng cuối năm 2025.

Trong 6 tháng cuối năm và cả năm 2025, các TCTD dự kiến giữ nguyên “không đổi” hoặc “nới lỏng” nhẹ tiêu chuẩn tín dụng tổng thể của đơn vị mình, trong đó ưu tiên “nới lỏng” tiêu chuẩn tín dụng đối với nhóm khách hàng doanh nghiệp.

Xu hướng “nới lỏng nhẹ” tiêu chuẩn tín dụng dự kiến áp dụng đối với hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề ưu tiên gồm: tín dụng xanh; cho vay đầu tư ứng dụng công nghệ cao; cho vay phát triển nông, lâm, thủy sản; đầu tư công nghiệp hỗ trợ; đầu tư công nghiệp chế biến chế tạo; cho vay tiêu dùng; thuê, mua, xây dựng, sửa chữa nhà ở.

Theo các TCTD, căn cứ chủ yếu của việc “nới lỏng” nhẹ tiêu chuẩn tín dụng trong 6 tháng đầu năm 2025 và dự kiến trong 6 tháng cuối năm 2025 là dựa trên cơ sở đánh giá triển vọng kinh tế vĩ mô khả quan và tác động tích cực của chính sách định hướng/quản lý phát triển các ngành kinh tế của Chính phủ và chính sách định hướng/quản lý tín dụng của Chính phủ/Ngân hàng Nhà nước; trong khi yếu tố khiến một số TCTD lựa chọn “thắt chặt” tiêu chuẩn tín dụng trong cùng kỳ là “Mức độ rủi ro của thị trường” tăng lên, bao gồm: Rủi ro từ phía khách hàng và rủi ro ngành nghề.

Các ngân hàng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp đồng hành, hỗ trợ khách hàng. Ảnh: Agribank

Về các điều kiện vay vốn, trái ngược với xu hướng thắt chặt nhẹ trong 6 tháng cuối năm 2024, trong 6 tháng đầu năm 2025, các TCTD cho biết đã nới lỏng các điều kiện và điều khoản cho vay tổng thể đối với cả khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân; các khoản vay sản xuất kinh doanh; các khoản vay phục vụ đời sống (vay tiêu dùng). Dự kiến xu hướng này sẽ tiếp tục trong 6 tháng cuối năm 2025.

Nhu cầu vay đầu tư của doanh nghiệp tăng cao

Theo đánh giá của các TCTD, nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng tiếp tục cải thiện trong 6 tháng đầu năm 2025 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với mức kỳ vọng ghi nhận tại kỳ điều tra trước. Trong 6 tháng cuối năm 2025, các TCTD kỳ vọng nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng được cải thiện tốt hơn 6 tháng đầu năm 2025, tập trung ở nhóm: khách hàng doanh nghiệp và nhu cầu vay của lĩnh vực đầu tư công nghiệp chế biến, chế tạo và kinh doanh xuất nhập khẩu.

Tính chung cả năm 2025, tỷ lệ TCTD kỳ vọng nhu cầu tín dụng tổng thể của khách hàng “tăng” so với năm 2024, đạt 77,5% (thấp hơn tỷ lệ kỳ vọng 88% của kỳ điều tra trước). So với kỳ điều tra tháng 12/2024, các TCTD đã thu hẹp kỳ vọng về mức độ “tăng” nhu cầu tín dụng trong năm 2025 của tất cả các lĩnh vực khảo sát.

Trong 6 lĩnh vực chính khảo sát, nhu cầu vay thương mại và dịch vụ, có tỷ lệ TCTD dự báo nhu cầu vay vốn “tăng” cao nhất; tiếp đến là vay phát triển công nghiệp và xây dựng, tín dụng xanh, vay phục vụ đời sống và tiêu dùng, cho vay phát triển nông - lâm - thủy sản, đầu tư ứng dụng công nghệ cao.

Đồng thời, trong năm 2025, nhiều TCTD dự báo nhu cầu vay vốn của khách hàng doanh nghiệp tăng hơn so với khách hàng cá nhân; nhu cầu tín dụng của các khoản vay ngắn hạn được dự báo “tăng” cao hơn so với khoản vay trung và dài hạn; nhu cầu vay vốn VND tiếp tục được dự báo “tăng” cao hơn nhu cầu vay vốn ngoại tệ.

Quan ngại tín dụng đầu tư kinh doanh xuất nhập khẩu. Ảnh: Giang Huy

5/16 lĩnh vực rủi ro tăng

Trong kỳ điều tra này, các TCTD đánh giá rủi ro tín dụng của các khoản vay được nhận định “giảm nhẹ” trong 6 tháng đầu năm 2025 và quan ngại có thể tăng rất nhẹ trở lại trong 6 tháng cuối năm 2025, tuy nhiên mức tăng không đáng kể, thấp hơn nhiều so với mức tăng của năm 2023 và năm 2024.

Các TCTD dự báo mặt bằng rủi ro tín dụng tổng thể tính đến cuối năm 2025 sẽ không thay đổi so với cuối năm 2024. Trong 6 tháng đầu năm 2025 và cả năm 2025, rủi ro tín dụng của hầu hết các lĩnh vực đều được nhận định có “cải thiện”, tuy nhiên, lĩnh vực đầu tư kinh doanh bất động sản và đầu tư kinh doanh chứng khoán, là 2 lĩnh vực được đánh giá là có rủi ro “tăng” cao nhất.

Dự báo cho năm 2026, các TCTD kỳ vọng mặt bằng rủi ro sẽ “cải thiện” so với năm 2025. Tuy nhiên, các TCTD cũng quan ngại nguy cơ rủi ro có thể tăng nhẹ ở 5/16 lĩnh vực được khảo sát bao gồm: Đầu tư kinh doanh bất động sản; kinh doanh xuất nhập khẩu; đầu tư kinh doanh chứng khoán; kinh doanh tài chính, ngân hàng và bảo hiểm; vay qua thẻ tín dụng, trong đó, 2 lĩnh vực được đánh giá tiềm ẩn rủi ro cao nhất là: đầu tư kinh doanh bất động sản và kinh doanh xuất nhập khẩu.

Kết quả khảo sát cùng cho thấy, 4 lĩnh vực được nhiều TCTD lựa chọn là động lực tăng trưởng tín dụng nhất trong năm 2025 và dự kiến cho cả năm 2026 là: Xây dựng; Công nghiệp chế biến, chế tạo; Bán buôn và bán lẻ; Sản xuất thức ăn và đồ uống.

Link gốc