Căng thẳng leo thang quanh Eo biển Hormuz đang làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng mới. Với thị trường tiền mã hóa, rủi ro không chỉ nằm ở địa chính trị mà ở chuỗi phản ứng vĩ mô có thể khiến thanh khoản toàn cầu bị siết chặt, từ đó kích hoạt một đợt bán tháo Bitcoin.

Cú sốc dầu mỏ và chuỗi truyền dẫn vĩ mô

Hoạt động quân sự gia tăng tại khu vực Hormuz đã khiến phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu chở dầu tăng hơn 50%. Chi phí bảo hiểm cho một tàu trị giá 100 triệu USD tăng từ khoảng 250.000 USD lên 375.000 USD mỗi chuyến. Dù chưa có phong tỏa chính thức, thị trường đã bắt đầu định giá rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Một số nhà phân tích cảnh báo giá dầu thô có thể vọt lên 120–130 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài. “Các ước tính cho thấy dầu thô có thể tăng lên 120–130 USD/thùng”, nhà phân tích 0xNobler nhận định.

Tuy nhiên, điều đáng lo không nằm ở con số 120 USD hay 130 USD/thùng, mà ở tác động lan tỏa của nó tới lạm phát toàn cầu.

Giá dầu tăng trực tiếp đẩy chi phí vận tải, sản xuất và hàng tiêu dùng đi lên, tạo áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Trong bối cảnh thị trường đang đặt cược vào chu kỳ nới lỏng tiền tệ mới, một cú bật tăng của lạm phát có thể đảo ngược toàn bộ kỳ vọng này.

Căng thẳng leo thang quanh Eo biển Hormuz (Strait of Hormuz) làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng mới.

“Chiến tranh thường mang tính lạm phát, đẩy giá hàng hóa tăng và làm thâm hụt ngân sách mở rộng. Dù ban đầu có một đợt bán tháo phản xạ khi xung đột bắt đầu, nhưng việc giá Bitcoin phục hồi vào cuối tuần là hợp lý, bởi nó cũng hưởng lợi từ kỳ vọng lạm phát cao hơn”, ông Stephen Coltman, Trưởng bộ phận vĩ mô tại 21Shares, chia sẻ.

Nhưng vấn đề nằm ở chữ “kỳ vọng”. Nếu lạm phát thực sự tăng trở lại, các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), có thể buộc phải trì hoãn hoặc thu hẹp quy mô cắt giảm lãi suất. Khi kỳ vọng nới lỏng bị đảo ngược, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ sẽ điều chỉnh tăng.

Với Bitcoin, lợi suất mới là biến số then chốt khi Bitcoin vốn không tạo ra dòng tiền.

Trong trường hợp lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, đặc biệt là lợi suất thực (đã điều chỉnh theo lạm phát), chi phí cơ hội nắm giữ tài sản không sinh lãi tăng theo. Dòng tiền toàn cầu có xu hướng quay lại các tài sản an toàn hơn, có thu nhập cố định và ít biến động.

Thực tế năm 2022 cho thấy, khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt mốc 4%, Bitcoin đã lao dốc cùng với các tài sản tăng trưởng khác. Trong các chu kỳ thắt chặt trước đây, Bitcoin thường giao dịch như một tài sản “beta cao” với thanh khoản: tăng mạnh khi tiền rẻ, giảm sâu khi điều kiện tài chính bị siết lại.

Điều đó có nghĩa crypto không cần một thảm họa địa chính trị để lao dốc; chỉ cần môi trường thanh khoản xấu đi là đủ.

Nguy cơ bán tháo dây chuyền của crypto

Nếu lợi suất tăng nhanh trong bối cảnh giá dầu leo thang, rủi ro lớn nhất với crypto không chỉ là điều chỉnh giá thông thường mà là hiệu ứng bán tháo dây chuyền.

Thị trường phái sinh tiền mã hóa vốn sử dụng đòn bẩy cao. Trong giai đoạn yên ắng, vị thế long tích tụ đáng kể. Khi xuất hiện cú sốc vĩ mô, tâm lý risk-off lan rộng và chi phí tài trợ tăng, các vị thế đòn bẩy dễ bị thanh lý hàng loạt.

Quá trình này mang tính cơ học: giá giảm kích hoạt thanh lý, thanh lý tạo thêm áp lực bán, áp lực bán khiến giá giảm sâu hơn. Đây là cơ chế khiến crypto dễ “nứt gãy” nhanh hơn nhiều so với thị trường truyền thống.

Một yếu tố làm biến động gia tăng là crypto giao dịch 24/7. Khi không có thời gian “đóng cửa” để thị trường hấp thụ thông tin. Tin tức địa chính trị có thể lập tức chuyển hóa thành hành động giá, đặc biệt trong bối cảnh thanh khoản mỏng vào cuối tuần.

Trên các mạng xã hội, nhiều bình luận đã mô tả tình hình theo chuỗi phản ứng: “Dầu tăng dẫn đến lạm phát tăng, không cắt giảm lãi suất khiến lợi suất tăng và cuối cùng khiến thanh khoản thắt chặt”.

Khi căng thẳng lan rộng, nhà đầu tư có xu hướng phòng thủ sớm, làm áp lực bán gia tăng ngay cả trước khi dữ liệu kinh tế xác nhận.

Bên cạnh đó, một số nhà phân tích còn đề cập tới rủi ro gián đoạn khai thác Bitcoin tại Iran nếu hạ tầng năng lượng bị ảnh hưởng.

Dù kịch bản này vẫn mang tính suy đoán, nó góp phần làm gia tăng cảm giác bất ổn đối với toàn bộ hệ sinh thái.

Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump công khai cho biết ông “không lo ngại” về tình hình tại Hormuz. Tuy nhiên, thị trường tài chính thường phản ứng với lợi suất trái phiếu hơn là với các tuyên bố chính trị.

Khi lợi suất tăng và thanh khoản toàn cầu thu hẹp, các tài sản rủi ro cao, từ cổ phiếu vốn hóa nhỏ, cổ phiếu công nghệ tăng trưởng đến tiền mã hóa, thường là những nhóm chịu áp lực đầu tiên.

Theo một số chuyên gia, cú sốc dầu mỏ không đơn thuần là câu chuyện năng lượng hay địa chính trị. Với thị trường tiền mã hóa, đó là câu chuyện về thanh khoản và chi phí vốn.

Nếu giá dầu duy trì ở mức cao đủ lâu để thổi bùng lạm phát và buộc Fed điều chỉnh định hướng chính sách, lợi suất trái phiếu có thể tăng mạnh, kéo theo sự tái định giá hàng loạt các tài sản rủi ro. Trong kịch bản đó, Bitcoin hoàn toàn có thể đối mặt với một đợt bán tháo sâu mang tính dây chuyền.

Ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt và giá dầu nhanh chóng ổn định, cú sốc hiện tại có thể chỉ dừng lại ở mức “nhiễu địa chính trị”.

Theo đó, thị trường lúc này không chờ đợi tên lửa hay tàu chiến. Thứ mà nhà đầu tư theo dõi sát nhất chính là đường cong lợi suất, bởi đó mới là tín hiệu sớm cho biết dòng tiền sẽ ở lại hay rời đi

Link gốc