Mỹ đã chính thức xác định ngành bán dẫn của Trung Quốc là một mối đe dọa trực tiếp đối với thương mại và nền kinh tế Mỹ, song Washington vẫn lựa chọn trì hoãn việc áp thuế đối với chip Trung Quốc cho đến năm 2027.

Mỹ trì hoãn lịch trình áp thuế

Trong một động thái thương mại mới nhằm vào lĩnh vực bán dẫn Trung Quốc, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) mới đây đã công bố kết luận rằng tham vọng thống trị ngành công nghiệp này của Bắc Kinh là “phi lý và mang tính phân biệt đối xử”, đồng thời gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với thương mại của Mỹ.

Trong thông báo hành động chính thức nộp lên Cơ quan Đăng ký Liên bang, USTR cho biết Mỹ sẽ áp dụng biện pháp thuế quan đối với một loạt sản phẩm bán dẫn của Trung Quốc, với mức thuế ban đầu là 0%. Mức thuế này dự kiến sẽ tăng sau 18 tháng, vào ngày 23/6/2027, lên mức cao hơn và sẽ được công bố trước thời điểm đó 30 ngày.

Mỹ đã chính thức xác định ngành bán dẫn của Trung Quốc là một mối đe dọa trực tiếp đối với thương mại và nền kinh tế Mỹ.

Theo các nhà phân tích, việc trì hoãn lịch trình áp thuế cho thấy Washington chủ yếu muốn phát đi tín hiệu về lập trường cứng rắn và duy trì đòn bẩy đối với Bắc Kinh, hơn là tạo ra cú sốc kinh tế ngay lập tức. Mỹ dường như đang lựa chọn chưa kích hoạt ngay sức ép thuế quan, mà giữ áp lực như một công cụ dự phòng thay vì leo thang căng thẳng vào thời điểm hiện tại.

Cuộc điều tra của USTR, được khởi động ngày 23/12/2024, kết luận rằng Trung Quốc đã sử dụng “các chính sách phi thị trường sâu rộng” nhằm chiếm lĩnh thị phần toàn cầu và loại bỏ các đối thủ cạnh tranh nước ngoài.

Theo USTR, các kế hoạch công nghiệp của Trung Quốc nhắm tới “mọi phân khúc chính của chuỗi cung ứng bán dẫn”, từ sản xuất, thiết kế cho đến lắp ráp, thử nghiệm và đóng gói.

“Việc Trung Quốc theo đuổi mục tiêu thống trị đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các công ty và người lao động Mỹ, cũng như cho nền kinh tế Mỹ nói chung”, thông báo nêu rõ, đồng thời dẫn chứng tình trạng mất doanh thu, suy giảm cạnh tranh và sự hình thành các mối quan hệ phụ thuộc kinh tế nguy hiểm.

USTR cũng cáo buộc Bắc Kinh sẵn sàng “vũ khí hóa sự phụ thuộc” để gây sức ép kinh tế. Thông báo dẫn lại các biện pháp hạn chế xuất khẩu gần đây của Trung Quốc đối với các khoáng sản chiến lược như gali, germani và antimon – những vật liệu then chốt trong quá trình sản xuất chip.

Biện pháp thuế quan mới bao phủ nhiều loại sản phẩm và nguyên liệu đầu vào trong ngành bán dẫn, bao gồm cả các nguyên liệu thô như silicon và các nguyên tố hóa học pha tạp dùng trong điện tử.

Các biện pháp này được bổ sung bên cạnh mức thuế 50% theo Mục 301 đã được áp dụng đối với các nhà sản xuất bán dẫn Trung Quốc trong những cuộc điều tra trước đây liên quan đến hành vi ép buộc chuyển giao công nghệ.

Thông báo của USTR nhấn mạnh rằng trong vòng 25 năm qua, Trung Quốc đã ban hành hơn 100 kế hoạch công nghiệp với trên 170 mục tiêu định lượng nhằm thúc đẩy “nội địa hóa” chuỗi cung ứng chip.

Báo cáo kết luận rằng các doanh nghiệp nước ngoài ngày càng khó cạnh tranh trước nguồn lực khổng lồ từ nhà nước Trung Quốc, đồng thời lưu ý rằng các mục tiêu thị phần của Bắc Kinh tất yếu kéo theo việc loại bỏ các doanh nghiệp nước ngoài đang giữ vị thế trên thị trường.

Mỹ đang tính toán điều gì?

Dù vậy, giới phân tích cho rằng việc trì hoãn áp thuế cho thấy động thái này mang nhiều ý nghĩa về tín hiệu và đòn bẩy hơn là tạo ra tác động kinh tế tức thời.

Theo ông Christopher Padilla, cựu Thứ trưởng Thương mại Quốc tế Mỹ dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush (2002–2008), Nhà Trắng dường như đã tạm gác mọi biện pháp áp thuế mới đối với Trung Quốc cho đến sau các hội nghị thượng đỉnh năm 2026, và nhiều khả năng là cho đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm sau.

Washington trì hoãn việc áp thuế đối với chip Trung Quốc cho đến năm 2027.

Ông nhận định rằng thời hạn tháng 6/2027 vẫn giúp Mỹ duy trì một mức độ lợi thế đàm phán nhất định, song các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc đã trở thành đối trọng đáng kể đối với các mối đe dọa áp thuế từ phía Washington.

Ông Padilla, hiện là cố vấn cấp cao tại Brunswick Group, một công ty tư vấn toàn cầu có trụ sở tại Washington, thì nhận định rằng trong bối cảnh lo ngại về khả năng chi trả của người tiêu dùng Mỹ ngày càng gia tăng, dư địa chính trị để áp đặt thêm thuế quan đã bị thu hẹp đáng kể.

Trong khi đó, theo bà Wendy Cutler, cựu nhà đàm phán thương mại của Mỹ và hiện là Phó Chủ tịch cấp cao của Viện Chính sách Hiệp hội châu Á, việc hoãn áp thuế bổ sung đối với chất bán dẫn đến năm 2027 “ít liên quan đến việc tạo đòn bẩy đàm phán”.

Theo bà, động thái này “chủ yếu nhằm duy trì thỏa thuận ngừng chiến thương mại Mỹ - Trung và tránh những hành động có thể đẩy nhanh vòng xoáy leo thang thuế quan quay trở lại”.

Theo SCMP

Link gốc