Bức tranh ngành xây dựng Việt Nam năm 2026 đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết khi hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai, kéo theo sự cải thiện rõ rệt về năng lực tài chính và vị thế của các doanh nghiệp. Bảng xếp hạng Top 10 & Top 5 Công ty uy tín ngành Xây dựng do Vietnam Report công bố không chỉ tôn vinh những tên tuổi dẫn đầu mà còn phản ánh xu hướng chuyển mình mạnh mẽ của toàn ngành trong giai đoạn phục hồi và tăng trưởng.
Bên cạnh Top 10 nhà thầu xây dựng uy tín ngành xây dựng, Vietnam Report cũng công bố Top 10 nhà thầu xây dựng hạ tầng - công nghiệp uy tín năm 2026, Top 10 nhà thầu cơ điện uy tín năm 2026, Top 5 công ty tư vấn thiết kế hạ tầng uy tín năm 2026.
Nguồn: Vietnam Report, tháng 3/2026
“Sinh khí” mới từ các đại công trường
Năm 2026 đánh dấu một giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ của ngành xây dựng Việt Nam, khi các đại công trường trải dài khắp cả nước trở thành biểu tượng cho sự phục hồi và phát triển. Những tuyến cao tốc Bắc – Nam dần hoàn thiện, các dự án sân bay, năng lượng và hạ tầng trọng điểm liên tiếp được khởi công đã tạo nên một “làn sóng” công việc chưa từng có.
Theo khảo sát từ Vietnam Report, gần 90% doanh nghiệp xây dựng ghi nhận số dự án trúng thầu tăng, trong khi hơn 84% doanh nghiệp cho biết số lượng dự án đang triển khai cũng cao hơn so với năm trước. Điều này cho thấy thị trường không chỉ sôi động về số lượng mà còn có chiều sâu về chất lượng công việc.
Nguồn: Vietnam Report, Khảo sát doanh nghiệp xây dựng, tháng 2/2026
Đặc biệt, khối lượng backlog – tức lượng công việc đã ký nhưng chưa thực hiện – tăng trưởng mạnh, đóng vai trò như “bệ đỡ” doanh thu cho các doanh nghiệp trong các kỳ tiếp theo. Nhờ đó, các nhà thầu có thể chủ động hơn trong việc lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực và kiểm soát dòng tiền, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động kinh doanh.
Song song với sự gia tăng về khối lượng công việc, bức tranh tài chính của ngành cũng có nhiều điểm sáng. Hơn 74% doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng cả về doanh thu và lợi nhuận sau thuế. Đây là tín hiệu cho thấy dòng việc không chỉ dồi dào mà còn được chuyển hóa hiệu quả thành kết quả kinh doanh thực tế.
Nguồn: Vietnam Report, Khảo sát doanh nghiệp xây dựng, tháng 2/2026
Một điểm đáng chú ý khác là tỷ lệ doanh nghiệp gặp khó khăn về vốn lưu động đã giảm liên tiếp trong ba năm gần đây. Điều này phản ánh sức khỏe tài chính của các nhà thầu đang dần được cải thiện, giúp họ có khả năng chống chịu tốt hơn trước các biến động của thị trường.
Tái định hình vị thế và vai trò dẫn dắt kinh tế
Sự thay đổi về dòng việc và năng lực tài chính đã kéo theo một bước chuyển quan trọng trong vị thế của các doanh nghiệp xây dựng. Nếu như trước đây, các nhà thầu thường phải cạnh tranh khốc liệt về giá, chấp nhận biên lợi nhuận thấp và đối mặt với rủi ro thanh toán, thì hiện nay cán cân thị trường đã dần nghiêng về phía các doanh nghiệp có năng lực và uy tín.
Các nhà thầu lớn không còn bị động trong việc tìm kiếm dự án mà đã chuyển sang thế chủ động lựa chọn công trình và chủ đầu tư. Tiêu chí lựa chọn không chỉ dừng lại ở quy mô dự án mà còn bao gồm hiệu quả tài chính, điều kiện thanh toán và mức độ thuận lợi trong quá trình triển khai. Đây là dấu hiệu cho thấy ngành xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn, với sự phân hóa rõ rệt về năng lực giữa các doanh nghiệp.
Về mặt năng lực, các doanh nghiệp xây dựng cũng đã có những bước tiến đáng kể. Việc làm chủ các dự án phức tạp, yêu cầu tiến độ nhanh và chi phí cạnh tranh không chỉ giúp nâng cao vị thế trong nước mà còn mở ra cơ hội tham gia vào các công trình quy mô lớn hơn trong tương lai.
Không dừng lại ở đó, ngành xây dựng còn đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế vĩ mô. Trong 9/10 năm qua, tốc độ tăng trưởng của ngành luôn cao hơn tốc độ tăng trưởng GDP (ngoại trừ năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch). Năm 2025, giá trị tăng thêm của ngành xây dựng đạt 9,62%, vượt mức tăng trưởng GDP 8,02%, khẳng định vai trò “đầu tàu” của ngành trong nền kinh tế.
Quy mô đầu tư công tiếp tục được duy trì ở mức cao, với kế hoạch năm 2026 đạt hơn 1,08 triệu tỷ đồng và giai đoạn 2026–2030 lên tới 2,8 triệu tỷ đồng. Đây là nguồn động lực lớn nhất thúc đẩy tăng trưởng của ngành, được gần 58% doanh nghiệp đánh giá là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Bên cạnh đó, dòng vốn FDI duy trì ở mức cao và sự phục hồi của sản xuất công nghiệp cũng góp phần tạo thêm nhu cầu xây dựng, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng và công nghiệp. Những yếu tố này kết hợp lại tạo thành một hệ sinh thái tăng trưởng bền vững cho ngành xây dựng trong trung và dài hạn.
Triển vọng và thách thức phía trước
Mặc dù triển vọng tăng trưởng của ngành xây dựng Việt Nam trong năm 2026 là rất tích cực, song vẫn tồn tại những thách thức nhất định, đặc biệt trong phân khúc xây dựng dân dụng.
Thị trường bất động sản dù có dấu hiệu phục hồi nhưng vẫn đối mặt với nhiều rủi ro như áp lực đáo hạn trái phiếu và độ trễ trong việc thực thi chính sách. Điều này khiến các dự án nhà ở phát triển theo hướng thận trọng hơn, không còn bùng nổ như giai đoạn trước.
Ảnh minh họa
Tuy nhiên, với việc khung pháp lý dần được hoàn thiện, cùng các chính sách hỗ trợ rõ ràng hơn cho chủ đầu tư và người mua nhà, phân khúc này được kỳ vọng sẽ phục hồi theo hướng bền vững và có chọn lọc.
Trong khi đó, xây dựng hạ tầng và công nghiệp vẫn tiếp tục là trụ cột chính của ngành. Các dự án lớn như cao tốc Bắc – Nam, sân bay Long Thành, hệ thống năng lượng và định hướng đường sắt tốc độ cao không chỉ tạo ra khối lượng công việc khổng lồ mà còn góp phần định hình lại cấu trúc kinh tế của Việt Nam.
Ở góc độ dài hạn, ngành xây dựng sẽ tiếp tục đóng vai trò “mở đường” cho tăng trưởng kinh tế, thông qua việc tạo nền tảng hạ tầng cho sản xuất, thu hút đầu tư và thúc đẩy đô thị hóa. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng này, các doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và cải thiện hiệu quả tài chính.
Từ một lĩnh vực chịu nhiều áp lực về cạnh tranh và tài chính, ngành xây dựng Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.
Với nền tảng từ đầu tư công, dòng vốn FDI và sự cải thiện nội lực của doanh nghiệp, ngành xây dựng được kỳ vọng sẽ tiếp tục bứt phá trong những năm tới. Tuy nhiên, song hành với cơ hội là những thách thức đòi hỏi sự thích ứng linh hoạt và chiến lược phát triển dài hạn.
Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp có năng lực thực sự, uy tín thương hiệu và khả năng đổi mới sẽ là những cái tên dẫn dắt thị trường, góp phần kiến tạo diện mạo mới cho hạ tầng và đô thị Việt Nam trong tương lai.
Đức Thuận
