Mặt bằng lãi suất huy động và cho vay hiện ở mức thấp so với những năm trước và giảm khoảng 0,16 - 0,56 điểm phần trăm tính từ đầu năm. GS. TS. Trần Thọ Đạt, Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng, mặt bằng lãi suất thấp giúp giảm áp lực trả nợ, nhưng tăng trưởng tín dụng cao có thể tiềm ẩn rủi ro. Để tránh rủi ro, chất lượng tín dụng mới cần được “lọc xanh” (greenlist) theo các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời cần áp dụng nhiều giải pháp linh hoạt để đạt mục tiêu định hướng.

Lãi suất huy động của các nhóm ngân hàng (%)

Dù đã nhích nhẹ trong tháng 8, song lãi suất huy động và cho vay vẫn ở mức thấp nhất tính từ giai đoạn dịch Covid-19 và giảm khoảng 0,16 điểm phần trăm so với đầu năm. Cụ thể, lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng là 4,6 - 4,8% tại các ngân hàng thương mại (NHTM) cổ phần nhà nước và phổ biến ở mức 4,9 - 5,9% ở các NHTM cổ phần; lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 6 tháng là 2,9 - 3,7% tại các NHTM nhà nước và phổ biến ở mức 4,4 - 5,6% ở các NHTM cổ phần.

Lãi suất cho vay bình quân của NHTM trong nước đối với các khoản cho vay mới và cũ còn dư nợ ở mức 6,5 - 8,9%/năm. Lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên khoảng 3,9%/năm, thấp hơn mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa 4%/năm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Theo đánh giá của Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), với yêu cầu “giữ ổn định lãi suất” của Chính phủ, mặt bằng lãi suất huy động ít biến động, trong khi đó một vài ngân hàng đã nhích lãi suất cho vay khoảng 0,5%/năm và bỏ chính sách cố định lãi suất ở một vài sản phẩm.

Theo nhóm nghiên cứu của Công ty CP Chứng khoán MB (MBS), lãi suất huy động duy trì ở mức thấp dù tín dụng tăng trưởng mạnh (đến 29/8 đạt 11,8%) cho thấy tình hình thanh khoản hệ thống vẫn khá dồi dào. Điều này phần nào hỗ trợ các nhà băng duy trì mặt bằng lãi suất ở mức thấp để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ.

MBS cho rằng, đến cuối năm, lãi suất huy động dự kiến sẽ chịu áp lực từ tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, đặc biệt sau thông báo của NHNN về việc nâng chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các tổ chức tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Tuy nhiên, NHNN tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai đồng bộ các giải pháp để ổn định và phấn đấu giảm lãi suất huy động, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và tạo dư địa giảm lãi suất cho vay. Điều này, cùng với kỳ vọng về việc Fed sẽ cắt giảm lãi suất 50 điểm cơ bản trong nửa cuối năm 2025, sẽ giúp thu hẹp chênh lệch lãi suất VND - USD, qua đó tạo điều kiện để NHNN duy trì môi trường lãi suất thấp. Dựa vào các yếu tố trên, MBS dự báo lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của các NHTM tư nhân sẽ có dư địa giảm nhẹ 2 điểm cơ bản về mức 4,7% vào cuối năm 2025.

Tại cuộc họp Chính phủ thường kỳ tháng 8, Phó Thống đốc NHNN Đoàn Thái Sơn cho biết, tính đến 31/8, lãi suất cho vay bình quân ở mức 6,38%, giảm 0,56% so với cuối năm 2024. Tuy nhiên, xu hướng chung lại tiềm ẩn rủi ro.

Theo đó, dư nợ tín dụng cuối tháng 8 đạt 17,44 triệu tỷ đồng, tăng 11,68% so với cuối năm trước. Nếu tính trọn một năm, tín dụng tăng khoảng 20,19%, mức cao nhất trong nhiều năm (thông thường chỉ khoảng 14,5%). Điều này buộc các ngân hàng phải tăng huy động vốn, kéo lãi suất huy động lên cao, từ đó đẩy lãi suất cho vay cũng tăng theo. Mặt khác, trong năm nay, đặc biệt tháng 8, tỷ giá chịu nhiều áp lực. Lãi suất USD duy trì ở mức cao trong khi lãi suất tiền đồng thấp cũng tạo ra xu hướng chuyển vốn. Để ứng phó, NHNN đang và sẽ điều hành linh hoạt tỷ giá, phối hợp với công cụ lãi suất, thanh khoản và sẵn sàng bán ngoại tệ khi cần thiết.

GS. TS. Trần Thọ Đạt, Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng, mặt bằng lãi suất thấp giúp giảm áp lực trả nợ, nhưng tăng trưởng tín dụng cao đang tiềm ẩn rủi ro. Vì thế, để đảm bảo an toàn hệ thống và hỗ trợ tăng trưởng, chất lượng tín dụng mới cần được “lọc xanh” (greenlist) theo lĩnh vực ưu tiên, kiểm soát chặt dòng vốn đầu cơ tài sản rủi ro.

Một số chuyên gia khuyến nghị, trong những tháng còn lại của năm, chính sách tiền tệ cần điều hành theo “tam giác mục tiêu”, gồm: kiểm soát lạm phát kỳ vọng quanh mức 4% nhằm duy trì niềm tin vào đồng nội tệ; ổn định tỷ giá theo hướng linh hoạt hai chiều, phản ánh tương đối cung - cầu ngoại tệ thực tế nhưng vẫn tránh rủi ro biến động lớn; duy trì mặt bằng lãi suất cho vay ở mức hợp lý (khoảng 6 - 7%/năm với lĩnh vực ưu tiên) để hỗ trợ sản xuất, xuất khẩu. Điều này đòi hỏi NHNN sử dụng đồng bộ nghiệp vụ thị trường mở (OMO), tín phiếu để điều tiết thanh khoản, hoán đổi ngoại tệ và bán ngoại tệ kỳ hạn khi áp lực tỷ giá gia tăng, đồng thời phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng chính sách để neo kỳ vọng thị trường.

Tại báo cáo kinh tế vĩ mô Việt Nam ngày 17/9, Ngân hàng UOB cho rằng, kỳ vọng tăng trưởng khả quan trong nửa cuối năm 2025 và áp lực trên tỷ giá của đồng VND, làm hạn chế khả năng NHNN nới lỏng chính sách tiền tệ. Do đó, UOB dự báo NHNN sẽ giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,50%.

Link gốc