Bộ Quốc phòng Mỹ đang đề nghị Nhà Trắng phê duyệt một gói ngân sách vượt 200 tỷ USD để trình Quốc hội tài trợ cho chiến dịch quân sự tại Iran. Con số khổng lồ được dự báo sẽ vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà lập pháp hoài nghi về cuộc xung đột.

Đề xuất hơn 200 tỷ USD cho chiến dịch quân sự

Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền, đề xuất 200 tỷ USD vượt xa chi phí của chiến dịch không kích quy mô lớn mà chính quyền đã triển khai cho đến nay. Thay vì chỉ trang trải chi phí tác chiến, khoản ngân sách mới chủ yếu nhằm đẩy mạnh mở rộng năng lực sản xuất các loại vũ khí thiết yếu, vốn đã bị tiêu hao đáng kể trong các đợt tấn công vào hàng nghìn mục tiêu của lực lượng Mỹ và Israel trong 3 tuần qua.

Ba nguồn tin am hiểu vấn đề xác nhận Bộ Quốc phòng đang xây dựng các gói tài trợ với quy mô tương tự.

Tổng thống Donald Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth vào tháng 9/2025 (Ảnh: Tom Brenner/The Washington Post)

Hiện chưa rõ Nhà Trắng cuối cùng sẽ đề xuất mức ngân sách cụ thể nào lên Quốc hội. Một số quan chức trong chính quyền cho rằng đề xuất của Lầu Năm Góc khó có khả năng được thông qua. Trong 2 tuần qua, Bộ Quốc phòng đã đưa ra nhiều phương án xin cấp kinh phí khác nhau để xem xét.

Đề xuất ngân sách này nhiều khả năng sẽ châm ngòi cho một cuộc đối đầu chính trị gay gắt tại Quốc hội, trong bối cảnh sự ủng hộ của công chúng đối với chiến dịch còn hạn chế. Đảng Dân chủ đã liên tục chỉ trích chiến dịch quân sự, trong khi đảng Cộng hòa phát tín hiệu ủng hộ nhưng chưa đưa ra được chiến lược lập pháp rõ ràng để vượt qua ngưỡng 60 phiếu tại Thượng viện.

Trong chiến dịch tranh cử, Tổng thống Donald Trump từng cam kết chấm dứt các cuộc can dự quân sự ở nước ngoài và thường xuyên chỉ trích chính quyền tiền nhiệm về khoản chi khổng lồ cho cuộc chiến tại Ukraine. Tính đến tháng 12 năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã phê duyệt khoảng 188 tỷ USD cho cuộc chiến này, theo báo cáo của Tổng thanh tra đặc biệt phụ trách Chiến dịch Atlantic Resolve.

Bộ Quốc phòng từ chối bình luận, trong khi Nhà Trắng chưa phản hồi các yêu cầu liên quan.

Theo nhiều quan chức, chi phí cho chiến dịch tại Iran đã tăng nhanh, vượt 11 tỷ USD chỉ trong tuần đầu tiên. Ngay sau khi chiến dịch phối hợp giữa Mỹ và Israel bắt đầu vào cuối tháng trước, chính quyền đã khởi động quá trình chuẩn bị đề xuất ngân sách bổ sung – một bước đi thường thấy nhằm đảm bảo quân đội duy trì năng lực sẵn sàng trên toàn cầu trong thời chiến.

Tại Lầu Năm Góc, nỗ lực này do Thứ trưởng Quốc phòng Steven Feinberg dẫn dắt. Trong năm qua, ông tập trung vào việc củng cố ngành công nghiệp quốc phòng và thúc đẩy sản xuất các loại đạn dược chính xác, vốn đã bị tiêu hao nhanh chóng trong xung đột.

Theo một nguồn tin, văn phòng của ông Feinberg đã xây dựng nhiều phương án nhằm nhanh chóng khắc phục tình trạng thiếu hụt đạn dược, đồng thời thúc đẩy một ngành công nghiệp quốc phòng vốn nhiều thời điểm bị đánh giá là vận hành kém linh hoạt.

Vướng nhiều rào cản

Ngay cả trước khi xung đột với Iran nổ ra, Tổng thống Trump đã đề xuất nâng ngân sách quốc phòng lên tới 1.500 tỷ USD, tăng hơn 50% so với năm trước. Tuy nhiên, Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng đã phản đối con số này trong các cuộc thảo luận nội bộ, cho rằng quy mô là quá lớn. Hiện chưa rõ khoản ngân sách bổ sung cho chiến dịch Iran có được tính vào tổng thể này hay không.

Thượng nghị sĩ Tom Cotton, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện, cũng đang thúc đẩy việc bổ sung thêm nguồn lực cho cộng đồng tình báo trong gói ngân sách cuối cùng.

Các chuyên gia nhận định cuộc tranh luận xung quanh đề xuất ngân sách của Lầu Năm Góc sẽ trở thành phép thử quan trọng đối với mức độ ủng hộ của công chúng đối với chiến dịch quân sự này. Những người phản đối được dự báo sẽ tận dụng cơ hội để ngăn chặn đề xuất, qua đó thể hiện lập trường phản đối sự can dự của Mỹ.

“Chúng tôi đã đưa ra một số ước tính chi phí dựa trên dữ liệu hạn chế hiện có, nhưng vẫn tồn tại rất nhiều bất định. Quốc hội sẽ muốn biết chính xác tổng chi phí là bao nhiêu. Nếu chính quyền yêu cầu thêm ngân sách, chắc chắn sẽ xảy ra một cuộc đấu tranh chính trị lớn, bởi mọi luồng ý kiến phản chiến sẽ tập trung vào đề xuất này”, ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định.

Một thách thức khác, theo các chuyên gia, là giới hạn về tốc độ mở rộng sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Năng lực này phụ thuộc vào nguồn lao động, cơ sở hạ tầng và các nguyên liệu thiết yếu để sản xuất những hệ thống vũ khí hiện đại.

“Việc rót thêm tiền vào nền tảng công nghiệp không đồng nghĩa với việc có thể đẩy nhanh kết quả ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu không làm vậy, chắc chắn sẽ không thể cải thiện tiến độ”, bà Elaine McCusker, cựu quyền kiểm soát viên của Lầu Năm Góc, hiện là chuyên gia phân tích ngân sách quốc phòng tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, nhận định.

Theo The Washington Post

Thanh Tú

Link gốc