Tiêu tốn 891 triệu USD mỗi ngày, chiến sự Iran ngốn sạch 6 tỷ USD chỉ sau một tuần, tương đương ngân sách vũ trụ cả năm của Ấn Độ.
Hoa Kỳ đang chi khoảng 891 triệu USD mỗi ngày cho chiến sự tại Iran, với tổng chi phí chỉ riêng trong tuần đầu đã lên tới 6 tỷ USD. Các chuyên gia cảnh báo tổng con số có thể còn tăng thêm hàng chục tỷ USD, trong bối cảnh những cú sốc kinh tế từ cuộc chiến lan xa khỏi lãnh thổ Mỹ và khu vực Tây Á.
Biểu tình phản đối chiến tranh Iran tại London. Ảnh: Metro
Theo New York Times đưa tin ngày thứ Hai, Lầu Năm Góc báo cáo với Quốc hội Mỹ rằng tuần đầu tiên của cuộc chiến đã tiêu tốn khoảng 6 tỷ USD. Nhiều nghị sĩ Cộng hòa được cho là đã chuẩn bị tâm thế rằng chính quyền sẽ sớm phải đề nghị bổ sung ngân sách cho chiến dịch quân sự này.
Phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế CSIS, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, ước tính chi phí mỗi ngày cho chiến sự vào khoảng 891,4 triệu USD. Con số này được đưa ra dựa trên dữ liệu Lầu Năm Góc công bố về các mục tiêu bị tấn công và lực lượng, khí tài được triển khai.
Báo cáo của CSIS nhận định chính quyền Tổng thống Donald Trump nhiều khả năng sẽ phải đề nghị Quốc hội Mỹ thông qua các khoản chi bổ sung, tương tự cách chính quyền George W. Bush từng làm trong giai đoạn đầu của các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan đầu những năm 2000.
Các nhà nghiên cứu của CSIS cảnh báo bất kỳ động thái nào liên quan đến ngân sách đều có thể trở thành tâm điểm phản đối cuộc chiến.
Chỉ trong một tuần, Mỹ đã chi tiêu số tiền lớn hơn tổng sản phẩm quốc nội của nhiều quốc gia nhỏ. Để dễ hình dung, mức chi 891 triệu USD mỗi ngày còn cao hơn toàn bộ ngân sách chương trình không gian của Ấn Độ trong cả một năm.
Ước tính khoảng 4 tỷ USD trong chi phí tuần đầu đã được dùng cho vũ khí, phần lớn là các hệ thống đánh chặn để bắn hạ tên lửa Iran. Các con số này vượt xa chi phí cho chiến dịch không kích cơ sở hạt nhân của Iran hồi mùa hè năm ngoái có tên Chiến dịch Midnight Hammer, vốn chỉ kéo dài hơn hai giờ đồng hồ.
Theo dự án nghiên cứu Costs of War thuộc Đại học Brown, các cuộc không kích hồi tháng 6 năm 2025 tốn khoảng từ 2,04 đến 2,26 tỷ USD. CSIS cho biết riêng cuộc xung đột hiện tại đã tiêu thụ gần gấp ba lần con số đó chỉ trong 100 giờ mở màn.
Về cấu trúc chi tiêu mỗi ngày, CSIS ước tính các hoạt động tác chiến trên không hiện tiêu tốn khoảng 30 triệu USD mỗi ngày, hoạt động hải quân khoảng 15 triệu USD, còn tác chiến trên bộ khoảng 1,6 triệu USD.
Lực lượng tác chiến của Mỹ trong khu vực đã tăng lên hơn 50.000 binh sĩ, bao gồm hai tàu sân bay cùng khoảng một chục tàu chiến, đi kèm là hàng loạt máy bay ném bom và máy bay tấn công tiếp tục được điều động tới.
CSIS dự đoán chi phí có thể giảm xuống trong trường hợp Mỹ chuyển sang sử dụng các loại vũ khí rẻ hơn và nhịp độ tấn công bằng máy bay không người lái cũng như tên lửa từ phía Iran giảm dần.
Quy mô chi tiêu mỗi ngày trở nên choáng ngợp nếu đặt cạnh các ngân sách khác trên thế giới. Với mức 891 triệu USD mỗi ngày, Mỹ chỉ mất hai ngày để tiêu hết số tiền tương đương toàn bộ ngân sách không gian của Ấn Độ, mười ngày để tương đương ngân sách quốc phòng cả năm của Pakistan, và chưa tới hai tháng để tương đương tổng GDP một năm của Nepal.
Đối với người nộp thuế Mỹ, so sánh dễ thấy là ngân sách Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ NASA trong năm tài khóa 2026 là 24,4 tỷ USD. Như vậy, chỉ trong chưa đầy một tháng chiến sự, quân đội Mỹ có thể chi hết số tiền tương đương cả chương trình không gian dân sự của nước này.
Câu hỏi đặt ra là tổng chi cho cuộc chiến có thể tăng cao đến mức nào. Thời gian kéo dài chiến dịch vẫn hết sức khó đoán, trong khi chính quyền Trump đưa ra các mốc thời gian khác nhau, dao động từ hai tuần đến sáu tuần, đồng thời thay đổi cả các lý do được nêu ra để biện minh cho việc phát động chiến tranh.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc tuần trước tuyên bố đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu của chiến dịch, ám chỉ khả năng cuộc chiến có thể còn kéo dài. Về phía Iran, giới chức nước này khẳng định có thể trụ vững trong nhiều tháng và tuyên bố chưa hề sử dụng các loại vũ khí công nghệ cao.
Cho đến nay, Tehran chủ yếu triển khai máy bay không người lái Shahed và một số loại vũ khí có chi phí thấp hơn nhiều so với các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại mà Mỹ và Israel phải dùng để đánh chặn.
Giáo sư Kent Smetters, Giám đốc một chương trình nghiên cứu tại Đại học Pennsylvania, nhận định trên kênh CNN rằng nếu chiến sự kéo dài trong hai tháng, chi phí quân sự trực tiếp có thể dao động từ 40 đến 95 tỷ USD, tùy thuộc việc Mỹ có triển khai bộ binh hay không và tốc độ bổ sung kho vũ khí ra sao. Theo ông, tác động kinh tế rộng hơn có thể lên tới khoảng 210 tỷ USD.
Smetters ủng hộ lập luận của Washington rằng Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân và cho rằng kịch bản Iran phát triển và sử dụng vũ khí hạt nhân sẽ gây ra những thiệt hại lên đến hàng nghìn tỷ USD. Tehran trong các cuộc đàm phán với Mỹ và trên các diễn đàn khác vẫn khẳng định không có ý định quân sự hóa chương trình hạt nhân.
Một chuyên gia khác là Lindsay Koshgarian thuộc dự án National Priorities Project nói với CNN rằng chi phí chiến tranh rất khó dự đoán. Bà nhắc lại rằng cuộc chiến tại Iraq cuối cùng đã tiêu tốn gần 3.000 tỷ USD và cảnh báo chi phí cho chiến sự hiện nay hoàn toàn có thể leo lên mức khổng lồ.
Các quan chức Lầu Năm Góc đến nay vẫn chưa công bố ước tính chính thức nào của riêng mình. Khi bị chất vấn tại một phiên điều trần trước Ủy ban Hạ viện, Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách Elbridge Colby cho biết ông chưa thể đưa ra con số cụ thể và sẽ phải báo cáo lại sau.
Về phía Iran, có vẻ như Tehran đã có sự chuẩn bị cho kịch bản đối đầu kéo dài. Chiến lược được truyền thông phương Tây gọi là Chiến dịch Gã Điên, theo New York Times, được cho là nhằm mở rộng phạm vi và kéo dài thời gian xung đột để gây thiệt hại kinh tế tối đa cho Mỹ, Israel và các đồng minh.
Lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng một phần tư lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển trên thế giới và một phần năm nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, gần như đã bị tê liệt.
Qatar đã tuyên bố bất khả kháng đối với một phần khối lượng xuất khẩu khí đốt khổng lồ của mình sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran. Các nguồn tin nói với Reuters rằng nước này cần ít nhất một tháng để khôi phục sản lượng về mức bình thường. Qatar hiện cung cấp khoảng 20% nguồn khí tự nhiên hóa lỏng LNG toàn cầu. Tại Saudi Arabia, nhà máy lọc dầu Ras Tanura, một trong những trung tâm xuất khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, cũng đã phải dừng hoạt động sau một vụ tấn công bằng máy bay không người lái, theo Bloomberg.
Giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 100 USD một thùng, có thời điểm lên đến 119,50 USD. Tại Mỹ, giá xăng thông thường đã lên 3,41 USD một gallon vào ngày thứ Bảy, tăng 43 xu so với một tuần trước đó, trong khi dầu diesel tăng lên 4,51 USD một gallon, tăng 75 xu. Giá dầu diesel tại châu Âu đã tăng gấp đôi, còn giá nhiên liệu máy bay tại châu Á tăng gần 200%.
Một báo cáo của Bloomberg Economics cảnh báo giá năng lượng duy trì ở mức cao như vậy có thể đẩy kinh tế châu Âu đến bờ vực suy thoái, đồng thời đặt Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vào thế khó trong điều hành chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh đó, Tổng thống Donald Trump tiếp tục yêu cầu Iran phải “đầu hàng vô điều kiện”, tương tự tuyên bố mà ông từng đưa ra vào tháng 6 năm ngoái trước khi tạm dừng chiến dịch tấn công sau 12 ngày.
Các nghị sĩ Dân chủ và thậm chí một số thành viên đảng Cộng hòa nhắc lại chính phát biểu của ông Trump trong quá khứ để đặt câu hỏi về cuộc chiến hiện tại. Năm 2012, ông từng cảnh báo rằng bất kỳ tổng thống nào phát động chiến tranh với Iran sẽ đang lãng phí sinh mạng người Mỹ vô ích. Năm 2017, ông nói trước Quốc hội Mỹ rằng nước này đã “tiêu khoảng 6.000 tỷ USD ở Trung Đông” trong khi lẽ ra có thể dùng số tiền đó để “xây dựng lại đất nước hai lần”.
Chủ tịch Khối Dân chủ tại Hạ viện Pete Aguilar tuần trước chỉ trích việc chính quyền chi hàng tỷ USD tiền thuế cho một cuộc chiến mới ở Trung Đông trong khi lại cắt giảm các chương trình chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ dinh dưỡng cho người dân.
Tổng thống Trump tiếp tục đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ trên mạng xã hội Truth Social, khẳng định ông có thể “đưa Iran thoát khỏi bờ vực hủy diệt, giúp nước này trở nên lớn mạnh và thịnh vượng hơn bao giờ hết”.
Ông kết thúc bằng khẩu hiệu “Make Iran Great Again”, biến tấu từ khẩu hiệu tranh cử nổi tiếng “Make America Great Again”.
Việt Hà
