Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) thường niên 2026 tại Davos khép lại với nhiều tranh luận khi Washington trở thành tâm điểm chi phối hầu hết các chủ đề từ kinh tế vĩ mô, thương mại, năng lượng đến địa chính trị và quốc phòng.
Kinh tế vĩ mô và thị trường
Những lo ngại về kinh tế vĩ mô và thị trường tài chính bao trùm Davos 2026, khi các tuyên bố cứng rắn của Mỹ làm gia tăng bất ổn trong quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương.
Ngay trước thềm hội nghị, Washington đe dọa áp thuế lên các đồng minh châu Âu nếu khối này tiếp tục phản đối tham vọng của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Greenland khiến căng thẳng thương mại bùng phát trở lại.
Nhiều đại diện doanh nghiệp đến từ châu Âu thậm chí cho rằng lục địa đã không còn có thể dựa hoàn toàn vào Mỹ như trước: “Khi trao đổi với các CEO, điều họ mong muốn nhất là sự ổn định, khả năng dự đoán và một môi trường thượng tôn pháp luật. Tuy nhiên, theo tôi, những yếu tố này hiện đang ngày càng trở nên khan hiếm”, Bộ trưởng Tài chính Canada François-Philippe Champagne nhận định trong một phiên thảo luận về thuế quan.
Các động thái của Mỹ cũng tiếp thêm lập luận cho những tiếng nói kêu gọi các quốc gia và doanh nghiệp đa dạng hóa thương mại, giảm phụ thuộc vào một thị trường ngày càng mang tính bảo hộ.
Trong khi đó, các định chế tài chính kỳ vọng hoạt động kinh doanh sẽ sôi động hơn trong năm 2026, song vẫn phải đối mặt với rủi ro từ chính sách Mỹ, địa chính trị, cũng như sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và công nghệ tài chính.
Giới ngân hàng cũng bày tỏ quan điểm trái chiều trước các đề xuất chính sách của chính quyền ông Trump. CEO JPMorgan Jamie Dimon cảnh báo việc áp trần lãi suất thẻ tín dụng có thể dẫn tới “thảm họa kinh tế”, trong khi nhiều ngân hàng khác cho biết họ đang cố gắng tác động để chính quyền cân nhắc yếu tố khả năng chi trả của người tiêu dùng.
Năng lượng
Ngành năng lượng, đặc biệt là dầu khí, quay trở lại Davos với vị thế nổi bật sau một năm Tổng thống Trump nắm quyền. Chính quyền Mỹ đã ra lệnh tạm dừng các dự án điện gió và kêu gọi doanh nghiệp trong nước cũng như quốc tế tăng cường khai thác dầu mỏ.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright gây chú ý khi tuyên bố sản lượng dầu toàn cầu cần “tăng hơn gấp đôi” để đáp ứng nhu cầu năng lượng đang gia tăng, đi ngược với quan điểm phổ biến của nhiều nhà phân tích rằng nhu cầu dầu có thể đạt đỉnh trong hai thập kỷ tới. Ông cũng chỉ trích châu Âu và bang California của Mỹ đang “lãng phí quá nhiều tiền” cho các khoản đầu tư vào năng lượng xanh.
Sự thay đổi mạnh mẽ trong thông điệp của Nhà Trắng được nhiều lãnh đạo ngành dầu khí hoan nghênh. “Chính quyền ông Trump đang thay đổi hoàn toàn câu chuyện, và ngành dầu mỏ thích điều đó,” một giám đốc điều hành dầu khí nhận xét bên lề hội nghị.
Tuy nhiên, quan điểm này không hoàn toàn đồng thuận. Ông Elon Musk, CEO Tesla, đã công khai bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump khi nhấn mạnh tiềm năng khổng lồ của năng lượng mặt trời.
Theo vị tỷ phú này, Mỹ có thể sản xuất đủ điện từ năng lượng mặt trời để đáp ứng toàn bộ nhu cầu, kể cả nhu cầu tăng vọt từ các trung tâm dữ liệu của Big Tech. Ông cho rằng rào cản thuế quan cao đang khiến chi phí triển khai năng lượng mặt trời bị đẩy lên “một cách không cần thiết”.
Trí tuệ nhân tạo
Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng là một trong những chủ đề nóng nhất tại Davos 2026, với sự hiện diện hiếm hoi của những tên tuổi lớn như Elon Musk hay CEO Nvidia Jensen Huang. Ngành công nghệ xuất hiện đông đảo, thể hiện niềm tin làn sóng AI vẫn đang ở giai đoạn đầu và còn nhiều dư địa tăng trưởng.
Startup AI Anthropic thậm chí mở văn phòng tạm thời ngay trên trục đường chính của Davos để thúc đẩy mảng khách hàng doanh nghiệp. Khác với sự hoài nghi cuối năm 2025, nhiều lãnh đạo công nghệ cho rằng lo ngại về việc thị trường định giá quá cao các công ty AI đã giảm bớt.
Tuy vậy, tác động của AI đối với thị trường lao động tiếp tục gây tranh cãi. Một số lãnh đạo doanh nghiệp thừa nhận nhiều việc làm sẽ biến mất, nhưng cho rằng các công việc mới cũng sẽ xuất hiện. “AI có thể trở thành cái cớ để sa thải lao động, chứ không hẳn là nguyên nhân trực tiếp,” hai lãnh đạo doanh nghiệp nói với Reuters.
Ngược lại, các tổ chức công đoàn cảnh báo AI có nguy cơ làm trầm trọng thêm bất bình đẳng, kêu gọi tăng cường quản lý và đào tạo lại lực lượng lao động để thích ứng.
Địa chính trị
Bên cạnh các vấn đề kinh tế, tài chính, địa chính trị là chủ đề xuyên suốt Davos 2026, với châu Âu buộc phải đánh giá lại mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Việc Tổng thống Trump đưa ra yêu sách đối với Greenland bị coi là vượt qua “lằn ranh đỏ” về chủ quyền lãnh thổ, buộc châu Âu phải thể hiện lập trường cứng rắn hơn.
Dù ông Trump cuối cùng có dấu hiệu lùi bước, niềm tin của châu Âu vào Washington đã bị lung lay nghiêm trọng: “Chúng tôi đang thúc đẩy việc cải thiện cơ chế ra quyết định của châu Âu. Có lẽ chúng tôi đang quá chậm”, một quan chức Liên minh châu Âu thừa nhận.
Đáng chú ý, Ukraine ban đầu bị lu mờ tại Davos nhưng lại nhanh chóng trở lại tâm điểm khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy trực tiếp tới hội nghị để đàm phán ngay sau khi Mỹ công bố thỏa thuận liên quan đến Greenland. Dù các bên nói đến tiến triển, một thỏa thuận hòa bình vẫn xa vời, khi các vấn đề lãnh thổ chưa được giải quyết.
Cũng tại Davos, đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông Kirill Dmitriev, đã tới Davos để gặp gỡ quan chức Mỹ. Đánh dấu lần đầu tiên một quan chức Nga xuất hiện tại đây kể từ khi căng thẳng Nga - Ukraine xảy ra từ năm 2022.
Quốc phòng
Lĩnh vực quốc phòng cũng được nhắc đến nhiều tại Davos 2026, khi thế giới tạm thời “thở phào” sau tuyên bố của Tổng thống Trump cho biết ông không tìm kiếm giải pháp quân sự cho vấn đề Greenland.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp lại kỳ vọng vào việc châu Âu và Mỹ gia tăng chi tiêu quốc phòng, mở ra cơ hội trong các dự án xây dựng và tuyển dụng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gây chú ý khi nhắc đến một “vũ khí âm thanh bí mật” mà ông cho là đã được sử dụng trong quá trình bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro.
Phát biểu này khiến Nga và Trung Quốc phải “xem xét lại” các tính toán chiến lược, theo lời Tổng thống Mỹ, trong khi Điện Kremlin cho biết các cơ quan an ninh Nga đang điều tra thông tin liên quan.
Nhìn tổng thể, Davos 2026 cho thấy một thế giới đang bước vào giai đoạn khó đoán mới, nơi kinh tế, chính trị, công nghệ và an ninh ngày càng đan xen chặt chẽ. Các thông điệp phát đi từ diễn đàn không chỉ phản ánh thực trạng hiện tại, mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về trật tự toàn cầu trong những năm tới.
Thanh Trúc
