Đồng Nai di dời toàn bộ nhà máy tại Khu công nghiệp Biên Hòa 1 để hình thành đô thị - thương mại - dịch vụ hiện đại, đồng thời bảo vệ sông Đồng Nai.
Các doanh nghiệp di dời bàn giao mặt bằng tại Khu công nghiệp Biên Hòa 1, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Hà Anh Chiến
Khu công nghiệp không còn đáp ứng yêu cầu về môi trường
Khu công nghiệp Biên Hòa 1 (phường Trấn Biên, Đồng Nai) thành lập năm 1963, là KCN lâu đời nhất cả nước. Sau nhiều năm, hạ tầng xuống cấp, công nghệ lạc hậu, không còn đáp ứng yêu cầu môi trường, lại nằm sát sông Đồng Nai - nguồn nước của hàng triệu dân.
Trước thực trạng đó, Đồng Nai quyết định di dời toàn bộ nhà máy trên diện tích gần 330ha để chuyển đổi thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ gắn với bảo vệ môi trường. Chủ trương di dời đã được Chính phủ phê duyệt từ nhiều năm trước. Tỉnh đã ban hành quyết định, đối thoại, hỗ trợ doanh nghiệp tìm địa điểm mới, bố trí quỹ đất tại các KCN khác và thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định. Đến nay, khoảng 355 hộ dân đã di dời, nhiều doanh nghiệp hoàn tất hoặc đang tháo dỡ nhà xưởng.
Tại Khu công nghiệp Biên Hòa 1 có hàng chục doanh nghiệp thuộc diện di dời. Đại diện một doanh nghiệp phải di dời trong Khu công nghiệp Biên Hòa 1 chia sẻ, rất đồng thuận với chủ trương di dời Khu công nghiệp Biên Hòa 1. Tuy nhiên, do nhà máy có lịch sử hoạt động lâu đời tại Khu công nghiệp Biên Hòa 1, khoảng 350 người lao động làm việc tại nhà máy đa phần đều ở độ 40-50 tuổi, khó xin việc được công việc mới và cũng khó theo công ty khi di dời địa điểm.
Đến nay, doanh nghiệp đã di dời được 2/3 tài sản và doanh nghiệp kiến nghị kéo dài thời hạn, đồng thời xin hỗ trợ thêm chi phí di dời và chi phí hỗ trợ người lao động mất việc.
Hình thành trung tâm chính trị - hành chính ven sông Đồng Nai
Theo quy hoạch, Khu công nghiệp Biên Hòa 1 sau chuyển đổi sẽ hình thành 3 cụm công trình, lấy sông Đồng Nai làm trục cảnh quan chủ đạo, đồng thời đảm bảo yếu tố “xanh” và “mở” xuyên suốt. Trong đó, điểm nhấn là công trình Khu Trung tâm chính trị - hành chính của tỉnh với các khu chức năng: Khu Trung tâm chính trị - hành chính tỉnh Đồng Nai là nơi làm việc của tất cả các cơ quan Đảng, chính quyền, đoàn thể, sở, ban, ngành của tỉnh; Khu Trung tâm hội nghị - triển lãm là nơi tổ chức các sự kiện hội nghị, hội thảo, triển lãm quy mô lớn và quan trọng của tỉnh; Khu Quảng trường trung tâm - quảng trường nước là nơi tổ chức các sự kiện chính trị, văn hóa, thể thao, các buổi diễu hành, lễ hội, biểu diễn ngoài trời, đồng thời là không gian sinh hoạt cộng đồng cho người dân cả ngày lẫn đêm.
Để khai thác tối đa lợi thế của khu công nghiệp sau chuyển đổi, tỉnh đã quy hoạch thành những cụm công trình, đồng thời tổ chức cuộc thi tuyển phương án kiến trúc Khu Trung tâm chính trị - hành chính của tỉnh nhằm lựa chọn thiết kế chất lượng, sáng tạo, có tính biểu tượng cao, thể hiện vai trò đầu mối chính trị - hành chính của tỉnh; bảo đảm hài hòa giữa thẩm mỹ và công năng, tuân thủ quy hoạch tổng thể, kiến trúc công trình cũng như cảnh quan khu vực.
Phương án được lựa chọn phải là một khu trung tâm hành chính đồng bộ, hiện đại, mang bản sắc riêng, góp phần xây dựng hình ảnh tỉnh Đồng Nai năng động, văn minh và phát triển bền vững.
Ông Hồ Văn Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai đề nghị các doanh nghiệp khẩn trương di dời và bàn giao mặt bằng trong tháng 9.2025. “Chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 là chủ trương lớn của tỉnh, cũng là mong mỏi từ lâu của người dân và đề nghị các doanh nghiệp phải bàn giao mặt bằng đúng thời hạn” - ông Hà nhấn mạnh.
Mục tiêu của đề án Chuyển đổi công năng Khu công nghiệp Biên Hòa 1 thành khu đô thị - thương mại - dịch vụ và cải thiện môi trường nhằm xây dựng một khu đô thị - dịch vụ - thương mại mới văn minh, hiện đại và phát triển bền vững, tạo bộ mặt mỹ quan đặc trưng cho khu vực đô thị Đồng Nai. Cải thiện môi trường, hạn chế ô nhiễm môi trường nước của hệ thống sông Đồng Nai, bảo vệ nguồn nước sinh hoạt cho hàng triệu dân của tỉnh Đồng Nai, TPHCM.
HÀ ANH CHIẾN
