Sự kiện Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) chính thức hết hiệu lực vào lúc nửa đêm ngày 4/2 đã đánh dấu một bước ngoặt đáng lo ngại cho nền an ninh toàn cầu.
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã gọi đây là một thời điểm nghiêm trọng đối với hòa bình và an ninh quốc tế, đồng thời khẩn thiết kêu gọi Nga và Mỹ tiến hành đàm phán một khung kiểm soát vũ khí hạt nhân mới mà không được chậm trễ.
"Lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, thế giới đang đối mặt tình trạng không có bất kỳ giới hạn ràng buộc nào đối với kho vũ khí hạt nhân chiến lược của Nga và Mỹ. Đây cũng là hai nước sở hữu phần lớn kho vũ khí hạt nhân toàn cầu", ông Guterres cho biết trong thông điệp hôm 4/2.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. Ảnh: CC/Eric Bridiers
Hiệp ước này vốn là chốt chặn cuối cùng nhằm giới hạn số lượng đầu đạn hạt nhân chiến lược mà hai cường quốc có thể triển khai, cũng như các phương tiện vận chuyển chúng như tên lửa và máy bay ném bom.
Theo ông Guterres, sự tan rã của những thành tựu kiểm soát vũ khí đạt được trong nhiều thập kỷ qua diễn ra vào thời điểm không thể tồi tệ hơn, khi mà nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân đang ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ trở lại đây.
Mặc dù tình hình hiện tại rất căng thẳng, lãnh đạo Liên hợp quốc vẫn cho rằng đây là cơ hội để tái thiết lập và tạo ra một chế độ kiểm soát vũ khí phù hợp với bối cảnh đang thay đổi nhanh chóng hiện nay.
Ông hoan nghênh việc giới lãnh đạo của cả Nga và Mỹ đã nhận thức được sự cần thiết của việc ngăn chặn thế giới quay trở lại thời kỳ phổ biến hạt nhân không thể kiểm soát. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng thế giới hiện đang trông chờ vào Liên bang Nga và Mỹ để biến lời nói thành hành động.
Kết thúc thông điệp của mình, Tổng thư ký Liên hợp quốc gửi lời kêu gọi trực tiếp tới hai cường quốc rằng: "Tôi thúc giục cả hai quốc gia quay trở lại bàn đàm phán mà không chậm trễ và đồng ý về một khung kế nhiệm nhằm khôi phục các giới hạn có thể kiểm chứng, giảm thiểu rủi ro và tăng cường an ninh chung của chúng ta".
Cao Phong
