Chính sách tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP mở cơ chế hỗ trợ thuê tài sản công và miễn thuế, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân giảm chi phí và mở rộng sản xuất.
Doanh nghiệp tư nhân mở rộng dư địa khi nguồn tài sản công được kích hoạt. Ảnh: Hải Nguyễn
Nghị định 20/2026/NĐ-CP, triển khai Nghị quyết 198/2025/QH15, lần đầu thiết lập một khuôn khổ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Hệ thống chính sách bao gồm ưu tiên tiếp cận nhà, đất là tài sản công, giảm chi phí thuê mặt bằng, công khai quỹ tài sản công và miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm cho doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lần đầu. Đây được xem là hành lang liền mạch nhằm tháo gỡ các nút thắt lớn nhất về chi phí và mặt bằng của khu vực tư nhân.
Cơ chế hỗ trợ tài sản công lần đầu dành riêng cho doanh nghiệp tư nhân
Theo Điều 6 Nghị định 20/2026/NĐ-CP, các doanh nghiệp thuộc diện ưu tiên được tiếp cận nhà, đất là tài sản công không trực tiếp từ cơ quan nhà nước mà thông qua đơn vị có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương theo Nghị định 108/2024/NĐ-CP (được sửa đổi tại Nghị định 286/2025/NĐ-CP). Cách thức này loại bỏ hoàn toàn cơ chế xin – cho, chuẩn hóa quá trình định giá, ký hợp đồng và giám sát khai thác tài sản công.
Doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo được thuê nhà theo giá niêm yết và hưởng các mức giảm tiền thuê theo quy định hiện hành. Với các doanh nghiệp mới khởi động sản xuất đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ, ưu đãi này giúp giảm đáng kể áp lực chi phí mặt bằng, vốn luôn chiếm tỉ trọng lớn trong giai đoạn ban đầu.
Minh bạch quỹ nhà, đất công để doanh nghiệp không còn phải “tự mò” mặt bằng
Nghị định 20/2026/NĐ-CP yêu cầu UBND cấp tỉnh công khai toàn bộ danh mục tài sản công đủ điều kiện cho thuê, kèm tiêu chí hỗ trợ, mức giảm và quy trình thực hiện. Tất cả phải được đăng tải trên cổng thông tin điện tử của địa phương.
Trong nhiều năm, thiếu dữ liệu chính thống về mặt bằng là một trong những trở ngại lớn của doanh nghiệp nhỏ. Việc phải tìm kiếm qua môi giới hoặc nguồn tin không chính thức khiến doanh nghiệp đối mặt rủi ro pháp lý, chi phí phát sinh và khó lập kế hoạch đầu tư.
Khi quỹ tài sản công được công khai và chuẩn hóa, doanh nghiệp có thể so sánh và lựa chọn mặt bằng phù hợp hơn, đồng thời hạn chế lãng phí do tài sản công bị bỏ trống hoặc sử dụng kém hiệu quả.
Miễn thuế 3 năm giúp doanh nghiệp mới nhẹ gánh chi phí
Cùng với hỗ trợ về mặt bằng, Điều 7 Nghị định 20/2026/NĐ-CP đưa ra ưu đãi quan trọng: Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu. Đây là chính sách tác động trực tiếp đến năng lực tài chính của doanh nghiệp mới thành lập, giúp họ có thêm nguồn lực đầu tư cho sản xuất và thị trường.
Ưu đãi này không áp dụng với doanh nghiệp được hình thành từ sáp nhập, hợp nhất, chia tách hoặc chuyển đổi chủ sở hữu; cũng không áp dụng nếu người đại diện pháp luật từng điều hành một doanh nghiệp đã giải thể chưa đủ 12 tháng. Quy định này giúp tránh lách luật, bảo đảm chính sách đi đúng trọng tâm: Hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp thực chất.
Tất cả các chính sách trong Nghị định 20/2026/NĐ-CP dựa trên tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP. Việc xác định quy mô dựa trên số lao động tham gia BHXH và tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn theo từng lĩnh vực hoạt động.
Phân loại đúng giúp đảm bảo doanh nghiệp lớn không “đội lốt” doanh nghiệp nhỏ để hưởng ưu đãi, đồng thời bảo đảm nguồn lực ngân sách được phân bổ chính xác cho nhóm doanh nghiệp chiếm tỉ trọng lớn về số lượng nhưng hạn chế về khả năng tự tích lũy vốn.
Khai mở nguồn lực công, tạo đà tăng tốc cho khu vực tư nhân
Việc kết hợp giữa ưu đãi mặt bằng và ưu đãi thuế tạo ra một hành lang hỗ trợ đồng bộ và thực chất cho doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Khi chi phí mặt bằng được giảm, thủ tục minh bạch, nguồn tài chính được tiết kiệm và tái đầu tư, doanh nghiệp sẽ có điều kiện mở rộng hoạt động, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng tốt hơn với biến động thị trường.
Nghị định 20/2026/NĐ-CP vì vậy được xem là bước cải cách quan trọng, vừa kích hoạt hiệu quả nguồn lực tài sản công, vừa hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân giảm gánh nặng chi phí, qua đó tạo dư địa tăng trưởng mới cho khu vực vốn giữ vai trò động lực trong nền kinh tế Việt Nam.
Song Anh
