Việc nâng hạng thị trường chứng khoán từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi sẽ đem lại nhiều cơ hội cho thị trường và các chủ thể tham gia thị trường.
Nâng hạng thị trường chứng khoán sẽ hút dòng vốn lớn từ khối ngoại. Ảnh: Lê Toàn
Áp lực bán ròng của khối ngoại vẫn lớn
Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào năm 2025 không nhiều thuận lợi khi hai lực đẩy quan trọng là dòng tiền và tăng trưởng nội tại doanh nghiệp đều có biểu hiện suy yếu.
Mối bận tâm lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2024 và cả 2025 là áp lực bán ròng từ khối ngoại.
Mức bán ròng kỉ lục hơn 94 nghìn tỉ năm 2024 đã khiến VN-Index không thể vượt qua mốc 1.300 điểm dù dòng tiền nội đã tham gia mạnh mẽ, hấp thụ tốt lượng cung này.
Thị trường luôn đồng thuận về sự hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như khả năng sớm thăng hạng lên thị trường mới nổi - Emerging Market sẽ thu hút dòng vốn ngoại, nhưng thực tế đang diễn ra trái ngược.
Việt Nam là thị trường bị bán ròng mạnh trong 4/5 năm gần đây với tỉ lệ bán lớn bậc nhất khu vực nếu tính trên vốn hóa hay tổng giá trị nhà đầu tư ngoại đang nắm giữ.
Chuyển động của dòng vốn ngoại trong năm 2025 vì vậy vẫn sẽ là ẩn số, bởi chính sách mới của Tổng thống Donald Trump nhắm nhiều vào công cụ thuế quan, tạo ra cuộc chiến thuế quan giữa các nước cũng như làm cho tình hình lạm phát của Mỹ có khả năng quay trở lại.
Chính vì vậy, theo đánh giá của giới chuyên gia, nếu thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng như kế hoạch, khả năng thu hút các dòng vốn lớn là rất mạnh mẽ.
Dòng tiền của các quỹ đầu tư đến với thị trường cận biên (Frontier Market) không lớn, nhưng khi nâng lên mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market) thì quy mô quỹ từ vài tỉ USD, tương ứng gấp nhiều lần trước đây là điều dễ gặp.
Nâng hạng thị trường sẽ hút dòng vốn ngoại
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang được FTSE Russell và MSCI - hai nhà cung cấp chỉ số lớn nhất thế giới - xếp hạng là thị trường cận biên (Frontier Market). Trong đó, tỉ trọng của Việt Nam tại hai thị trường này đều đang lớn nhất.
Việt Nam đã mất 6 năm để đi đến bước nâng hạng thị trường. Hiện tại, gần như bước đi về thủ tục hành chính, luật pháp, hạ tầng cơ sở của các công ty chứng khoán đều đã được thực hiện, hỗ trợ cho việc thực hiện yêu cầu để nâng hạng, còn lại phải chờ việc góp ý từ các nhà đầu tư nước ngoài như thế nào.
FTSE sẽ có kỳ “review” vào tháng 3 và tháng 9, thận trọng hơn là tháng 9 sẽ chính thức được nâng hạng và vào danh sách của các ETF từ tháng 3.2026.
Chia sẻ với giới đầu tư trong một buổi gặp mặt trước thềm Tết Nguyên đán, bà Đỗ Minh Trang - Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán ACBS cho rằng, theo ước tính, VN-Index sẽ chiếm khoảng 0,3 – 0,4% tỉ trọng trong rổ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE.
Với kết quả này, ACBS ước tính sẽ có 222 mã chứng khoán đủ điều kiện vào danh mục của FTSE.
Tuy nhiên, tỉ trọng của từng mã sẽ phụ thuộc vào tỉ lệ vốn hóa có thể đầu tư của từng mã. Như vậy, top 20 cổ phiếu chiếm 0,218%/tổng 0,366% vốn hóa của thị trường Việt Nam, tương đương 60%.
Theo đó, sẽ có khoảng 300 - 400 triệu USD từ ETF thụ động đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam. Còn với dòng tiền chủ động, dự báo có thể khoảng 3 - 5 tỉ USD trong vòng 5 năm.
“Trong ngắn hạn, sự kiện nâng hạng sẽ chỉ tác động về mặt tâm lý và dòng tiền ETF. Việc nâng hạng sẽ chưa mang lại quá nhiều sự tích cực về dòng tiền ngay lập tức, nhưng lâu dài 3 - 5 năm là cơ hội rất lớn”, bà Trang nhận định.
Theo ước tính của ACBS, danh mục của FTSE Emerging Index có tỉ trọng lớn là các cổ phiếu vốn hóa lớn. Đối với các doanh nghiệp, công ty chứng khoán có tỉ trọng giao dịch và doanh thu từ nhà đầu tư nước ngoài lớn sẽ được hưởng lợi.
Thống kê cho thấy, hầu hết các thị trường sẽ tăng trong khoảng 6 tháng đến 1 năm trước sự kiện nâng hạng. Với kỳ vọng chắc chắn hơn là tháng 9.2025 được nâng hạng và tháng 3.2026 vào danh sách của các ETF, có thể nhận định xuyên suốt năm 2025 là giai đoạn tốt.
Trong giai đoạn đó, cổ phiếu nào được hưởng lợi nhiều nhất từ nâng hạng nên được ưu tiên hơn, như các cổ phiếu vốn hóa lớn với khá nhiều cổ phiếu ngân hàng, thậm chí sau đó dòng tiền các quỹ đầu tư đổ vào cũng sẽ đi nhiều vào ngành ngân hàng.
Gia Miêu
