Việc hình thành, phát triển trung tâm logistics không chỉ giúp Huế khai thác triệt để hạ tầng giao thông mà còn là tiền đề để hình thành khu thương mại tự do trong tương lai.
Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô sau hơn 15 năm hình thành, phát triển, đến cuối năm 2024 đã được Thủ tướng phê duyệt Quyết định điều chỉnh quy hoạch đến năm 2045.
Ông Hoàng Hải Minh, Phó Chủ tịch UBND TP. Huế cho biết, qua 15 năm hình thành và phát triển, Khu kinh tế (KKT) Chân Mây - Lăng Cô đã để lại dấu ấn tại KKT trọng điểm miền Trung, thu hút được các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Với việc điều chỉnh quy hoạch đến năm 2045, KKT Chân Mây – Lăng Cô sẽ cung cấp các dịch vụ logistics cho vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và hành lang Đông – Tây.
TP. Huế xác định logistics là ngành kinh tế mũi nhọn trong tương lai và đang nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, cơ chế chính sách cho lĩnh vực này.
Tháng 9/2022, HĐND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) ban hành hai Nghị quyết hỗ trợ các hãng tàu biển mở tuyến vận chuyển container và các đối tượng có hàng hóa vận chuyển bằng container đi, đến cảng Chân Mây.
Theo đó, các hãng tàu, đại lý hãng tàu kinh doanh vận chuyển hàng container khi trả và bốc hàng tại cảng Chân Mây với tần suất 2 chuyến mỗi tháng sẽ được hỗ trợ 210 triệu đồng/chuyến cập cảng.
Một góc KKT Chân Mây - Lăng Cô. Ảnh: Đình Duy
Với các doanh nghiệp, cá nhân có hàng xuất nhập khẩu đi và đến cảng Chân Mây bằng container sẽ được hỗ trợ 800 đến 1,1 triệu đồng (với container từ 20 đến 40 feet).
Đây là những động thái cho thấy địa phương này đang dần xác định tầm quan trọng, vai trò của logistics với nền kinh tế thông qua việc điều phối chính sách và hỗ trợ thủ tục cho doanh nghiệp logistics.
Nhiều chính sách ưu đãi đặc thù cũng đang được đề xuất nhằm thu hút doanh nghiệp logistics như ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, tín dụng, đơn giản thủ tục hành chính.
Dù vậy, cũng phải nhìn vào thực tế KKT Chân Mây – Lăng Cô vẫn thiếu các trung tâm logistics lớn, hệ thống kho bãi phân tán, chưa đồng bộ, nguồn nhân lực còn hạn chế đang làm giảm sức hút đầu tư cũng như năng lực cạnh tranh.
Từ logistics đến kỳ vọng khu thương mại tự do
TP. Huế được đánh giá có nền tảng và dư địa lớn để hình thành Khu thương mại tự do (FTZ), đặc biệt tại khu vực KKT Chân Mây – Lăng Cô.
KKT Chân Mây – Lăng Cô được quy hoạch thành 5 phân khu chức năng, trong đó phân khu phi thuế quan cho thấy tiềm năng phát triển thành một FTZ với đầy đủ cấu phần để thu hút các hoạt động thương mại, logistics với lợi thế có khu bến nước sâu Chân Mây, gần sân bay, quốc lộ 1A.
Với vị trí của Huế trên trục hành lang Đông – Tây và cửa ngõ biển, FTZ sẽ là nơi tập trung các trung tâm phân phối, kho ngoại quan, dịch vụ cảng biển phục vụ cho luồng hàng hóa quá cảnh và xuất nhập khẩu của cả khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và nước bạn Lào.
Tại diễn đàn logisics vùng lần thứ VI: Logistics xuyên biên giới – sức bật tăng trưởng vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Miền Trung mới được tổ chức tại Huế, TS. Trần Thị Hồng Minh - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược cho rằng việc phát triển FTZ tại Huế gắn liền với Trung tâm Logistics Xanh sẽ tạo cú hích đột phá cho phát triển kinh tế vùng.
Vận chuyển tàu hàng container tại Cảng Chân Mây. Ảnh: Đình Duy
Theo Tiến sĩ Minh, mô hình phát triển của FTZ Huế là tích hợp “Cảng biển + Logistics + Công nghiệp + Dịch vụ”, trong đó, cảng Chân Mây đóng vai trò hạt nhân cho hoạt động giao nhận và trung chuyển quốc tế.
Tiến sĩ Minh cho rằng việc hình thành FTZ Huế hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích như thu hút FDI, thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao vị thế quốc gia khi FTZ Huế trở thành biểu tượng của đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững của Việt Nam.
Để hiện thực hóa lộ trình trên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược cho rằng Quốc hội và Chính phủ cần ban hành một Nghị quyết thí điểm thành lập FTZ tại Khu kinh tế Chân Mây – Lăng Cô với những cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù.
Tích hợp quy hoạch Trung tâm Logistics và FTZ Huế vào quy hoạch tổng thể quốc gia cũng như quy hoạch vùng, huy động đa dạng nguồn lực từ ODA, PPP, FDI và khu vực tư nhân.
Song song với đó, Huế cần triển khai các chương trình đào tạo nhân lực logistics, ứng dụng AI, Big Data, IoT và Blockchain trong quản lý, vận hành logistics và thủ tục hải quan.
Cùng với đó TP. Huế cần tập trung vào việc thu hút các tập đoàn hàng đầu thế giới trong lĩnh vực vận tải biển, logistics và sản xuất công nghệ cao.
PGS – TS Hồ Thị Thu Hoài, Viện trưởng Viện nghiên cứu và phát triển logistics Việt Nam cho rằng khu FTZ tại Chân Mây – Lăng Cô nên tập trung vào ba trụ cột: phát triển cơ sở hạ tầng logistics hiện đại, hoàn thiện cơ chế chính sách tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
“Nếu được Trung ương chấp thuận và triển khai đồng bộ, FTZ này hứa hẹn sẽ đưa Huế vươn lên một tầm cao mới trên bản đồ logistics – thương mại quốc gia và khu vực, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Huế nói riêng và thúc đẩy tăng trưởng vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Miền Trung”, PGS – TS Hồ Thị Thu Hoài nhận định.
