Mới đầu vụ, giá sầu riêng miền Tây đã lao dốc mạnh, biến động khó lường khiến nhà vườn đối mặt nhiều rủi ro, lợi nhuận sụt giảm.
Biến động “hơn cả giá vàng”
Dù mới bước vào đầu vụ, thị trường sầu riêng tại miền Tây đã ghi nhận những đợt giảm giá mạnh. Giá biến động liên tục không chỉ khiến nhà vườn mất đi tâm lý phấn khởi thường thấy đầu mùa.
Gia đình ông Nguyễn Hoàng Anh ở xã Đại Hải (TP Cần Thơ), trước đây là xã Ba Trinh (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng), hiện có khoảng 4.000 m2 sầu riêng Thái cho trái sớm. Ông vừa thu hoạch khoảng 2,5 tấn, được thương lái thu mua với giá xô 65.000 đồng/kg.
Ông Hoàng Anh cho biết hơn 10 ngày trước, giá sầu riêng Thái còn 110.000 đồng/kg nhưng đến kỳ thu hoạch đã giảm mạnh. So với đầu vụ năm ngoái từng đạt 160.000 đồng/kg, mức giá hiện nay chỉ ngang chính vụ các năm trước. "Mấy năm trước, sầu riêng sớm giá cao lắm, ai cũng phấn khởi. Còn từ đầu năm đến nay, giá cứ ở mức thấp. Với mức giá vừa rồi, trừ chi phí thì gia đình tôi lời không nhiều", ông Hoàng Anh cho biết.
Vườn sầu riêng xử lý cho trái sớm, chi phí cao nhưng lợi nhuận không như kỳ vọng. Ảnh: Phương Anh
Ông Huỳnh Thanh Lễ - Giám đốc HTX Nông nghiệp Trinh Lợi, xã Đại Hải (TP Cần Thơ) cho biết, giai đoạn cao điểm đầu vụ 2022 - 2023, giá sầu riêng từng vọt lên 190.000 - 220.000 đồng/kg, hay đầu vụ năm ngoái vẫn duy trì mức 145.000 - 165.000 đồng/kg, mức giá hiện tại thấp hơn rất nhiều. "Giá lên thì chậm, nhưng khi giảm thì có thể rớt 20.000 - 30.000 đồng chỉ trong một ngày, biến động còn hơn cả giá vàng", ông Lễ nhận xét.
Ông Lê Văn Phước Lạc - Giám đốc HTX Dịch vụ Nông nghiệp Phú An, xã Bình Phú (tỉnh Đồng Tháp) thông tin, HTX hiện có 410ha sầu riêng đã được cấp mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu. Hiện nay, giá thu mua sầu riêng Ri6 tại vườn là 40.000 đồng/kg, còn sầu riêng Thái có giá khoảng 80.000 đồng/kg.
"Từ khi Trung Quốc siết tiêu chuẩn, doanh nghiệp thu mua dè dặt hơn và yêu cầu khắt khe hơn về truy xuất nguồn gốc, mã vùng trồng. HTX đã nỗ lực đáp ứng, nhưng doanh nghiệp vẫn lo ngại rủi ro nên không muốn ký hợp đồng lâu dài", ông Lạc chia sẻ.
Một thương lái tại phường Ngã Bảy (TP Cần Thơ) cho biết sầu riêng Thái loại A mua tại vườn khoảng 110.000 - 115.000 đồng/kg nhưng hiện chỉ còn khoảng 85.000 đồng/kg. Nguyên nhân giảm giá, là do một số phòng test Cadimi, Vàng O tạm ngưng hoạt động và một số lô hàng không đạt kiểm nghiệm, gây khó cho doanh nghiệp xuất khẩu. “Có trường hợp đã đặt cọc vườn nhưng đến ngày thu hoạch phải tuyển trái bán lẻ hoặc xin nông dân giảm giá theo thị trường”, người này cho biết.
Chi phí tăng, rủi ro cao với vụ sớm
Theo ông Hoàng Anh, việc xử lý cho cây ra trái sớm năm nay gặp thời tiết bất lợi, mưa kéo dài trong giai đoạn ra bông khiến tỷ lệ đậu trái thấp. Chi phí sản xuất vụ sớm vì thế tăng lên khoảng 32.000 đồng/kg, cao hơn vụ thuận gần 10.000 đồng/kg. "Thời gian chờ thu hoạch dài, công chăm sóc và thuê lao động nhiều nên với giá bán hiện nay, lợi nhuận không đáng kể", ông nói.
Ông Huỳnh Thanh Lễ cho biết diện tích sầu riêng xử lý sớm của HTX vụ này khá lớn nhưng tỷ lệ thành công không đồng đều. Theo ông, xử lý ra hoa sớm vào tháng 5 - 7 âm lịch cho tỷ lệ đậu trái cao, còn từ tháng 8 - 9 rủi ro rất lớn; sang tháng 10 cây ra trái tự nhiên, khó kiểm soát.
Để thích ứng với biến động thị trường, ông Lễ cho biết HTX đang tập trung xây dựng nền tảng sản xuất bền vững nhằm đáp ứng yêu cầu xuất khẩu chính ngạch. "Chúng tôi dự kiến mời các chuyên gia từ Đại học Cần Thơ xuống hỗ trợ, hướng dẫn biện pháp phòng ngừa Cadimi. Sầu riêng được xem là "cây tỉ đô", nếu không kiểm soát tốt thì nguy cơ mất thị trường xuất khẩu là rất lớn", ông Lễ lo ngại.
Còn nông dân Nguyễn Hoàng Anh kiến nghị việc test Cadimi ngay tại kho; nếu đạt chuẩn thì cho xuất khẩu, không phải chờ đến khâu thông quan cửa khẩu, nhằm tránh tình trạng ùn ứ.
Nhà vườn miền Tây thu hoạch sầu riêng đầu vụ trong bối cảnh giá giảm. Ảnh: Phương Anh
TP Cần Thơ hiện có khoảng 13.000 ha sầu riêng, trong đó hơn 500 mã số vùng trồng đã được cấp, với tổng diện tích trên 9.300 ha. Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục thông tin, hướng dẫn nông dân thực hiện các tiêu chuẩn xuất khẩu, nhằm bảo đảm yêu cầu về an toàn thực phẩm và kiểm dịch thực vật.
PHƯƠNG ANH - QUYÊN PHẠM
