Ngân sách Nga mở đầu năm với những con số đáng lo khi thâm hụt trong tháng 1 tương đương gần một nửa mục tiêu thâm hụt cả năm.
Thâm hụt ngân sách Nga trong tháng 1.2026 lên tới 1.718 nghìn tỉ rúp (22,3 tỉ USD). Ảnh: Xinhua
Dữ liệu do Bộ Tài chính Nga công bố ngày 6.2 cho thấy, thâm hụt ngân sách của Nga trong tháng 1 lên tới 1.718 nghìn tỉ rúp (22,3 tỉ USD), tương đương gần một nửa mục tiêu thâm hụt cả năm.
Tổng thu ngân sách đạt 2.362 nghìn tỉ rúp (30,7 tỉ USD), giảm 11,6% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, thu từ dầu khí lao dốc 50%, chỉ còn 393 tỉ rúp (5,1 tỉ USD) - mức thấp nhất trong vòng 5 năm. Đây tiếp tục là điểm yếu lớn của ngân sách Nga trong bối cảnh giá dầu giảm và hoạt động xuất khẩu gặp khó.
Ở chiều ngược lại, nguồn thu ngoài dầu khí ghi nhận tín hiệu tích cực hơn. Thu thuế từ các lĩnh vực phi năng lượng tăng 4,5%, đạt 1.969 nghìn tỉ rúp (25,6 tỉ USD). Đặc biệt, thu thuế giá trị gia tăng tăng gần 25%, lên 1.130 nghìn tỉ rúp (14,7 tỉ USD), sau khi Nga nâng thuế suất từ 20% lên 22% kể từ ngày 1.1.2026.
Tuy vậy, các nguồn thu này không đủ bù đắp cú sụt giảm sâu của dầu khí, ngay cả khi Bộ Tài chính đã giảm chi tiêu 1,4%, xuống 4.080 nghìn tỉ rúp (53 tỉ USD) trong tháng. Kết quả là thâm hụt tháng 1 tăng 17% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy áp lực tài khóa đang gia tăng ngay từ đầu năm.
Theo Bộ Tài chính Nga, nguyên nhân chính của mức thâm hụt lớn trong tháng 1 là chi tiêu được dồn sớm, một thông lệ thường thấy trong những năm gần đây. Tuy nhiên, số liệu lũy kế cho thấy bức tranh dài hạn kém khả quan hơn. Tổng thâm hụt ngân sách của Nga kể từ khi mở rộng xung đột tại Ukraina đã lên tới 17.400 nghìn tỉ rúp (226,2 tỉ USD).
Trong dự toán ngân sách năm 2026, chính phủ Nga đặt mục tiêu thu hẹp thâm hụt xuống 3.800 nghìn tỉ rúp (49,4 tỉ USD), giảm đáng kể so với 5.700 nghìn tỉ rúp (74,1 tỉ USD) của năm trước.
Tuy nhiên, các rủi ro đang ngày càng rõ nét. Một nguồn tin trong chính phủ cho biết, giá dầu thô Nga giảm và khó khăn trong xuất khẩu sang Ấn Độ có thể khiến thâm hụt vượt kế hoạch gần gấp 3 lần.
Theo các tính toán nội bộ, thâm hụt ngân sách Nga có thể dao động từ 3,5% đến 4,4% GDP, khi nguồn thu dầu khí thấp hơn nhiều so với dự báo, trong khi chi tiêu quân sự tiếp tục tăng.
Nhà kinh tế Dmitry Polevoy nhận định, rủi ro ngân sách của Nga đã tăng rõ rệt. Theo ông, trong kịch bản xấu, chính quyền có thể buộc phải tìm kiếm các nguồn thu mới, và các lĩnh vực phi năng lượng, nền kinh tế ngoài tài nguyên, thậm chí thu nhập hộ gia đình sẽ là những đối tượng đầu tiên bị xem xét.
Dù vậy, các chuyên gia cho rằng áp lực tài khóa chưa đủ để buộc Điện Kremlin thay đổi chính sách quân sự trong ngắn hạn.
Nhà kinh tế Vladislav Inozemtsev nhận định, Tổng thống Vladimir Putin nhiều khả năng sẽ tăng sức ép để ngân hàng trung ương nới lỏng tiền tệ, tiếp tục tăng thuế, bán tài sản nhà nước và quốc hữu hóa doanh nghiệp, nhằm bảo đảm nguồn lực tài chính.
Theo ông, các biện pháp này có thể giúp Nga duy trì chi tiêu cho xung đột Ukraina ít nhất trong năm 2026, thậm chí 2027.
