Thay vì duy trì hai hệ thống quy hoạch chồng chéo như trước đây, Hà Nội sẽ tích hợp thành một bản Quy hoạch tổng thể thống nhất, tập trung vào 11 đột phá chiến lược để giải quyết các "điểm nghẽn" và kiến tạo động lực phát triển bền vững.
Khắc phục tình trạng quy hoạch chồng chéo
Trước đây, thành phố Hà Nội xây dựng song song 2 hệ thống quy hoạch: Quy hoạch Thủ đô (theo Luật Quy hoạch năm 2017) và Quy hoạch chung Thủ đô (theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024).
Hà Nội hiện đang tồn tại điểm nghẽn như ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường,...
Điều này gây ra tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế xã hội và tổ chức không gian; chưa có phương án giải quyết triệt để các tồn tại, điểm nghẽn như ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường, chưa thiết lập được mô hình, kế hoạch phát triển, dẫn đến lãng phí nguồn lực.
Đến nay, để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, xu thế đô thị thông minh, liên kết mở vùng, quốc gia, quốc tế, việc tập trung xây dựng một Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn xa mang tính bền vững 100 năm nhằm tạo lập cơ sở pháp lý thống nhất và kiến tạo động lực phát triển đột phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là yêu cầu cấp thiết.
Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô, trong đó cho phép lập một quy hoạch tổng thể Thủ đô trên cơ sở cụ thể hóa quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và tích hợp, lồng ghép các nội dung của Quy hoạch Thủ đô, Quy hoạch chung Thủ đô.
Hồ sơ quy hoạch đến nay đã được hoàn thiện, tiếp thu đầy đủ các nội dung chỉ đạo, góp ý của Bộ Chính trị, của đồng chí Tổng Bí thư, của Thủ tướng Chính phủ, Thường trực Chính phủ, Thành ủy, các bộ, ngành, các tỉnh, thành phố, các chuyên gia, nhà khoa học; đã lồng ghép, tích hợp theo quy định Nghị quyết số 258 của Quốc hội; thống nhất với nội dung dự thảo Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới và đảm bảo triển khai thực thi trong dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi.
Thời hạn quy hoạch gồm: Giai đoạn ngắn hạn đến năm 2035; giai đoạn trung hạn đến năm 2045; giai đoạn dài hạn đến năm 2065; tầm nhìn chiến lược 100 năm.
11 nhóm giải pháp đột phá
Quy hoạch xác định các định hướng mới, vượt trội, với 11 nhóm giải pháp đột phá về: Phát triển liên kết vùng, xây dựng mô hình "Hạt nhân - Vệ tinh" cho Vùng Thủ đô, trong đó Hà Nội giữ vai trò là đô thị hạt nhân, trung tâm lan tỏa và dẫn dắt toàn Vùng Thủ đô, vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; đột phá phát triển đường sắt đô thị, phát triển đô thị dựa trên mô hình TOD.
Một góc Hà Nội
Đột phá về thiết chế tại các cực tăng trưởng nhằm kéo giãn dân cư nội đô; đột phá về mô hình kiến tạo đô thị thông minh - xanh - bền vững; tái thiết đô thị toàn diện và chọn lọc; khai thác không gian đa tầng - đa lớp; sông Hồng – biểu tượng phát triển của Thủ đô tạo bước tiến mới; phát triển các cảng hàng không; đột phá trong cải thiện, giải quyết dứt điểm vấn nạn ô nhiễm môi trường; xác định các quỹ đất dự trữ; thực hiện quy hoạch bằng kế hoạch và chương trình hành động cụ thể, các định hướng không gian đều được gắn kết chặt chẽ với mô hình cân đối nguồn lực và các cơ chế đặc thù, vượt trội từ Luật Thủ đô.
Quy hoạch xác định cụ thể 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, kết hợp 9 trục động lực, với các vành đai, các hành lang, thúc đẩy liên kết vùng và quốc gia, kết nối biên giới, cảng biển và quốc tế; các không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc sông Đà, sông Hồng, sông Đuống; vành đai xanh di sản thiên nhiên, văn hóa, lịch sử, tâm linh, du lịch phía tây kết nối chuỗi danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử.
Tại cuộc họp, các đại biểu đề nghị các bộ, ngành sớm hoàn thiện quy hoạch ngành quốc gia để đảm bảo tính đồng bộ với quy hoạch Thủ đô, tránh chồng chéo. Đồng thời, cần ban hành hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật mới về đô thị xanh, đa tầng phù hợp với thông lệ quốc tế.
Các địa phương trong Vùng Thủ đô cũng được lưu ý cần phối hợp chặt chẽ với Hà Nội khi lập quy hoạch tỉnh để đảm bảo định hướng chung.
Đáng chú ý, TP Hà Nội kiến nghị Trung ương ủng hộ chủ trương cho phép thành phố chủ động xây dựng Bộ Quy chuẩn, tiêu chuẩn quy hoạch - kiến trúc đặc thù. Đây được coi là công cụ pháp lý quan trọng để thực thi quy hoạch phù hợp với những điều kiện riêng biệt của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.
