Liên minh châu Âu (EU) "không có ý định" khôi phục Hiệp định Toàn diện về Đầu tư (CAI) đã bị đình trệ với Trung Quốc, theo tuyên bố của một quan chức ngoại giao cấp cao của EU. Thay vào đó, EU muốn tập trung giải quyết những vấn đề tồn tại trong quan hệ thương mại song phương.
"Không có ý định" khôi phục CAI
Phát biểu tại một cuộc thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn với Trung Quốc, bà Marjut Hannonen, Trưởng bộ phận thương mại của Phái đoàn EU tại Trung Quốc, cho biết quan hệ thương mại giữa hai khối đã “liên tục xấu đi” trong 15 – 20 năm qua, khi Bắc Kinh ngày càng dựng thêm nhiều rào cản đối với doanh nghiệp châu Âu.
Trước đó, một số quan chức Trung Quốc, bao gồm cả cựu đại sứ Trung Quốc tại EU Fu Cong, đã tích cực vận động để tái khởi động các cuộc đàm phán về CAI – từng được kỳ vọng là một bước ngoặt lớn trong hợp tác đầu tư song phương.
.png)
Tuy nhiên, vào năm 2021, Nghị viện châu Âu đã đình chỉ việc phê chuẩn thỏa thuận này, sau một loạt biện pháp trừng phạt qua lại liên quan đến cáo buộc vi phạm nhân quyền ở Tân Cương, điều mà Bắc Kinh phủ nhận.
Gần đây, quan hệ giữa EU và Trung Quốc có dấu hiệu hạ nhiệt, đặc biệt sau khi Bắc Kinh dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với 5 thành viên Nghị viện châu Âu và Tiểu ban Nhân quyền của cơ quan này hồi tháng trước – một động thái được cho là nhằm khơi lại hy vọng nối lại đàm phán CAI.
Tuy nhiên, khi được hỏi về khả năng nối lại thỏa thuận, bà Hannonen nhấn mạnh: “EU không quan tâm đến việc làm bất cứ điều gì liên quan đến CAI. Không hề có ý định theo hướng đó”.
Bà nói thêm: “Chúng ta đang có khá nhiều vấn đề tồn tại với Trung Quốc cần được giải quyết. Việc đạt được tiến triển trong những vấn đề đó đã là một thách thức lớn, vì vậy chúng ta nên tập trung năng lượng vào đó. CAI hiện chỉ là một văn bản nằm đâu đó trong ngăn tủ”.
Các thách thức chính vẫn tồn tại
Dù thừa nhận vẫn còn những điểm sáng trong quan hệ kinh tế song phương, như lĩnh vực dịch vụ, bà Hannonen nhấn mạnh rằng các thách thức chính vẫn tồn tại, đặc biệt là chính sách trợ cấp mạnh tay của Trung Quốc đối với doanh nghiệp trong nước và việc nước này “vũ khí hóa” chính sách thương mại.
Một trong những mối lo lớn nhất của EU là tình trạng dư thừa công suất công nghiệp, vốn đang lan rộng trên nhiều lĩnh vực và cho phép các doanh nghiệp Trung Quốc bán hàng với giá rẻ tại thị trường châu Âu, gây thiệt hại cho các doanh nghiệp bản địa.
“Vấn đề dư thừa công suất là vô cùng nghiêm trọng, ngày càng lan rộng và Trung Quốc dường như không hề có ý định giải quyết. Thay vào đó, họ đang gia tăng gấp đôi năng lực sản xuất, khiến vấn đề trở nên tồi tệ hơn – và đây là một vấn đề mang tính toàn cầu”, bà Hannonen nói.
EU đã nhiều lần nêu quan ngại về tình trạng này, dẫn đến quyết định áp thuế nhập khẩu cao đối với xe điện do Trung Quốc sản xuất vào năm ngoái. Động thái này đã khiến Bắc Kinh phản ứng bằng các biện pháp đối phó tương ứng.
Phản hồi tại sự kiện, ông Li Jian, Vụ trưởng Vụ châu Âu thuộc Bộ Ngoại giao Trung Quốc, thừa nhận Bắc Kinh cũng có những lo ngại trong quan hệ thương mại với EU, song nhấn mạnh hai bên cần đối thoại để hóa giải bất đồng và tránh gây tổn hại quan hệ song phương.
Trong một phát biểu mang hàm ý chỉ trích chính sách thương mại của ông Trump, ông Lý nói rằng "một số quốc gia đang hành xử liều lĩnh, lạm dụng chủ nghĩa đơn phương, bảo hộ và bá quyền", điều này “gây tổn hại nghiêm trọng đến trật tự quốc tế”.
“Nếu những hành động như vậy không được kiềm chế, chúng sẽ làm bất ổn cộng đồng quốc tế. Trung Quốc và châu Âu cần thể hiện trách nhiệm, vai trò lãnh đạo, mang lại sự chắc chắn, và cùng nhau bảo vệ hệ thống quốc tế… Chúng ta phải tránh một thế giới nơi luật rừng ngự trị”, ông nhấn mạnh.
Theo SCMP
