Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas nhận định: Ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng/năm đối với hộ kinh doanh là có cơ sở, nhưng chưa đủ.
Nhiều điểm tích cực trong đề xuất mới
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 100 triệu đồng/năm không phải nộp thuế.
Ngày 6.10.2025, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC về chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, quy định ngưỡng miễn thuế là dưới 200 triệu đồng/năm.
Tại phương án mới nhất trình Chính phủ, Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm, đồng thời chỉ tính thuế trên phần doanh thu vượt ngưỡng này thay vì đánh trên toàn bộ doanh thu. Bộ cũng kiến nghị bổ sung cơ chế tính thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí), với thuế suất 15%.
Bộ Tài chính đề xuất tăng mạnh mức doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng/năm. Đồ họa: Lục Giang
Giảm áp lực cho hộ kinh doanh
Nhiều hộ kinh doanh đánh giá đề xuất mới giảm áp lực đáng kể, nhưng mức độ tác động còn tùy ngành nghề, chi phí và biên lợi nhuận thực tế.
Chị Nguyễn Minh Hằng, chủ cửa hàng tạp hóa tại khu vực Lạc Long Quân (Hà Nội) cho biết doanh thu mỗi năm khoảng 600–700 triệu đồng, nhưng lợi nhuận thực chỉ 70–80 triệu đồng do biên lãi thấp và chi phí đầu vào tăng nhanh. Với ngưỡng cũ 200 triệu đồng, chị đánh giá mức 500 triệu đồng giúp “dễ thở hơn đáng kể”, nhưng vẫn chưa phù hợp với thực tế chi phí ngày càng tăng.
“Làm tạp hóa lãi rất mỏng, nhiều tháng chỉ hòa vốn. Ngưỡng 500 triệu đồng giúp giảm áp lực nhưng theo tôi, nên cân nhắc mức 700 triệu đến 1 tỉ đồng mỗi năm để sát sức chịu đựng của hộ kinh doanh hiện nay”, chị Hằng chia sẻ.
Tương tự, anh Lê Văn Phúc, chủ cửa hàng sửa chữa thiết bị điện tử tại Cầu Giấy (Hà Nội) cho biết, doanh thu cửa hàng mỗi năm khoảng 1 tỉ đồng nhưng chi phí linh kiện, thuê mặt bằng và kỹ thuật khiến lợi nhuận “không còn bao nhiêu”. Theo anh, mức 500 triệu đồng giúp giảm bớt áp lực so với mức 200 triệu đồng trước đây, nhưng vẫn chưa phản ánh đúng đặc thù ngành nghề đòi hỏi chi phí cao. “Tôi nghĩ tăng lên 1 tỉ đồng/năm sẽ hợp lý hơn trong giai đoạn này”, anh Phúc nói.
Cần xem xét thêm yếu tố hỗ trợ của Nhà nước cho các hộ kinh doanh
Đánh giá ngưỡng doanh thu miễn thuế theo đề xuất mới của Bộ Tài chính, ông Lê Văn Tuấn – Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas nhận định: "Ngưỡng doanh thu miễn thuế 500 triệu đồng/năm mà Bộ Tài chính đề xuất là có có sở, nhưng chưa đủ".
Theo ông Tuấn, mức 500 triệu đồng/năm mà Bộ Tài chính đề xuất được xây dựng trên ba nhóm cơ sở.
Thứ nhất là yếu tố thực tiễn, dựa trên số lượng hộ và cá nhân kinh doanh mà ngành thuế đang quản lý. Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính đến tháng 10.2025 cả nước có hơn 2,54 triệu hộ kinh doanh thường xuyên, trong đó khoảng 2,3 triệu hộ, tương đương 90% sẽ không phải nộp thuế nếu áp dụng ngưỡng 500 triệu đồng/năm.
Thứ hai là đảm bảo tính công bằng tương đối với việc thu thuế TNCN đối với các loại thu nhập khác. Người làm công ăn lương được giảm trừ bản thân, người phụ thuộc, bảo hiểm, y tế, giáo dục… rồi mới tính thuế.
Thứ ba là đảm bảo tính công bằng tương đối giữa cá nhân kinh doanh không phải nộp thuế với cá nhân kinh doanh phải nộp thuế, trong đó có cả thuế giá trị gia tăng.
Tỉ lệ hộ kinh doanh được miễn thuế lên đến 90%, nếu tăng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm. Đồ họa: Lục Giang
Ông Tuấn nêu trường hợp một hộ kinh doanh có doanh thu 1 tỉ đồng, chi phí giá vốn 800 triệu và chi phí lao động, chi phí khác 200 triệu đồng, tức là không lãi, không lỗ. Hộ này không phải nộp thuế TNCN nhưng phải nộp 10 triệu đồng thuế GTGT (1% trên doanh thu).
Với đề xuất mới, doanh thu 1 tỉ đồng sẽ được trừ 500 triệu đồng, phần còn lại là 500 triệu đồng chịu thuế suất 1,5%, tương ứng 7,5 triệu đồng. Mức thuế này gần tương đương với nghĩa vụ thuế GTGT mà hộ kinh doanh không có lãi vẫn phải nộp, qua đó tạo sự hài hòa hơn trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, theo ông Tuấn, Bộ Tài chính chưa đề cập đến một yếu tố quan trọng là mức độ hỗ trợ của Nhà nước cho các đối tượng kinh doanh. Ông cho rằng để đánh giá ngưỡng doanh thu miễn thuế một cách toàn diện, cần xem xét những gánh nặng mà hộ kinh doanh đang phải chịu trong quá trình tuân thủ pháp luật thuế.
Thứ nhất, về chi phí tuân thủ thuế, việc áp dụng hóa đơn điện tử, máy tính tiền, phần mềm kế toán, chữ ký số... đòi hỏi khoản đầu tư ban đầu không nhỏ, vào khoảng 20 triệu đồng, chưa kể chi phí duy trì hằng năm.
Thứ hai, hoạt động kinh doanh tiềm ẩn rủi ro rất cao, ông Tuấn dẫn số liệu 90–95% người khởi nghiệp thua lỗ và rời thị trường sau ba năm. Trong khi đó, nghĩa vụ thuế vẫn áp dụng ngay cả khi hộ lỗ hoặc hòa vốn. Do đó, ngưỡng mới phải thể hiện rõ sự đồng hành của Nhà nước trong giai đoạn đầu của quá trình khởi nghiệp.
Thứ ba, xét tương quan giữa các nhóm thu nhập, người làm công ăn lương không chịu rủi ro thị trường, còn hộ kinh doanh phải gánh biến động chi phí và đầu vào. Ông Tuấn cho rằng ngưỡng 500 triệu đồng chưa chắc giúp hộ kinh doanh đạt mức thu nhập sau thuế tương đương nhóm làm công ăn lương, trong khi chi tiêu sinh hoạt giữa các nhóm là tương tự.
Thứ tư, so sánh với một số nước trên thế giới, ông Tuấn nhận nhận định mức hỗ trợ của Việt Nam cho hộ kinh doanh còn thấp so với với một số quốc gia có trình độ phát triển tương đồng.
Mức hỗ trợ của một số quốc gia có trình độ phát triển tương đồng với Việt Nam theo phân tích của ông Tuấn.
Nếu tính tương quan theo GDP bình quân đầu người và mức doanh thu miễn thuế, Thái Lan đang tương đương khoảng 750 triệu đồng, Malaysia ở mức khoảng 1 tỉ đồng và Trung Quốc khoảng 1,5 tỉ đồng. “Mục tiêu của chính sách thuế không phải thu từng khoản nhỏ mà là nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Muốn vậy phải hỗ trợ hộ kinh doanh trong giai đoạn khởi nghiệp – giai đoạn khó khăn nhất”, ông nhấn mạnh.
Từ đó, ông đề xuất Nhà nước nên cân nhắc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế lên trên 750 triệu đến khoảng 1 tỉ đồng sẽ phù hợp hơn với mục tiêu khuyến khích khởi nghiệp và nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn.
Lục Giang
