Địa chính trị, cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ và sự phân hóa trong chính sách tiền tệ được xem là những động lực then chốt chi phối thị trường tài chính toàn cầu năm 2026.
Địa chính trị là một trong những động lực then chốt chi phối thị trường tài chính toàn cầu năm 2026. Ảnh: Xinhua
“Thiên nga đen thực sự có thể đến từ một nơi khác. Rủi ro có thể xuất phát từ một góc khuất ít được chú ý, như một cú sốc kinh tế vĩ mô bất ngờ hoặc một thay đổi chính sách đột ngột" - bà Ipek Ozkardeskaya, chuyên gia phân tích cấp cao của Swissquote Bank, nhận định. Thiên nga đen chỉ những sự kiện hiếm gặp nhưng có sức tác động mạnh đến thị trường.
Về những chủ đề lớn đang định hình thị trường năm 2026, việc đề cử Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) mới vào đầu tháng 1 là sự kiện then chốt, khi nhiệm kỳ của ông Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5.
Rủi ro lớn nhưng bị đánh giá thấp nhất năm 2026 là việc FED nới lỏng chính sách tiền tệ quá đà so với thực trạng kinh tế, từ đó khiến lạm phát quay trở lại và gây xáo trộn thị trường, ông Lale Akoner - chiến lược gia thị trường toàn cầu của eToro - cảnh báo.
Theo ông, việc tiếp tục cắt giảm lãi suất có thể dẫn đến nới lỏng mạnh tay, đẩy lạm phát tăng cao và buộc FED phải đảo chiều chính sách một cách gây xáo trộn.
Trong khi đó, Tòa án Tối cao Mỹ chuẩn bị ra phán quyết về tính hợp pháp của các gói thuế khẩn cấp quy mô lớn do Tổng thống Donald Trump ban hành. Thêm vào đó, cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ sẽ diễn ra vào tháng 11.
Địa chính trị càng trở thành tâm điểm sau khi Mỹ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro. Canada và Greenland (Đan Mạch) - những mục tiêu trong các phát ngôn của Tổng thống Donald Trump - đang theo dõi sát diễn biến tại Venezuela.
Năm 2026 cũng là năm bầu cử quan trọng tại nhiều nền kinh tế mới nổi, từ Hungary đến Brazil và Colombia, có thể tạo lực cản cho thị trường sau năm 2025 khởi sắc.
Thị trường chứng khoán Mỹ, Nhật Bản và châu Âu được kỳ vọng tiếp tục tăng trong năm 2026, nhưng khó tái lập mức tăng nóng của năm 2025. Có tới 56% số người được hỏi dự báo thị trường sẽ điều chỉnh trong những tháng tới.
Một đợt bán tháo cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) có thể ảnh hưởng tới tâm lý chung. Cơn sốt AI đã đẩy định giá lên cao, nuôi dưỡng kỳ vọng về các khoản chi khổng lồ cho hạ tầng công nghệ. Tuy nhiên, những nghi ngờ về hiệu quả đầu tư AI và mức nợ ngày càng tăng của một số doanh nghiệp đang dần xuất hiện.
Các nhà phân tích dự báo chỉ số S&P 500 đạt 7.490 điểm vào cuối năm 2026, trong khi STOXX 600 của châu Âu đạt 623 điểm, tương ứng mức tăng hơn 9% và 5% so với cuối năm 2025.
Theo ông Akoner, thị trường sẽ bớt phụ thuộc vào nhóm cổ phiếu vốn hóa siêu lớn của Mỹ khi xu hướng luân chuyển dòng tiền tiếp diễn.
Bước vào năm 2026, các ngân hàng trung ương đang ở những quỹ đạo khác nhau, dù nhìn chung đều đã trải qua giai đoạn nới lỏng.
FED đã cắt giảm lãi suất 3 lần trong năm 2025 và thị trường dự báo thêm 2 đợt giảm trước cuối năm 2026. Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) được dự báo giữ nguyên lãi suất, trong khi Australia có thể tăng lãi suất và Nhật Bản dự kiến nâng lãi suất lên 1% trong năm nay.
Các nhà dự báo đồng thuận về khả năng đồng USD yếu trong năm nay. Chỉ số USD, vốn vừa trải qua năm tồi tệ nhất kể từ 2017, được dự báo giảm xuống 95,7 điểm vào cuối năm, tương đương mức giảm 2,5% so với hiện nay.
“Vị thế thống trị của đồng USD vẫn còn, nhưng không còn là điều hiển nhiên” ông Akoner nhận xét. Đồng yen Nhật được kỳ vọng mạnh lên, đưa tỉ giá USD/yen về khoảng 145, so với mức quanh 157 hiện nay. Bảng Anh và euro được dự báo nhìn chung ổn định.
Tiền điện tử vẫn là phân khúc rủi ro cao. Mối tương quan chặt chẽ của tiền điện tử với cổ phiếu công nghệ nhiều khả năng khiến biến động tiếp tục ở mức lớn. Tuy vậy, việc các tổ chức lớn tham gia, sự phát triển của các quỹ đầu tư ETF và khả năng tích hợp với thị trường năng lượng và AI có thể thúc đẩy nhu cầu dài hạn.
Thanh Hà
