Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh là các địa phương điển hình trong phát triển nhà ở xã hội. Thậm chí, chỉ tiêu Thủ tướng giao trong năm nay, các địa phương này còn vượt số lượng.
Thủ tướng Phạm Minh Chính giao chỉ tiêu trong năm nay phải hoàn thành 100.275 căn nhà ở xã hội (NOXH). Tính đến hết tháng 7, kết quả thực hiện mới đạt 37%, dự kiến hết năm cũng chỉ đạt 73% - một thách thức lớn cho các địa phương.
Cụ thể, báo cáo của Bộ Xây dựng cho thấy, 7 tháng, cả nước đã hoàn thành 36.962 căn (đạt 37%), dự kiến đến hết năm 2025 sẽ hoàn thành thêm 36.700 căn (tổng là 73.671).
Trong số 34 tỉnh thành, có 3 địa phương không giao chỉ tiêu là Cao Bằng, Điện Biên và Lai Châu. Các địa phương chịu nhiều áp lực vẫn là các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Một số địa phương chưa có dự án được khởi công, đầu tư xây dựng, gồm: Cao Bằng, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Hà Tĩnh.

Nhà ở xã hội dành cho công nhân Khu công nghiệp Đông Mai, tỉnh Quảng Ninh. Ảnh: Viglacera
7 tháng mới đạt 37% chỉ tiêu
Hà Nội được giao chỉ tiêu 4.670 căn, đã hoàn thành 2.060 căn, đạt 44%; đang đầu tư xây dựng 4.966 căn. Khả năng hoàn thành trong năm là 3.664 căn, đạt 78%, (còn thiếu 1.006 căn).
TP.HCM được giao chỉ tiêu 13.040 căn, đã hoàn thành 4.277 căn; đang đầu tư xây dựng 13.727 căn. Khả năng hoàn thành 6.902 căn, đạt 53%, (còn thiếu 6.138 căn).
Đà Nẵng được giao chỉ tiêu 2.676 căn, đã hoàn thành 937 căn; đang đầu tư xây dựng 3.868 căn. Khả năng hoàn thành 1.800 căn, đạt 68% (còn thiếu 869 căn).
Cần Thơ dù được giao chỉ tiêu 1.397 căn, nhưng chưa hoàn thành; đang đầu tư xây dựng 2.010 căn. Khả năng hoàn thành 374 căn, đạt 27% (còn thiếu 1.023 căn).
Mặc dù có nhiều địa phương dự kiến không hoàn thành chỉ tiêu trong năm nay, nhưng nhiều địa phương là điểm sáng trong phát triển NOXH và có thể nhân rộng mô hình.
Nổi bật nhất là Bắc Ninh với chỉ tiêu lên tới 15.900 căn, nhưng đã hoàn thành 8.900 căn và đang đầu tư xây dựng 12.600 căn. Khả năng hoàn thành vượt chỉ tiêu với 16.285 căn, đạt hơn 100%.
Tương tự là Hải Phòng, chỉ tiêu được giao là 10.694 căn, đã hoàn thành 5.160 căn. Hiện, địa phương này đang đầu tư xây dựng 6.700 căn. Khả năng hoàn thành 10.700 căn, đạt 100%.
Ngoài ra còn có các địa phương vượt chỉ tiêu, từ hơn 100% là Quảng Ninh (2.288 căn); Nghệ An (2.456 căn); Tây Ninh (3.900 căn); Cà Mau (601 căn).
Mỗi tháng khởi công ít nhất một dự án mới
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh cho biết, các dự án NOXH tại Bắc Ninh rất thuận lợi, làm ra đến đâu bán hết đến đó. Hiện nay thị trường lĩnh vực này các nhà đầu tư quan tâm rất nhiều.
Để tạo được nhu cầu lớn như vậy, địa phương tập trung phát triển công nghiệp. tiếp theo, các NOXH đã hoàn thành đều có chất lượng rất tốt, tương đương như nhà thương mại giá rẻ. Đồng thời, có chính sách cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội, một số ngân hàng thương mại khác. Do đó, hiện nay, nhu cầu mua NOXH của người dân rất lớn.
"Sau khi có Nghị quyết 21 và Chính phủ có Nghị định 32, hiện nay các chính sách liên quan đến triển khai dự án nhà xã hội rất thông thoáng, tốc độ triển khai dự án rất nhanh. Từ tháng 9 chúng tôi sẽ tập trung cao hơn nữa cho nội dung này và dự kiến mỗi tháng đều đặn sẽ khởi công các công trình NOXH mới trên địa bàn", ông Thịnh nói và cho biết, đến năm 2028, Bắc Ninh sẽ hoàn thành khoảng trên 100.000 căn NOXH.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh. Ảnh: bacninh.gov.vn
Về kiến nghị, ông Thịnh đồng tình với các đề xuất Bộ Xây dựng. Trong đó, nâng mức thu nhập lên 20 triệu đồng, lãi suất cho khách hàng và xác định thu nhập cho các đối tượng không có hợp đồng lao động.
"Phát triển NOXH là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế, xã hội của địa phương. Có làm thành công NOXH thì mới bảo đảm được phát triển đô thị trên địa bàn theo mô hình đô thị nén và từ đó hình thành dịch vụ, đồng thời hỗ trợ cho phát triển công nghiệp trong thời gian tới", ông Thịnh cho hay.
Lãnh đạo UBND TP. Hải Phòng cho rằng, NOXH chính là nền tảng để người lao động yên tâm, gắn bó lâu dài, đóng góp vào sự phát triển của địa phương. Với vị thế trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn, Hải Phòng đã xác định phát triển NOXH phải đi đôi với quy hoạch đồng bộ hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội và dịch vụ công cộng theo phương châm "ba tốt" - vị trí tốt, chất lượng tốt và giá cả tốt, phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu của người dân.
Về kinh nghiệm, Thành ủy, UBND TP. Hải Phòng đã xây dựng một kịch bản tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội chung của thành phố trên tất cả các lĩnh vực. Trong đó có tiến độ của việc xây dựng NOXH. Kịch bản này cũng chỉ ra thời gian hoàn thành hồ sơ thủ tục, thời gian khởi công từng dự án và thời gian hoàn thành từng dự án.
"Đặc biệt, chúng tôi đã xây dựng phần mềm theo dõi về tiến độ, có thể đánh giá từng tuần, từng tháng mỗi dự án. Thành phố chỉ đạo điều hành phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư công như thế nào thì chỉ đạo việc NOXH như thế và phải quan tâm, không được coi nhẹ", vị lãnh đạo thông tin.
Đồng tình với các quan điểm nêu trên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Vũ Văn Diện nhìn nhận, chính quyền cần phải đồng hành với nhà đầu tư. Nhà đầu tư đã quan tâm dự án thì địa phương tổ chức làm việc ngay, tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai. Thậm chí, Quảng Ninh còn lựa chọn các khu vực làm NOXH ở các vị trí đẹp.
"Chúng tôi luôn luôn suy nghĩ rằng đối với nhà xã hội, bố trí vị trí đẹp để người khó khăn được ở vị trí đẹp sẽ thêm tự tin, tự hào và tạo ra niềm tin mới để yên tâm cống hiến cũng như vượt khó", ông Diện bày tỏ.
