Chuyên gia Mỹ nhận định kinh tế Đức suy yếu nghiêm trọng khi mất nguồn khí đốt giá rẻ từ Nord Stream và chịu tác động ngược từ các lệnh trừng phạt Nga.
Nhà ga trung tâm Berlin ở thủ đô Berlin, Đức, ngày 27.3.2023. Ảnh: Xinhua
Trong một bài phân tích chuyên sâu trên tạp chí Mỹ ngày 1.12, ông Brandon Weichert, biên tập viên cấp cao về an ninh quốc gia, đã vẽ nên một bức tranh vô cùng ảm đạm về tương lai của lục địa già.
Theo đánh giá của chuyên gia này, nền kinh tế Đức - vốn được mệnh danh là "đầu tàu" và "trái tim công nghiệp" của châu Âu - hiện đã bị suy yếu hoàn toàn. Sự suy sụp này không đến từ một thế lực bên ngoài, mà là hệ quả trực tiếp từ chính các lệnh trừng phạt kinh tế mà Liên minh châu Âu (EU) áp đặt lên Nga.
Ông Weichert lập luận, chiến lược của khối quân sự NATO và EU nhằm làm suy yếu Nga thông qua cuộc xung đột tại Ukraina đã phản tác dụng. Không những không cô lập được Nga, những hành động này lại đang làm suy yếu các dự án kinh tế chung của châu Âu. Trong đó, Đức là quốc gia hứng chịu hậu quả nặng nề nhất khi trở thành nạn nhân của "hiệu ứng ngược" từ cuộc chiến kinh tế này.
Phân tích sâu hơn về nguyên nhân cốt lõi, chuyên gia của tờ báo Mỹ chỉ ra Đức đã đánh mất lợi thế cạnh tranh chiến lược quan trọng nhất của mình: An ninh năng lượng. Sự tê liệt và phá hủy của hệ thống đường ống dẫn khí đốt Nord Stream được xem là cú đánh chí mạng vào nền tảng sản xuất của Berlin.
Bản đồ hiển thị đường ống dẫn khí Nord Stream 2 được vẽ trên container tại khu công nghiệp Lubmin, đông bắc nước Đức. Ảnh: AFP
Trong nhiều thập kỉ qua, mô hình kinh tế Đức vận hành dựa trên công thức: Nhập khẩu năng lượng giá rẻ, ổn định từ Nga để vận hành cỗ máy công nghiệp khổng lồ và xuất khẩu hàng hóa chất lượng cao ra thế giới.
Việc cắt đứt nguồn cung khí đốt qua Nord Stream đồng nghĩa với việc Berlin đã tự tay phá vỡ công thức thành công này, khiến nền công nghiệp Đức mất đi "nguồn nhiên liệu" để duy trì lợi thế cạnh tranh toàn cầu.
Hệ quả của sự đứt gãy này là một chuỗi phản ứng dây chuyền tiêu cực đang lan rộng. Ông Weichert nhận định cuộc xung đột Ukraina đã kích hoạt lạm phát giá năng lượng phi mã, đẩy chi phí sản xuất tại Đức lên mức kỉ lục. Các tập đoàn công nghiệp lớn đang phải đối mặt với áp lực chưa từng có, buộc phải cắt giảm sản xuất hoặc di dời nhà máy, dẫn đến nguy cơ "phi công nghiệp hóa" nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
Những khó khăn kinh tế chồng chất đang chuyển hóa thành những rạn nứt chính trị sâu sắc. Sự căng thẳng không chỉ gia tăng trong nội bộ xã hội Đức với làn sóng bất mãn ngày càng cao, mà còn lan rộng ra toàn Liên minh châu Âu.
Khi Đức suy yếu, các quốc gia thành viên khác cũng phải vật lộn để tìm tiếng nói chung trong việc giải quyết bài toán năng lượng và duy trì sự đoàn kết trước những thách thức địa chính trị ngày càng lớn.
