Việc định danh vàng miếng bằng số sê-ri trên chứng từ giao dịch được kỳ vọng giúp minh bạch thị trường, chống gian lận và bảo vệ người mua.
Dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đang nhận được nhiều ý kiến đóng góp từ các bộ, ngành, chuyên gia.
Trong đó, các nội dung đáng chú ý gồm việc ghi số sê-ri vàng miếng trong chứng từ giao dịch, quy định thanh toán không dùng tiền mặt từ 20 triệu đồng trở lên và đề xuất mở rộng vai trò cho các ngân hàng thương mại (NHTM) trong hoạt động nhập khẩu, sản xuất vàng miếng.
Bộ Công an cho rằng, hiện chưa có quy định cụ thể về việc quản lý số sê-ri vàng miếng, từ số sê-ri vàng miếng mới sản xuất, số sê-ri vàng miếng móp méo được gia công lại, số sê-ri trong các giao dịch mua/bán, số sê-ri vàng miếng chuyển thành vàng nguyên liệu…
Việc ghi nhận bắt buộc thông tin về số sê-ri vàng miếng tại chứng từ trong các giao dịch nêu trên có thể giúp hạn chế các rủi ro trong hoạt động kinh doanh vàng, xác minh tính hợp pháp và nguồn gốc vàng giao dịch, giúp việc quản lý và kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng chặt chẽ và an toàn hơn, đồng thời đảm bảo quyền lợi khách hàng trong giao dịch vàng miếng.
Một số nhà đầu tư cá nhân cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với đề xuất bắt buộc ghi nhận số sê-ri vàng miếng trên chứng từ giao dịch. Anh Nguyễn Văn Tường (Tây Mỗ - Hà Nội) nói: “Hiện nay khi mua vàng miếng, người dân gần như không có cách nào xác minh chính xác nguồn gốc vàng nếu không còn giữ hóa đơn gốc. Nếu có cơ chế ghi rõ số sê-ri trên chứng từ và kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia thì sẽ an tâm hơn nhiều khi giao dịch lại”.
Nhiều người xếp hàng chờ mua vàng tại Hà Nội. Ảnh: Phương Anh
Đồng quan điểm, chị Nguyễn Phương Anh (Cầu Giấy - Hà Nội) cho rằng, việc quản lý số sê-ri không chỉ giúp thị trường minh bạch mà còn bảo vệ người tiêu dùng, hạn chế tình trạng gian lận, tráo đổi vàng trong mua bán. "Tôi ủng hộ đề xuất này. Nếu được thông qua, tôi cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu để người dân nắm bắt và thực hiện" - chị Phương Anh nói.
Chia sẻ với PV Lao Động, chuyên gia tài chính – TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng việc yêu cầu ghi số sê-ri vàng miếng trong các hóa đơn là cần thiết và hợp lý.
Tuy nhiên, ông lưu ý việc quản lý cần gắn với tổng lượng vàng được Ngân hàng Nhà nước cấp phép đưa vào nền kinh tế. Ví dụ, nếu hằng năm Ngân hàng Nhà nước cấp phép nhập khẩu 10 tấn vàng thì hệ thống quản lý sê-ri cũng cần bám sát khối lượng này, phân bổ rõ ràng cho từng đơn vị được phép sản xuất hoặc nhập khẩu.
Tiếp thu đề xuất, đóng góp, Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ phối hợp với Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể việc ghi nhận số sê-ri vàng miếng trên chứng từ, tiến tới thiết lập hệ thống quản lý đồng bộ và hiện đại.
Song song với việc tăng cường kiểm soát số sê-ri, dự thảo Nghị định cũng bổ sung quy định buộc các giao dịch vàng có tổng giá trị từ 20 triệu đồng trong một ngày trở lên phải thực hiện thông qua tài khoản ngân hàng. Mục tiêu là xác thực thông tin khách hàng, tăng minh bạch và hạn chế tình trạng rửa tiền. Dự thảo cũng nhấn mạnh việc tính giá trị 20 triệu đồng theo tổng giao dịch trong ngày của mỗi khách hàng, nhằm ngăn chặn hành vi chia nhỏ giao dịch để “lách luật”.
Những góp ý trên cho thấy sự đồng thuận cao về chủ trương quản lý vàng miếng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải xây dựng một hệ thống pháp lý và kỹ thuật đủ mạnh để triển khai hiệu quả, tránh gây thêm thủ tục rườm rà cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh thị trường vàng vẫn tiềm ẩn nhiều biến động và rủi ro đầu cơ, việc kiểm soát nghiêm ngặt nhưng linh hoạt là điều kiện cần thiết để ổn định vĩ mô và bảo vệ lợi ích người dân.
Phan Anh
