Ngày 29.9, Liên minh châu Âu (EU) xác nhận đã kích hoạt lại các biện pháp trừng phạt đối với Iran do nước này không tuân thủ thỏa thuận hạt nhân 2015.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian . Ảnh: Xinhua
Các biện pháp trừng phạt của Liên minh châu Âu gồm đóng băng tài sản của Ngân hàng Trung ương Iran và các tổ chức tài chính liên quan, cấm vận nhập khẩu dầu thô và vàng, hạn chế xuất khẩu thiết bị hàng hải, cũng như áp lệnh cấm đi lại đối với một số quan chức Iran.
Trước đó, Liên Hợp Quốc cũng đã thông qua việc tái áp dụng lệnh cấm vũ khí và các biện pháp khác nhằm vào Iran. Quyết định này được thúc đẩy bởi nhóm E3 - Anh, Pháp và Đức - khi họ nói rằng Iran đang vi phạm nghiêm trọng các cam kết về minh bạch và giám sát hạt nhân.
Trong tuyên bố của EU, khối nhấn mạnh rằng cánh cửa ngoại giao vẫn còn mở, nhưng Iran phải chấp hành các điều kiện giám sát, hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) và ngăn chặn hành vi làm giàu uranium quá mức.
Tuy nhiên, Iran đã lên tiếng phản đối gay gắt. Ngoại trưởng Iran cảnh báo nếu các biện pháp bị kích hoạt, nước này có thể rút khỏi thỏa thuận giám sát với IAEA và có các phản ứng “phù hợp”. Iran đã triệu hồi đại sứ từ nhóm E3 để “tham vấn” liên quan cơ chế tái áp đặt trừng phạt.
Việc tái áp đặt trừng phạt có thể đẩy mối quan hệ giữa Iran và phương Tây vào giai đoạn căng thẳng mới, làm trầm trọng thêm khủng hoảng kinh tế và gây áp lực lên dân thường nước này. Đồng thời, nó cũng đặt ra thử thách lớn với các cuộc đàm phán hạt nhân trong tương lai.
Iran sẽ phải đối diện với hạn chế tiếp cận tài chính quốc tế, mất khả năng giao thương dầu mỏ và vàng - những nguồn thu trọng yếu. Trên thực tế, trong những năm qua Iran đã chịu nhiều đợt trừng phạt quốc tế khiến đồng nội tệ lao dốc và lạm phát tăng cao.
Tuy nhiên, liệu EU có đạt được mục tiêu buộc Iran nhượng bộ hay sẽ tạo ra phản ứng “ăn miếng trả miếng” dẫn đến leo thang xung đột chính trị? Dù lựa chọn nào, các nước châu Âu và cộng đồng quốc tế đang đứng trước bước ngoặt quan trọng trong cách ứng xử với chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran.
