Khi giá vàng, giá thực phẩm "leo thang", các dấu hiệu, nguy cơ gia tăng lạm phát đã hiện hữu. Do đó, cần có giải pháp vừa kiểm soát tốt lạm phát nhưng vẫn đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Giá vàng, giá thực phẩm "leo thang", nguy cơ gia tăng lạm phát

Những ngày qua, giá thực phẩm đang tăng cao, đặc biệt là giá rau xanh tăng rất mạnh. Nhiều loại rau, củ tăng gấp vài lần so với thời điểm bình thường. Giới chuyên gia nhận định, nếu không sớm có giải pháp tăng nguồn cung nhằm bình ổn giá rau xanh tại các chợ truyền thống, siêu thị sẽ dẫn tới tác động đến chỉ số giá (CPI).

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), CPI 10 tháng đầu năm 2025 tăng 3,27% so với cùng kỳ. Trong 11 nhóm hàng thuộc CPI, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng mạnh nhất, góp 0,20 điểm phần trăm vào lạm phát chung. Cụ thể, thực phẩm tăng 0,69% (tác động làm CPI chung tăng 0,15 điểm phần trăm); ăn uống ngoài gia đình tăng 0,57%; lương thực tăng nhẹ 0,02%.

Cục Thống kê cho biết, CPI nhóm thực phẩm tháng 10/2025 của Thái Nguyên tăng 1,86% so với tháng trước; Quảng Ninh tăng 1,46%; Đà Nẵng tăng 1,22%; Quảng Ngãi tăng 1,2%; Hà Nội tăng 0,98%; Bắc Ninh tăng 0,75% và Quảng Trị tăng 0,72%.

Tốc độ tăng/giảm CPI tháng 10/2025 với các nhóm hàng hóa so với tháng trước đó. Nguồn: Cục Thống kê

Do chịu ảnh hưởng của hai cơn bão liên tiếp số 11 và số 12 gây mưa lớn, ngập úng diện rộng ở nhiều địa phương, nên nguồn cung thực phẩm bị gián đoạn và thiệt hại nông sản dẫn đến giá tăng cao. Do đó, việc kiểm soát giá lương thực, thực phẩm, đặc biệt là rau xanh được đánh giá là yếu tố quan trọng để kiềm chế lạm phát cuối năm.

CPI tháng 10/2025 tăng 0,20% so với tháng trước; tăng 2,82% so với tháng 12/2024; tăng 3,25% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mười tháng năm 2025, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 3,20%.

Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê Dịch vụ và Giá, Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết, một số nhóm hàng cần đặc biệt cần quan tâm như giá thực phẩm, giá vật liệu xây dựng thời gian qua tăng rất cao. Dù chiếm tỷ phần CPI thấp nhưng việc tăng giá có thể tác động vào rổ hàng hóa và qua đó là lạm phát.

"Trong 11 nhóm hàng hóa, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống dẫn đầu về quyền số với 34%. Do đó, ổn định nguồn cung, giá bán mặt hàng này không chỉ hỗ trợ đời sống người dân mà còn góp phần giữ ổn định mặt bằng giá trong 2 tháng cuối năm và giúp đạt mục tiêu kiểm soát lạm phát của nền kinh tế, do thời điểm cuối năm giá cả thường có biến động mạnh", bà Oanh chia sẻ.

Giá rau xanh tăng do chịu ảnh hưởng bởi các cơn bão lớn liên tiếp khiến nguồn cung hạn chế. Ảnh: Thái Nguyễn

Bên cạnh đó, nguy cơ từ lạm phát gia tăng cũng đến từ việc giá vàng tăng dữ dội trong những tháng vừa qua. Cụ thể, giá vàng trong nước biến động cùng chiều với giá vàng thế giới. Tính đến ngày 31/10/2025, giá vàng thế giới bình quân ở mức 4.030,66 USD/ounce, tăng 9,28% so với tháng trước, mức tăng mạnh nhất trong nhiều năm gần đây. Do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cắt giảm lãi suất điều hành khiến đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu giảm sâu và vàng trở nên hấp dẫn với nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, rủi ro địa chính trị, bất ổn kinh tế toàn cầu, các ngân hàng trung ương tiếp tục mua ròng vàng để đa dạng hóa dự trữ và hoạt động đầu cơ tăng mạnh đã thúc đẩy tăng giá.

Chỉ số giá vàng tháng 10/2025 tăng 44,02% so với cùng kỳ năm trước. Nguồn: Cục Thống kê

Trong nước, chỉ số giá vàng tháng 10 tăng 12,53% so với tháng trước; tăng 63,64% so với tháng 12/2024; tăng 65,03% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 10 tháng năm 2025, chỉ số giá vàng tăng 44,02% so với cùng kỳ năm trước.

Mặc dù giá vàng tăng không trực tiếp gây ra lạm phát, tuy nhiên, khi lạm phát cao thường khiến giá vàng tăng do nhu cầu mua vàng tăng lên. Khi lạm phát tăng, sức mua của đồng tiền giảm, khiến nhiều nhà đầu tư xem vàng là một tài sản trú ẩn an toàn để bảo toàn giá trị tài sản. Sự gia tăng nhu cầu này đẩy giá vàng lên cao, do đó, mối tương quan giữ giá vàng và lạm phát thường song hành cùng nhau.

Đầu tư công và xuất khẩu là hai động lực tăng trưởng "then chốt"

Trước những diễn biến phức tạp của giá vàng và mưa lũ tác động tới giá hàng hóa, phẩm, những khó khăn này gây ra nguy cơ gây lạm phát gia tăng, cũng như giảm mức tăng trưởng chung của kinh tế Việt Nam.

Theo các chuyên gia, để trở thành nước thu nhập cao, Việt Nam cần bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, tiệm cận mức hai con số. Tuy nhiên, tăng trưởng và lạm phát luôn song hành, không thể kỳ vọng nền kinh tế vừa tăng trưởng cao vừa không có lạm phát nhất định. Vấn đề là phải kiểm soát được lạm phát trong ngưỡng hợp lý. Do đó, cần có những giải pháp kiểm soát lạm phát và chú trọng vào các lĩnh vực như đầu tư công, xuất khẩu.

Theo Cục Thống kê, trong 3 quý đầu năm 2025, tăng trưởng GDP 3 quý đầu năm 2025 đạt mức cao 7,85% (riêng quý III/2025 trên 8,2%), chỉ thấp hơn tốc độ tăng cùng kỳ năm 2022 trong giai đoạn 2011 - 2025.

Trong đó, đầu tư công và xuất khẩu đều là hai động lực tăng trưởng then chốt của Việt Nam. Đầu tư công chiếm gần một nửa tăng trưởng trong 9 tháng đầu (đóng góp trực tiếp và gián tiếp qua nhiều ngành).

Nhờ đó, các dự án hạ tầng trọng điểm như: tuyến cao tốc Bắc – Nam giai đoạn 2, sân bay Long Thành và hệ thống vành đai đô thị đã tăng tiến độ rõ rệt. Việc đẩy nhanh giải ngân không chỉ giúp thúc đẩy xây dựng, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa cho doanh nghiệp sản xuất – vật liệu – logistics, góp phần cải thiện chuỗi giá trị và tăng năng suất sử dụng vốn.

Bên cạnh đó, xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ cũng là động lực quan trọng. Trong 3 quý 2025, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 348,74 tỷ USD, tăng 16,0% so với cùng kỳ năm trước.

Theo TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu dự kiến đạt 800 – 850 tỷ USD là mức kỷ lục mới, trong khi đầu tư công và FDI tiếp tục là động lực chính. Dòng vốn FDI giải ngân tăng, số doanh nghiệp thành lập mới nhiều hơn, phản ánh niềm tin đang trở lại.

"Đầu tư công tiếp tục giữ vai trò trung tâm, nhưng cần được điều tiết hợp lý. Nếu quá lớn, đầu tư công có thể chèn lấn khu vực tư nhân; ngược lại, nếu dàn trải, hiệu quả đầu tư sẽ giảm. Đầu tư công cần tập trung vào các dự án hạ tầng thiết yếu – những lĩnh vực tư nhân chưa đủ hấp dẫn để tham gia" ông Bình nhận định.

Lĩnh vực xuất khẩu đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025. Ảnh: AI
Theo bà Nguyễn Thu Oanh, tính trong 10 tháng 2025, bình quân mỗi tháng xuất khẩu hơn 39 tỷ USD. Nếu duy trì được đà này, thì ngay giữa tháng 11 năm nay, kim ngạch xuất khẩu sẽ vượt con số của năm 2024.

Bà Oanh cũng cho rằng, kết quả xuất nhập khẩu 10 tháng của năm 2025 không chỉ khẳng định khả năng thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp Việt Nam, mà còn thể hiện hiệu quả của chính sách mở cửa, hội nhập sâu rộng, góp phần thúc đẩy tăng trưởng GDP và củng cố vị thế kinh tế đối ngoại của đất nước.

"Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm, xung đột địa chính trị kéo dài và chủ nghĩa bảo hộ thương mại gia tăng, xuất - nhập khẩu của Việt Nam vẫn duy trì được đà phục hồi ấn tượng, trở thành một trong những điểm sáng nổi bật của nền kinh tế", bà Oanh nhấn mạnh.

Link gốc