Nghị quyết 79 nêu rõ về việc tái cơ cấu toàn diện Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia.
Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước vừa được Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành ngày 6/1/2026 cho biết sẽ tiếp tục cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, đồng thời sẽ thực hiện đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước.
Nghị quyết nêu rõ, tái cơ cấu toàn diện Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia.
Theo đó, SCIC sẽ tập trung nguồn lực từ cơ cấu lại vốn tại các doanh nghiệp và các nguồn lực nhà nước giao khác để đầu tư phát triển các doanh nghiệp quy mô lớn, các doanh nghiệp có hiệu quả cao; đầu tư vào dự án trong các ngành, lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, có tính chất quan trọng đối với nền kinh tế.
Nắm giữ danh mục tài sản 8 tỷ USD, SCIC tái cơ cấu thành Quỹ đầu tư quốc gia
Cùng với đó là triển khai đầu tư trực tiếp và hỗ trợ các nguồn lực để doanh nghiệp nhà nước đầu tư ra nước ngoài; thực hiện mua bán, sáp nhập để tiếp cận các công nghệ mới, công nghệ lõi, công nghệ và công nghiệp chiến lược hoặc vì mục tiêu lợi nhuận cao.
Ngoài ra, Nghị quyết cũng nếu rõ về việc sẽ có cơ chế giám sát độc lập đối với quá trình chuyển giao và quản lý vốn của SCIC tại các doanh nghiệp, bảo đảm việc cơ cấu lại doanh nghiệp, đầu tư vốn được thực hiện một cách hiệu quả, đúng giá thị trường và tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật.
Trước đó, tại Hội thảo “Phát triển mô hình SCIC theo hướng kinh doanh vốn chuyên nghiệp, hình thành Quỹ đầu tư Chính phủ”, ông Cao Anh Tuấn – Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết song song với việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì việc học tập kinh nghiệm quốc tế sẽ giúp nghiên cứu, đánh giá sự phù hợp của mô hình này.
“Nếu SCIC trở thành Quỹ đầu tư của Chính phủ thì mô hình hoạt động, cơ chế tài chính, dự kiến nguồn lực sẽ như thế nào? Chúng ta cần xác định rõ các kiến nghị về nguồn lực, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù để tạo cơ sở pháp lý cho SCIC hiện thực hóa sứ mệnh là công cụ tài chính hữu hiệu dẫn dắt phát triển kinh tế trong thời kỳ mới”, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cho biết tại hội thảo.
Cũng tại hội thảo, các chuyên gia quốc tế, tổ chức tài chính và tư vấn đã chia sẻ kinh nghiệm cải cách quản lý doanh nghiệp nhà nước, phân tích mô hình Temasek và đánh giá tiến trình cổ phần hóa cũng như vai trò của SCIC trong tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước. Các ý kiến tập trung vào việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành, nâng cao minh bạch và hướng SCIC hoạt động theo các chuẩn mực quốc tế.
Về mô hình của Temasek, đây là một ví dụ điển hình về sự thành công để tạo ra giá trị bền vững cho quốc gia, là cơ sở vững chắc để SCIC tham khảo và học hỏi. Theo đó, SCIC và Temasek đều được thành lập để tách bạch chức năng quản lý và chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp, phát triển giá trị của nguồn vốn nhà nước.
Hai tổ chức có sự tương đồng về vai trò và sứ mệnh, đều được thành lập xuất phát từ nhu cầu tách bạch quản lý nhà nước với quản lý điều hành kinh doanh của doanh nghiệp và với sứ mệnh chung là quản lý, phát triển vốn Nhà nước thông qua hoạt động đầu tư, kinh doanh vốn theo nguyên tắc thị trường.
Ngoài ra, bối cảnh Việt Nam và Singapore có điểm chung là một quốc gia không có quá nhiều nguồn thu từ dầu khí hay khoáng sản; tài sản chủ yếu khi thành lập của Temasek và SCIC đều từ tiếp nhận vốn nhà nước tại doanh nghiệp (không phải từ nguồn tài nguyên hay từ nguồn dự trữ ngoại hối).
Chia sẻ về mô hình, ông Adrian Chung, Trưởng Ban Đối ngoại Temasek, cho hay với mô hình hoạt động trong 51 năm, Temasek quản lý danh mục ban đầu là 354 triệu SGD, không chỉ những lĩnh vực đang đầu tư mà còn đầu tư vào những nền kinh tế mới nổi, đa dạng hóa danh mục đầu tư, phát triển ra ngoài thị trường châu Á như Mỹ, Anh để trở thành tổ chức đầu tư toàn cầu.
Chính phủ hay cổ đông duy nhất của Temasek là Bộ Tài chính không chỉ đạo trực tiếp hay can thiệp vào hoạt động của công ty. Mặc dù 100% được sở hữu bởi Chính phủ Singapore (thông qua Bộ Tài chính) nhưng các thành viên lãnh đạo như chủ tịch, CEO và các thành viên ban điều hành không phải là nhân sự thuộc bộ ngành của Chính phủ.
Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Để đạt được điều này, việc hiện đại hóa nền kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển các doanh nghiệp lớn trong đó có các doanh nghiệp Nhà nước là vô cùng cấp thiết.
SCIC được kỳ vọng trở thành công cụ đầu tư tài chính chủ lực của Nhà nước, huy động và tập trung nguồn lực từ việc cơ cấu lại vốn tại các doanh nghiệp nhà nước và các nguồn lực nhà nước được giao khác để đầu tư phát triển các doanh nghiệp quy mô lớn, các doanh nghiệp có hiệu quả cao; thông qua các doanh nghiệp này để thực hiện đầu tư vốn mồi, dẫn dắt các nhà đầu tư khác cũng như thu hút nguồn vốn từ nước ngoài để đầu tư vào những dự án quan trọng đối với nền kinh tế như hạ tầng chiến lược, chuyển đổi xanh, kinh tế số, hay các lĩnh vực công nghệ cao; từng bước hướng tới đầu tư ra nước ngoài; là cầu nối giữa khu vực kinh tế nhà nước và khu vực kinh tế tư nhân trong việc huy động vốn để đầu tư phát triển.
Ông Đinh Việt Tùng, Phó Tổng giám đốc SCIC cho biết trong 19 năm qua SCIC đã đạt được kết quả kinh doanh lũy kế với tổng lợi nhuận trước thuế là 108.830 tỷ đồng; nộp ngân sách là 108.145 tỷ đồng; tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu (ROE) bình quân là 13%/năm. Doanh thu SCIC tăng gấp 52 lần, lợi nhuận sau thuế tăng 72 lần, vốn chủ sở hữu tăng gấp 17 lần và tổng tài sản tăng gấp 12 lần, tổng giá trị danh mục đang nắm giữ đến thời điểm hiện tại là trên 200.000 tỷ đồng (khoảng 8 tỷ USD).
Hải Đường
