Chánh Văn phòng Thủ tướng Đức tuyên bố, EU cần xem xét kỹ hơn khả năng sử dụng hàng trăm tỉ USD tài sản Nga bị đóng băng để hỗ trợ Ukraina.
Đức thúc giục EU xem xét khả năng sử dụng tài sản Nga bị đóng băng trị giá hàng trăm tỉ USD. Ảnh: Xinhua
“Chúng ta cần xem xét vấn đề tài sản của nhà nước Nga một cách kỹ lưỡng hơn nhiều so với những gì đã làm trước đây” - ông Thorsten Frei nói trong cuộc phỏng vấn với tờ Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung ngày 31.5, nhấn mạnh rằng không thể để Nga lợi dụng tình thế, kéo dài xung đột hoặc lách luật trừng phạt, mà không phải chịu hậu quả gì đáng kể.
Phát biểu của ông Frei là dấu hiệu cho thấy, Đức - dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz - có thể đang dần mềm hóa quan điểm trước đây về việc trực tiếp tịch thu khoảng 200 tỉ euro (227 tỉ USD) tài sản nhà nước Nga bị đóng băng ở Liên minh châu Âu (EU) kể từ sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraina năm 2022.
Hiện tại, EU đã đồng ý sử dụng lợi nhuận sinh ra từ các tài sản bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraina, tuy nhiên việc tịch thu tài sản gốc vẫn gây tranh cãi.
Các quốc gia như Pháp và Đức từng phản đối kịch liệt phương án này, lo ngại nó có thể gây phương hại đến đồng euro và phá vỡ các chuẩn mực pháp lý quốc tế về quyền sở hữu tài sản.
Tuy nhiên, xu hướng đang thay đổi. Lithuania và một số nước Đông Âu đã công khai kêu gọi Đức “nhập cuộc” với các đề xuất tịch thu tài sản của Nga.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ảnh: Xinhua
Ông Frei thừa nhận, đây là một vấn đề “gây tranh cãi và đầy rủi ro”. Nhưng ông cho rằng, trong bối cảnh mục tiêu ngừng bắn chưa đạt được, EU cần mạnh tay hơn để tạo ra đòn bẩy chiến lược.
“Nếu chúng ta muốn đạt được ngừng bắn bằng các biện pháp hòa bình, thì lựa chọn của chúng ta là rất giới hạn. Vì thế, tôi ủng hộ việc sử dụng những công cụ mà chúng ta đang có” - ông Frei nói.
Phát biểu này đánh dấu sự chuyển dịch rõ rệt trong thái độ của Đức, quốc gia vốn cẩn trọng với các bước đi có thể ảnh hưởng đến vị thế pháp lý và kinh tế của EU.
Theo các chuyên gia tài chính, việc tịch thu tài sản nhà nước của một quốc gia có chủ quyền là một bước đi cực kỳ hiếm hoi trong luật pháp quốc tế và nếu được thông qua, sẽ tạo ra tiền lệ lịch sử.
Các nhà phê bình cảnh báo rằng, động thái này có thể khiến các nước mất lòng tin vào việc đầu tư vào tài sản châu Âu. Bài toán lợi - hại đang đặt EU vào thế lưỡng nan.
Tuy nhiên, phe ủng hộ lập luận, tái thiết Ukraina sẽ cần hàng trăm tỉ USD và tài sản Nga là nguồn lực hợp lý nhất để buộc Mátxcơva phải “trả giá".
Đề xuất tịch thu tài sản Nga từng được Mỹ nêu ra, nhưng ngay cả Washington cũng chưa thể tiến hành một cách triệt để vì rào cản pháp lý. Nếu EU - đặc biệt là với Đức dẫn dắt - quyết định mở cánh cửa nguy hiểm này, hệ thống tài chính toàn cầu có thể bước vào một thời kỳ mới, nơi tài sản quốc gia không còn bất khả xâm phạm trong xung đột hiện đại.
