Bộ Tài chính và UBCKNN ủng hộ chủ trương cho phép doanh nghiệp FDI tham gia IPO gắn với niêm yết tại Việt Nam tương tự doanh nghiệp trong nước, nhằm mở rộng nguồn hàng hóa, tăng tính hấp dẫn và thanh khoản cho thị trường.
Tại Hội nghị phổ biến nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán và các văn bản quy định chi tiết vừa qua, ông Hoàng Văn Thu - Phó chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán (UBCKNN) đã có chia sẻ về quan điểm của Bộ Tài chính cũng như UBCKNN đối với cách ứng xử, tham gia thị trường của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).
Thực tế, việc doanh nghiệp FDI có được tham gia phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Việt Nam hay không từng là một vấn đề còn nhiều hạn chế về chủ trương, chính sách. Tuy nhiên, gần đây, Bộ Tài chính đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép doanh nghiệp FDI tham gia vào thị trường chứng khoán sau khi hoàn thành điều kiện về ưu đãi đầu tư và các ràng buộc liên quan đến giấy phép đầu tư.
Phó chủ tịch Hoàng Văn Thu và đại diện lãnh đạo các đơn vị thuộc UBCKNN giải đáp thắc mắc của doanh nghiệp tại Hội nghị
Theo đó, nếu gỡ bỏ được các vướng mắc nói trên, doanh nghiệp FDI hoàn toàn có thể tham gia thị trường Việt Nam như các doanh nghiệp trong nước, bao gồm việc đăng ký công ty đại chúng và IPO gắn với niêm yết. Đây là quan điểm chính sách mới, thể hiện sự mạnh dạn trong việc mở rộng cơ hội cho nhóm doanh nghiệp FDI, phù hợp với định hướng tăng lượng hàng hóa cho thị trường trong bối cảnh chứng khoán Việt Nam vừa được nâng hạng.
Phó chủ tịch Hoàng Văn Thu cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý với đề xuất của Bộ Tài chính để triển khai thực hiện. Quan điểm của Bộ Tài chính và UBCKNN là không ban hành một văn bản pháp luật riêng, mà chỉ cần doanh nghiệp FDI hoàn thành hết các điều kiện về ưu đãi, giấy phép đầu tư là được tham gia thị trường như doanh nghiệp Việt Nam, không phân biệt đối xử.
Đến nay, đã hơn hai thập kỷ kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 38/2003/NĐ-CP, cho phép doanh nghiệp FDI đủ điều kiện được chuyển đổi từ công ty trách nhiệm hữu hạn sang công ty cổ phần và niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau khi Nghị định này ra đời, giai đoạn 2003 – 2008 từng chứng kiến một làn sóng các doanh nghiệp FDI “lên sàn”. Tuy nhiên, kể từ năm 2017 đến nay, thị trường chứng khoán không đón thêm doanh nghiệp nào từ khu vực này
Nghị định số 245/2025/NĐ-CP ban hành trung tuần tháng 9/2025 được đánh giá là có nhiều quy định mang tính “mở khoá” tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nước ngoài tham gia thị trường vốn Việt Nam. Cụ thể, văn bản này đã có thêm các quy định nhằm đơn giản hóa thủ tục đăng ký niêm yết trái phiếu của tổ chức phát hành nước ngoài tại Việt Nam. Theo đó, kỳ hạn tối thiểu của trái phiếu được giảm từ 10 năm xuống còn 5 năm. Quy định “tổng số tiền huy động không vượt quá 30% vốn đầu tư của dự án” cũng được loại bỏ, đồng thời bổ sung các quy định về sử dụng vốn, cam kết niêm yết, tài khoản phong tỏa, đảm bảo quyền lợi của nhà đầu tư.
Ngoài ra, Nghị định cũng quy định theo hướng UBCKNN không xem xét việc đăng ký niêm yết chứng khoán của tổ chức phát hành nước ngoài và doanh nghiệp chỉ cần thực hiện đăng ký niêm yết tại sở giao dịch chứng khoán.
Cơ chế IPO gắn với niêm yết: DN lên sàn trong vòng 30 ngày
Cơ chế IPO gắn với niêm yết cũng là một trong những chủ đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm, Đặc biệt các DN lớn như BIDV, Agribank, Điện lực Gelex, Vinachem, PC1... hướng chú ý đến các quy định mới có tác động trực tiếp đến hoạt động huy động vốn và niêm yết trên thị trường chứng khoán.
Theo Phó chủ tịch UBCKNN Hoàng Văn Thu, trong các văn bản hướng dẫn thi hành Luật số
56/2024/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số luật thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Tài chính, trong đó có Luật Chứng khoán, điểm nổi bật nhất là Nghị định 245, sửa đổi một số điều của Nghị định 155 trước đây, liên quan đến hoạt động chào bán, thanh toán và giao dịch chứng khoán. Trong đó, việc gắn hoạt động IPO với niêm yết là bước đột phá lớn, cũng là giải pháp cụ thể để triển khai Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam mà Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt.
“Với các chính sách đột phá, nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường chứng khoán, cải cách thủ tục hành chính, Nghị định 245/2025/NĐ-CP sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường, đặc biệt là các doanh nghiệp có nhu cầu IPO gắn với niêm yết cổ phiếu, đồng thời, góp phần tăng cung hàng hóa cho thị trường, thu hút nhà đầu tư nước ngoài tham gia trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng”, ông Thu nhấn mạnh.
Theo lãnh đạo UBCKNN. trước đây, doanh nghiệp thường thực hiện IPO xong mới làm thủ tục niêm yết, khiến quá trình kéo dài - có trường hợp mất tới 90 đến 120 ngày - không đáp ứng được kỳ vọng của nhà đầu tư, đặc biệt là về tính thanh khoản. Tuy nhiên, với quy định mới, hai quy trình này được gắn kết chặt chẽ, thời gian hoàn tất chỉ còn khoảng 30 ngày, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
