Năm 2025 được đánh giá là một năm thành công của ngành cà phê Việt Nam, khi xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng tích cực cả về lượng lẫn giá trị. Trong bối cảnh nguồn cung cà phê toàn cầu tiếp tục thắt chặt, giá cà phê neo ở mức cao đã trở thành động lực quan trọng, giúp ngành hàng chủ lực này ghi dấu ấn rõ nét trên bản đồ xuất khẩu nông sản.
Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, riêng trong tháng 11/2025, Việt Nam xuất khẩu gần 89 nghìn tấn cà phê, thu về khoảng 508 triệu USD, tăng mạnh 41% về lượng và 44,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Đây không chỉ là con số ấn tượng trong ngắn hạn, mà còn phản ánh xu hướng tăng trưởng bền bỉ của ngành cà phê trong suốt năm qua.
Các sản phẩm cà phê chế biến sâu được nhiều thị trường quốc tế ưa chuộng
Giá cao do nguồn cung khan chính là “đòn bẩy” cho xuất khẩu
Các chuyên gia nhận định, diễn biến tích cực của xuất khẩu cà phê Việt Nam năm 2025 chủ yếu đến từ yếu tố giá. Trong bối cảnh nhiều quốc gia sản xuất lớn như Brazil, Colombia hay Indonesia chịu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, nguồn cung cà phê toàn cầu bị gián đoạn, đẩy giá cà phê lên mức cao nhất trong nhiều năm.
Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (VICOFA) cho biết, năm 2025 là thời điểm hiếm hoi ngành cà phê vừa được mùa về giá, vừa duy trì được nhịp xuất khẩu ổn định. Giá cà phê thế giới tăng cao do cung không đủ cầu, trong khi Việt Nam vẫn giữ được sản lượng tương đối tốt, tạo lợi thế lớn cho xuất khẩu.
Không chỉ hưởng lợi từ giá, nhu cầu nhập khẩu cà phê từ các thị trường chủ lực như EU, Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc tiếp tục được duy trì ổn định. Đặc biệt, thị trường châu Âu là nơi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam vẫn duy trì nhu cầu cao đối với cà phê Robusta - mặt hàng thế mạnh của Việt Nam.
Đáng chú ý, đằng sau mức tăng trưởng ấn tượng về kim ngạch là sự chuyển dịch rõ nét trong cơ cấu xuất khẩu. Có thể nói, ngành cà phê Việt Nam đang từng bước nâng cao hàm lượng chế biến sâu, qua đó gia tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm.
Kim ngạch từ các sản phẩm cà phê chế biến sâu hiện chiếm khoảng 15% tổng giá trị xuất khẩu cà phê
Nếu trước đây xuất khẩu cà phê chủ yếu dựa vào cà phê nhân thô, thì những năm gần đây, tỷ trọng cà phê chế biến như rang xay, hòa tan, cà phê đặc sản đã tăng dần. Điều này giúp ngành cà phê không còn quá phụ thuộc vào biến động giá nguyên liệu thô, đồng thời nâng cao vị thế của cà phê Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Kim ngạch từ các sản phẩm cà phê chế biến sâu hiện chiếm khoảng 15% tổng giá trị xuất khẩu cà phê, con số tuy chưa lớn nhưng đang có xu hướng tăng nhanh. Xuất khẩu tăng mạnh về giá trị không chỉ phản ánh yếu tố giá quốc tế, mà còn cho thấy nỗ lực của doanh nghiệp Việt Nam trong việc đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, ông Nguyễn Nam Hải cho biết thêm.
Doanh nghiệp chủ động thích ứng
Ở góc độ doanh nghiệp, năm 2025 cũng được xem là năm bản lề để các doanh nghiệp cà phê tái cơ cấu chiến lược kinh doanh, hướng tới phát triển bền vững hơn.
Ông Đặng Lê Nguyên Vũ, lãnh đạo Tập đoàn Trung Nguyên Legend chia sẻ, giá cà phê tăng là cơ hội, nhưng doanh nghiệp không thể chỉ trông chờ vào yếu tố thị trường. Chúng tôi tập trung đầu tư vào chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường EU và Mỹ để giữ chân khách hàng lâu dài.
Trong khi đó, đại diện Công ty CP Intimex Group cho biết, đơn vị này đã đẩy mạnh xuất khẩu cà phê rang xay và cà phê hòa tan sang các thị trường cao cấp. Nhu cầu cà phê chế biến tại châu Âu và Đông Bắc Á tăng khá tốt. Nếu chỉ xuất thô, giá trị mang lại sẽ rất hạn chế. Do đó, chế biến sâu là con đường bắt buộc.
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, ngành cà phê Việt Nam vẫn đối mặt không ít thách thức. Biến đổi khí hậu tiếp tục tác động mạnh đến vùng nguyên liệu, chi phí sản xuất tăng cao, trong khi các thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, lao động và phát thải carbon.
Tái canh cây cà phê là điều rất quan trọng trong chiến lược phát triển dài hạn
Các chuyên gia cảnh báo, nếu không nhanh chóng tái canh vườn cà phê già cỗi, áp dụng canh tác bền vững và đầu tư công nghệ, lợi thế hiện tại có thể không kéo dài. Giá cao là yếu tố thuận lợi trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, ngành cà phê cần dựa vào chất lượng, thương hiệu và tính bền vững.
Nhìn tổng thể, 2025 có thể xem là năm bản lề, tạo nền tảng quan trọng cho ngành cà phê Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới. Sự kết hợp giữa giá cà phê neo cao, nhu cầu thị trường ổn định và định hướng chuyển sang chế biến sâu đang mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn. Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục hoàn thiện chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và xây dựng thương hiệu quốc gia cho cà phê Việt Nam, được xem là “chìa khóa” để ngành hàng tỷ USD này không chỉ tăng trưởng về lượng, mà còn bền vững về chất trong dài hạn.
