Đập Sabo đầu tiên ở Việt Nam được xây dựng theo tiêu chuẩn Nhật Bản giúp giảm thiểu rủi ro lũ quét đã được khánh thành vào sáng 16.4 tại Sơn La.
Đập Sabo xây dựng theo tiêu chuẩn Nhật Bản ở bản Piệng, xã Nặm Păm, huyện Mường La, tỉnh Sơn La. Ảnh: Ngọc Vân
Đập Sabo là một trong những giải pháp công trình hiệu quả nhất, thường được xây dựng tại thượng lưu những sông có độ dốc lớn và tốc độ dòng chảy cao; giúp giữ lại bùn đá, gỗ trôi và ngăn ngừa thiệt hại ở khu vực hạ lưu. Đập được chính thức xây dựng từ tháng 9.2024 sau mùa mưa tại bản Piệng, xã Nặm Păm, huyện Mường La, tỉnh Sơn La.
Công trình này thuộc Dự án Hợp tác kỹ thuật về Nâng cao năng lực giảm thiểu rủi ro lũ quét và sạt lở đất ở khu vực miền núi phía Bắc, được đồng tổ chức bởi Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La, và Văn phòng Việt Nam của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA).
Lễ khánh thành đập Sabo ngày 16.4.2025. Ảnh: Ngọc Vân
Đập Sabo đầu tiên theo tiêu chuẩn Nhật Bản ở Việt Nam là đập bê tông khe hở với chiều dài 61m, chiều rộng 3m ở đỉnh đập, và chiều cao 9m. Ông Kobayashi Yosuke, Trưởng Đại diện JICA Việt Nam cho biết, công trình đập Sabo có thể thu giữ trầm tích của dòng lũ chứa bùn đá, gỗ trôi và phòng ngừa thiệt hại ở khu vực hạ lưu, không chỉ cho khu vực dân cư địa phương gần đập, mà còn cả thị trấn Ít Ong.
Tuy nhiên, một đập Sabo đơn lẻ không thể giúp giảm dòng lũ bùn đá hiệu quả. Ông Kobayashi hy vọng việc thí điểm xây dựng đập Sabo tại tỉnh Sơn La sẽ là ví dụ tham khảo để Chính phủ Việt Nam xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật xây dựng các đập Sabo khác tại lưu vực Nậm Păm và các khu vực có nguy cơ cao khác.
Trưởng Đại diện JICA Việt Nam Kobayashi Yosuke phát biểu. Ảnh: Ngọc Vân
Ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh, công trình đập Sabo phòng, chống lũ bùn, đá tại lưu vực suối Nậm Păm được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả, góp phần bảo vệ 28 hộ dân, 1 trường mầm non, 1 nhà văn hóa ở phía bờ trái hạ lưu đập.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất Chính phủ Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng đồng bộ hệ thống đập Sabo trên lưu vực sông Nậm Păm. Nếu được đầu tư xây dựng đồng bộ, hệ thống đập này có thể trở thành mô hình mẫu cho Việt Nam đánh giá hiệu quả, từ đó xem xét, huy động nguồn lực để đầu tư nhân rộng công trình đập Sabo tại các khu vực khác có rủi ro tương tự.
Trưởng Đại diện JICA Việt Nam Kobayashi Yosuke và ông Nguyễn Trường Sơn trong lễ khánh thành đập Sabo. Ảnh: Ngọc Vân
Về phần mình, bà Lê Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cho biết, việc xây dựng 1 đập Sabo chỉ góp phần thu giữ một khối lượng trầm tích nhỏ trên lưu vực, chiếm 8% tổng lượng bùn cát chảy về lưu vực, nên không đảm bảo việc kiểm soát hoàn toàn lũ bùn cát trên lưu vực suối Nậm Păm. Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Chính phủ Nhật Bản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm đầu tư hoàn thiện 12 đập đã được lập theo kế hoạch của dự án.
Bà Lê Thị Thu Hằng phát biểu. Ảnh: Ngọc Vân
Bà Hằng nhấn mạnh, lễ khánh thành công trình đập Sabo không chỉ là đánh dấu sự hoàn thành của một công trình quan trọng, mà còn là biểu tượng cho mối quan hệ hợp tác tốt đẹp, bền vững giữa Việt Nam và Nhật Bản nói chung, giữa tỉnh Sơn La và JICA nói riêng.
Ngọc Vân
