Dù nhu cầu nhân đạo toàn cầu đang ở mức cao chưa từng có, Liên Hợp Quốc buộc phải cắt giảm ngân sách viện trợ năm 2026 chỉ còn một nửa so với năm nay.
Một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Ảnh: Xinhua
Ngày 8.12, Liên Hợp Quốc kêu gọi ngân sách viện trợ cho năm 2026 với mức chỉ bằng một nửa so với kỳ vọng của năm nay, đồng thời thừa nhận nguồn tài trợ từ các nhà tài trợ đang suy giảm nghiêm trọng, đúng lúc nhu cầu nhân đạo toàn cầu ở mức cao chưa từng thấy.
Theo Liên Hợp Quốc, lời kêu gọi tài trợ trị giá 23 tỉ USD cho năm tới đồng nghĩa với việc hàng chục triệu người cần hỗ trợ khẩn cấp có nguy cơ bị gạt khỏi danh sách cứu trợ, khi nguồn lực sụt giảm buộc tổ chức này phải ưu tiên cho những trường hợp tuyệt vọng nhất.
Các khoản cắt giảm tài trợ này còn chồng chất lên nhiều thách thức khác đối với các cơ quan viện trợ, từ rủi ro an ninh đối với nhân viên làm việc tại các vùng xung đột đến việc tiếp cận ngày càng hạn chế.
Người đứng đầu cơ quan viện trợ Liên Hợp Quốc Tom Fletcher nói với các phóng viên: “Chính những khoản cắt giảm này cuối cùng đã buộc chúng tôi phải đưa ra những lựa chọn khó khăn”.
Ông nói: “Chúng tôi đang quá tải, thiếu kinh phí và liên tục bị tấn công. Chúng tôi giống như đang lái xe cứu thương lao vào đám cháy, nhưng đồng thời lại bị yêu cầu phải dập lửa - trong khi không đủ nước trong bồn. Và chúng tôi cũng đang bị bắn”.
Một năm trước, Liên Hợp Quốc đã kêu gọi khoảng 47 tỉ USD cho năm 2025. Con số này sau đó bị cắt giảm mạnh khi quy mô giảm viện trợ từ Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các nhà tài trợ hàng đầu khác của phương Tây, như Đức, dần lộ rõ. Số liệu tháng 11 cho thấy, Liên Hợp Quốc mới chỉ nhận được 12 tỉ USD cho đến nay - mức thấp nhất trong 10 năm, chỉ đáp ứng hơn 1/4 nhu cầu đặt ra.
Kế hoạch 23 tỉ USD cho năm tới xác định 87 triệu người là những trường hợp ưu tiên, có cuộc sống đang bị đe dọa. Tuy nhiên, Liên Hợp Quốc cho biết, khoảng 250 triệu người trên thế giới cần hỗ trợ khẩn cấp và nếu có đủ nguồn lực, họ đặt mục tiêu giúp đỡ 135 triệu người trong số đó với tổng chi phí 33 tỉ USD.
Ông Fletcher cho hay, các nhóm nhân đạo đang đối mặt với kịch bản ảm đạm về nạn đói gia tăng, dịch bệnh lây lan và bạo lực ở mức kỷ lục.
Các cơ quan nhân đạo của Liên Hợp Quốc chủ yếu dựa vào các khoản đóng góp tự nguyện từ các nhà tài trợ phương Tây, trong đó Mỹ từ lâu là nhà tài trợ lớn nhất. Dữ liệu của Liên Hợp Quốc cho thấy Mỹ vẫn giữ vị trí số một trong năm 2025 dù tỉ lệ đóng góp của Washington đã giảm mạnh, từ khoảng 33% trong tổng viện trợ xuống còn 15,6% trong năm nay.
Anh Vũ
