Người dân làng Mai Dịch lo ngại Nghĩa trang Trần Hưng bị thu hồi đất khi dự án KĐT Thành phố giao lưu triển khai, dù căn cứ pháp lý chưa rõ ràng.

Tranh cãi pháp lý quanh Nghĩa trang Trần Hưng và dự án Thành phố giao lưu. Ảnh: Đặng Tiến

Nhiều hộ dân, đại diện các dòng họ có mộ phần tại Nghĩa trang Trần Hưng (phường Phú Diễn, TP Hà Nội) đang liên tục gửi đơn kiến nghị phản ánh nguy cơ nghĩa trang bị ảnh hưởng bởi Dự án Khu đô thị (KĐT) Thành phố giao lưu. Lo ngại càng gia tăng khi xuất hiện nhóm người lạ có hành vi cản trở, thậm chí đe dọa, hành hung người dân khi vào thăm viếng, sửa sang mộ phần.

Trước đó, ngày 9.7.2025, Báo Lao Động đã phản ánh tình trạng con đường dẫn vào Nghĩa trang Trần Hưng bất ngờ bị đào hố, rào tôn, khiến hàng trăm người dân phải lội nước, vượt rào vào viếng mộ người thân. Đến ngày 30.1.2026, ghi nhận của phóng viên cho thấy người dân vẫn phải thay nhau túc trực, “bảo vệ” lối vào nghĩa trang.

Theo phản ánh, từ cuối tháng 6.2025, đơn vị thi công dự án bất ngờ rào chắn con đường duy nhất dẫn vào nghĩa trang, khiến nhiều gia đình không thể thăm viếng, chôn cất người thân. Chỉ sau khi chính quyền và công an phường Phú Diễn xuống hiện trường, lối vào mới được mở lại. Tuy nhiên, lo ngại tình trạng tái diễn, người dân vẫn phải chia ca túc trực suốt ngày đêm.

Sự việc tiếp tục căng thẳng sau ngày 24.9.2025, khi Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cùng UBND phường Phú Diễn bàn giao mốc giới thực địa đợt 3 của Dự án Khu đô thị Thành phố giao lưu cho Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Quốc tế Vibega, với diện tích 105.820,8m². Theo người dân, trong diện tích này có toàn bộ con đường đi vào Nghĩa trang Trần Hưng.

Bà Nguyễn Thị Phương (ở làng Mai Dịch, phường Phú Diễn) cho biết, người dân đề nghị chính quyền giữ lại nghĩa trang đã tồn tại từ nhiều đời nay và giữ nguyên con đường đi vào.

Khu vực Nghĩa trang Trần Hưng. Ảnh: Đặng Tiến

Người dân làng Mai Dịch cùng cho biết, theo Quyết định số 3823/QĐ-UBND ngày 18.6.2004 của UBND TP Hà Nội, diện tích đất thu hồi giao cho Công ty Vibega chủ yếu là đất nông nghiệp do địa phương quản lý. Trong khi đó, theo Luật Đất đai, đất nghĩa trang thuộc nhóm đất phi nông nghiệp, không phải đất nông nghiệp.

Người dân khẳng định, đến nay họ chưa được thông báo công khai, niêm yết căn cứ pháp lý liên quan đến việc thu hồi đất nghĩa trang; chưa nhận được giấy mời họp dân, chưa được kiểm kê, điều tra hiện trạng, cũng chưa có phương án bồi thường, hỗ trợ hay di dời. Vì vậy, nghĩa trang vẫn phải có lối đi hợp pháp, không thể để tồn tại tình trạng người dân phải “canh đường” vào thăm mộ.

Trong khi kiến nghị chưa được giải quyết, đầu tháng 11.2025, máy móc tiếp tục được đưa vào san lấp khu vực xung quanh nghĩa trang. Theo anh Bùi Mạnh Cường, ngày 28.12.2025, khi anh cùng một số người vào sửa sang phần mộ tổ tiên trước Tết đã bị một số người lạ mặt vào gây sự và đánh anh chảy máu đầu. Sau sự việc trên người dân đã phải lắp camera để bảo vệ. Đỉnh điểm, ngày 10.1.2026, theo phản ánh của người dân, một nhóm người tự xưng là người của dự án đã chửi bới, đe dọa, ngăn cản việc sửa sang mộ phần, mang theo hung khí, đập phá trong khuôn viên nghĩa trang.

Người dân dựng lán bảo vệ đường vào Nghĩa trang Trần Hưng. Ảnh: Đặng Tiến

Trao đổi với phóng viên, đại diện Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Phú Diễn cho biết UBND phường đã yêu cầu chủ đầu tư cung cấp hồ sơ pháp lý liên quan, đồng thời giữ nguyên hiện trạng đường vào nghĩa trang cho đến khi các tuyến đường dự án được khớp nối theo quy hoạch. Công an phường được giao tăng cường tuần tra, bảo đảm an ninh trật tự.

Tuy nhiên, khi được hỏi về căn cứ pháp lý việc Nghĩa trang Trần Hưng có thuộc diện thu hồi hay không, đại diện UBND phường chỉ viện dẫn các quyết định thu hồi đất và điều chỉnh quy hoạch của UBND TP Hà Nội. Đối chiếu cho thấy, các văn bản này chưa xác định rõ ranh giới thu hồi đối với đất nghĩa trang; trong đó, Quyết định điều chỉnh quy hoạch 1/500 mang tính quy hoạch xây dựng, không phải quyết định thu hồi đất.

Ngày 15.1.2026, trả lời kiến nghị của người dân, UBND phường Phú Diễn khẳng định biên bản bàn giao 105.820,8m² không bao gồm Nghĩa trang Trần Hưng. Dù vậy, đến nay vẫn chưa có văn bản nào xác định rõ ranh giới pháp lý của nghĩa trang.

Việc chưa làm rõ Nghĩa trang Trần Hưng có thuộc diện thu hồi đất hay không, nếu có thì căn cứ pháp lý nào, đang khiến khiếu kiện kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự.

Đặng Tiến
 
Link gốc