Trước tình trạng thủ tục hành chính vẫn là gánh nặng với doanh nghiệp khi có những thủ tục phải cần tới 5 - 6 con dấu, các doanh nghiệp và đại diện doanh nghiệp đã đề xuất đề xuất số hoá 100% thủ tục hành chính.

Năng lực tự đàn hồi của nhiều ngành hàng kém

Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho hay, qua sự kiện thuế đối ứng vừa qua, mới thấy rằng tính tự cường, năng lực tự đàn hồi của nhiều ngành hàng xuất khẩu lớn như giày da, thuỷ sản, gỗ, hàng điện tử… đều rất yếu kém.

"Chúng ta đang tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng, dựa vào các đầu vào chi phí thấp. Bao gồm nhân công chi phí thấp và nguyên vật liệu đầu vào còn tương đối rẻ. Đặc biệt như ngành gỗ - ngành thâm dụng lao động cao vẫn đang dựa vào hai lợi thế này", ông Hoài chia sẻ.

Tăng trưởng vẫn dựa trên chiều rộng.

Theo ông Hoài, các doanh nghiệp của Việt Nam xuất khẩu nhiều nhưng chủ yếu lấy công làm lãi. Như chỉ với mức thuế trần 10% của Chính phủ Mỹ, các doanh nghiệp gỗ đã phải đôn đáo đàm phán với các đối tác.

"Các đối tác thường phản hồi là "cưa đôi", mỗi bên chịu một ít. Nhưng các doanh nghiệp với mức lợi nhuận thường ở dưới 5% làm sao có thể chịu được? Chưa nói đến mức thuế 46%", ông Hoài nói tại "Diễn đàn Doanh nghiệp 2025: Trợ lực cho doanh nghiệp vượt thách thức, nâng cao năng lực cạnh tranh".

Thách thức thứ hai theo ông là các doanh nghiệp vẫn “bỏ tất cả trứng vào một giỏ”. Với ngành gỗ, tỷ trọng xuất khẩu vào thị trường Mỹ lên đến 56,4% năm 2024, chỉ cần vài cuộc điều tra chống bán phá giá, chống trợ cấp theo Đạo luật của Mỹ là doanh nghiệp mất cân bằng.

Do đó, đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho rằng, đến lúc phải nhìn lại chặng đường đã qua. Sắp tới chúng ta phải chấp nhận một kịch bản nhất định về thuế đối ứng.

“Tôi cho rằng đã đến lúc phải hi sinh tăng trưởng số lượng mà nâng hơn về chất lượng. Với ngành gỗ có thể phải làm ít sản phẩm đi nhưng sản phẩm giá trị cao. Mặc dù số lượng doanh nghiệp làm được điều này chưa nhiều nhưng họ không bị lung lay nhiều khi có thuế đối ứng. Họ là những 'chim đầu đàn' về phát triển bền vững”, ông Hoài nói.

Ngành gỗ đang trải qua thời kỳ rất khó khăn khi bị áp thuế đối ứng, tuy đang hoãn 90 ngày nhưng vẫn áp dụng mức 10% chung. Song song với đó ở trong nước, doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn về vấn đề hoàn thuế, ông Hoài chỉ ra

Một thủ tục cần 5 - 6 con dấu

Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam cho rằng năm nay Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8% nhưng khi xuất khẩu khó khăn thì việc hỗ trợ doanh nghiệp để tăng trưởng nội địa sẽ là rất quan trọng.

Theo ông Hiệp năm 2025 có đầu tư công lên 97 tỷ USD. Nếu các doanh nghiệp xây dựng được tham gia sâu trong các dự án đầu tư công thì đây sẽ là cơ hội hơn.

Năm nay Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 8% nhưng khi xuất khẩu khó khăn thì việc hỗ trợ doanh nghiệp để tăng trưởng nội địa sẽ là rất quan trọng.

"Với 1.541 km đường sắt tốc độ cao có tổng mức đầu tư 67 tỷ USD, nếu chia ra làm khoảng 20 gói thầu thì mỗi gói thầu khoảng 2 tỷ USD, tương đương hơn 50.000 tỷ đồng", ông Hiệp nhấn mạnh đây là cơ hội lớn song cho biết đây cũng là thách thức không hề nhỏ. Bởi để có thể nhận thầu, các doanh nghiệp phải đảm bảo yếu tố năng lực tài chính.

Một vấn đề thứ hai là về thủ tục hành chính, trong đó vướng mắc hiện nay của các nhà thầu liên quan chủ yếu đến Luật Đấu thầu.

“Bản thân doanh nghiệp của chúng tôi có một dự án liên danh để tham gia đấu thầu tại một tỉnh vùng núi, khi trúng thầu thì một trong hai nhà thầu tham gia rút lui, dẫn tới địa phương không đồng ý… Vậy nên sau 8 tháng dự án này vẫn chưa được tháo gỡ khó khăn dù đã thông tin để tìm hướng tháo gỡ đến các cơ quan liên quan”, ông Hiệp dẫn chứng.

Ông cho rằng, hiện nay các văn bản pháp luật đưa ra đều lấy ý kiến, tuy nhiên, việc tiếp thu vẫn tương đối hạn chế, cho nên, thời gian tới nếu muốn nâng cao chất lượng văn bản thì cần có sự giải trình rõ ràng về việc tiếp thu và không tiếp thu trong quá trình lấy ý kiến để đảm bảo sự minh bạch, rõ ràng.

Thực tế, trong một số hoạt động liên quan đến các doanh nghiệp thực hiện các gói thầu bất động sản, một số thủ tục vẫn còn tương đối kéo dài, chưa được cắt giảm, một số thủ tục vẫn cần đến 5 - 6 con dấu.

“Tôi cho rằng, thay vì để hiện trạng này kéo dài thì nên cắt giảm để các thủ tục chỉ cần một con dấu, khi đó thì hoạt động của doanh nghiệp, cũng như môi trường kinh doanh sẽ được tạo thuận lợi thực chất”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Số hoá 100% thủ tục hành chính

Để hỗ trợ cho doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội cho biết, đối với những giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp, các Bộ ngành chia thành 5 nhóm nhu cầu của các doanh nghiệp, bao gồm thị trường, tài chính, đầu tư, nhân lực và các thủ tục hành chính.

Đồng thời, nên kết hợp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Số hoá 100% thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, về nguyên tắc định hướng chung, hiện nay theo ông Mạc Quốc Anh, đã có Luật hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Luật Doanh nghiệp… Do đó, các chương trình hỗ trợ cần chứng minh được việc tuân thủ thủ tục hành chính và các chi phí phải dưới 1% doanh thu của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, ông Mạc Quốc Anh cho rằng, cần có sự phối hợp đa ngành mang tính thống nhất và đồng bộ, để việc kết hợp giữa vốn nhà nước với vốn của doanh nghiệp tư nhân và các định chế tài chính của các tổ chức quốc tế phải có sự liên thông liên ngành nhằm đảm bảo tính hiệu quả; đồng thời cần có bộ đo lường các tác động theo vòng đời.

Đưa bộ tiêu chí đánh giá về Chỉ số KPI về tài chính, việc làm, năng suất lao động, sản xuất xanh…. vào Nghị quyết 01 hàng năm. Điều này góp phần tăng tính hiệu quả của công tác sơ kết, tổng kết đánh giá.

Thời gian tới, ông Mạc Quốc Anh cho rằng cần xem xét hợp nhất Luật Doanh nghiệp và Luật hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa được ra đời năm 2017 do có sự chồng chéo. Bên cạnh đó, đến năm 2027 ông Mạc Quốc Anh kiến nghị Bộ ngành, địa phương số hoá 100% thủ tục hành chính qua 1 cửa liên thông.

Để giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh đề xuất giảm 15% cho phần lợi nhuận tái đầu tư vào các thiết bị xanh, thiết bị số hoá cho các doanh nghiệp đầu tư vào các lĩnh vực này. Cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê các chuyên gia trọn gói và Nhà nước hỗ trợ tài chính; Miễn phí 100% các phí về chữ kí số, hoá đơn điện tử.

Ông Mạc Quốc Anh mong muốn có sự điều chỉnh trong Luật Đấu thầu, giành tối thiểu 20% giá trị gói thầu của Chính phủ cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa đủ năng lực có thể tham gia vào dự án.

Link gốc